Լուի Սի Քեյի վերադարձը. վեպի դեբյուտ և Սաուդյան Արաբիայի փառատոնում ելույթ

Լուի Սի Քեյի վերադարձը հանրային ուշադրության կենտրոն

Քչերը կան կատակերգության աշխարհում, որոնց անունը միանգամից դառնում է քննարկման թեմա, բայց Լուի Սի Քեյը հենց այդպիսին է։ 2017-ին սեռական անհարիր վարքագիծը հրապարակավ ընդունելուց հետո նա երկար ժամանակ մնաց ստվերում։ Այժմ Լուի Սի Քեյը կրկին հայտնվել է վերնագրերում՝ ոչ միայն իր ստենդափ ելույթներով, այլև գրական նոր վեպով և հեռուստատեսային ամենաքննարկվող հարթակներից մեկում հայտնվելով։

Այս շաբաթ Լուի Սի Քեյը հյուրընկալվեց Բիլ Մահերի «Real Time» հաղորդմանը։ Հանդիպումը ավելի շատ նման էր հաշվետվության, քան վերադարձի շրջագայության։ Կատակերգուն առանց շրջանցումների անդրադարձավ անցյալին, բայց նաև խոսեց ստեղծագործական ապագայի մասին։ Զրույցը չշրջանցեց այն խնդիրները, որոնք երկար տարիներ հետապնդել են Սի Քեյին, սակայն կենտրոնում հայտնվեց նրա նոր վեպը՝ «Ինգրամ»-ը, և Սաուդյան Արաբիայում անցկացվող սկանդալային փառատոնին մասնակցությունը։

Ստենդափից դեպի արձակ. «Ինգրամ» վեպը

Բեմում հումորով ու անկեղծությամբ հայտնի Սի Քեյի անցումը գեղարվեստական արձակին անակնկալ է շատերի համար։ «Ես անցա կատակերգության ու հեռուստատեսության, որոնք վեպ գրելուց շատ ավելի հեշտ են»,– անկեղծացավ նա։ «Ինգրամ»-ը պատմում է Տեխասում մեծացող երեխայի մասին՝ Մեծ դեպրեսիայի տարիներին։ Բիլ Մահերը վեպը համեմատեց «Հաքլբերի Ֆիննի» և Չարլզ Դիքենսի ստեղծագործությունների հետ՝ ընդգծելով ամերիկյան ու բրիտանական գրական ավանդույթները։

Սի Քեյը խոստովանեց, որ վեպի համար հետազոտություն չի կատարել․ «Ես պարզապես իմ գլխում եմ պատկերացրել ամեն ինչ»։ Նրա խոսքով՝ «Ինգրամը ես եմ՝ առանց մոր, Տեխասում»։ Գլխավոր հերոսի ճանապարհը միաժամանակ երևակայության և ինքնախոստովանության արդյունք է՝ հեղինակի ներաշխարհի արտացոլումը։

Հումորի ինքնահեգնական դրվագում Մահերը հիշեց վեպի մի առանցքային տեսարանը՝ Ինգրամի ինքնաբացահայտումը և դրա հետևանքները։ «Որտեղի՞ց եք վերցնում ձեր գաղափարները»,– հարցրեց Մահերը։ «Ինչպես ասեցիք՝ գրեք այն, ինչ գիտեք»,– պատասխանեց Սի Քեյը՝ ակնարկելով իր անկեղծության սովորական ոճը։

Սաուդյան Արաբիայի փառատոնի շուրջ վեճերը

Սակայն վեպը միակ բանը չէ, որ Սի Քեյին կրկին հանրային քննարկման կենտրոնում է դարձրել։ Նրա որոշումը՝ ելույթ ունենալ Սաուդյան Արաբիայի կատակերգության փառատոնում, բուռն արձագանք է առաջացրել թե՛ կատակերգուների, թե՛ հասարակության շրջանակներում։ Մարկ Մարոնը, Դեյվիդ Քրոսը և այլ հայտնի դեմքեր բացահայտ քննադատեցին այդ որոշումը՝ հիշեցնելով թե՛ ռեժիմի պատմությունը, թե՛ բովանդակության սահմանափակումները։

Սի Քեյը Բիլ Մահերի հետ զրույցում չշրջանցեց այս քննադատությունները։ Նա պատմեց, որ երկար տարիներ հրաժարվել է նման առաջարկներից՝ երկար սահմանափակումների ցանկի պատճառով։ «Այս անգամ միայն երկու արգելք կա՝ կրոնն ու կառավարությունը։ Այդ թեմաներով կատակներ չունեմ»,– պարզաբանեց նա։ Կատակերգուն իր որոշումը բացատրեց որպես Սաուդյան հասարակության բացման նշան․ «Դա շատ հետաքրքիր է։ Պարզապես լավ հնարավորություն է թվում։ Կարծում եմ՝ հումորը լավ միջոց է շփման համար»։

Նա պատմեց նաև այլ կատակերգուների փորձի մասին, որոնք արդեն ելույթ են ունեցել այնտեղ, այդ թվում՝ հրեա և լեսբի կատակերգուհու մասին, որը արժանացել է դահլիճի ծափողջյուններին։ «Այդտեղ անսպասելի բաներ են տեղի ունենում»,– ասաց Սի Քեյը։ Չնայած «երկակի զգացումներին» և քննադատություններին, նա եզրափակեց․ «Այստեղ կա և՛ լավը, և՛ վատը։ Բայց ինձ համար հաղթում է գնալու գաղափարը»։

Փառատոնի կազմը խոսում է դրա հավակնությունների մասին․ Բիլ Բյուրը, Դեյվ Շապելը, Ջիմի Քարը, Քևին Հարթը, Փիթ Դևիդսոնը, Ուիթնի Քամինգսը, Ռասել Փիթերսը, Գաբրիել Իգլեսիասը և այլ միջազգային աստղեր նույնպես մասնակցում են։ Միջոցառումը, որը մեկնարկել է սեպտեմբերի 26-ին և ավարտվում է հոկտեմբերի 9-ին, դիտվում է որպես փոփոխության ցուցիչ և մշակութային շփումների սահմանների փորձարկում։

Չեղարկման մշակույթ, ազատ խոսք և նոր հանրային դաշտ

Բիլ Մահերի «Real Time»-ը դարձել է այն հարթակը, որտեղ հայտնվում են չեղարկման մշակույթի զոհ դարձածները։ Սի Քեյի հյուրընկալումը դրա հերթական օրինակն էր։ Հաղորդման մյուս հատվածում Թոմաս Ֆրիդմանը (The New York Times) և Վան Ջոնսը (CNN) քննարկեցին ամեն ինչ՝ կառավարության փակվելուց մինչև ալգորիթմային մեդիայի ազդեցությունը հասարակության վրա։ Ֆրիդմանի խոսքով՝ «Հիմա դա արդյունաբերություն է՝ մարդկանց հիմար ու զայրացած դարձնելու համար»։ Ջոնսը խոսեց «տարբեր ալգորիթմային տիեզերքներում» ապրող մարդկանց մասին, որոնց պատկերացումները ձևավորվում են թվային ուժերով։ Հաղորդման թեմաները՝ հումորի սահմանները, ազատ խոսքի վտանգները և տեխնոլոգիաների ազդեցությունը, ցույց տվեցին, թե որքան բազմաշերտ ու բարդ է ժամանակակից հասարակության հանրային բանավեճը։

Առաջ շարժվելու ուղին. ներում, ռիսկ և արվեստի իմաստը

Լուի Սի Քեյի վերադարձը պարզապես ներում չէ։ Նրա ելույթները կրկին սպառվում են, նոր վեպը հետաքրքրություն է առաջացնում, բայց վեճերը չեն մարում։ Սաուդյան Արաբիայում ելույթ ունենալու որոշումը, ինչպես նաև վերադարձը բեմ, առաջացնում են բարդ հարցեր․ արդյոք ներգրավվածությունը առաջընթացի միջոց է, թե վտանգավոր լեգիտիմացում oppressive ռեժիմի համար։ Արվեստն ի զորո՞ւ է փոխել գիտակցությունը, թե անպայմանորեն դառնում է իր համատեքստի մասնակից։

Սի Քեյի համար պատասխանները գործելու մեջ են՝ գրել, ելույթ ունենալ, ներկայանալ։ «Ես սիրում եմ ստենդափը, սիրում եմ կատակերգուներին։ Եթե դա բացվում է ու սկսում է զարգանալ, ուզում եմ լինել դրա մասնակիցը։ Դա դրական բան եմ համարում»,– նշեց նա։

Լուի Սի Քեյի վերադարձը՝ թե՛ գրականության, թե՛ բեմի միջոցով, ստիպում է ոչ միայն անդրադառնալ նրա անցյալին, այլև շարունակվող բանավեճին արվեստի, պատասխանատվության և ներգրավվածության սահմանների մասին։ Նրա ընտրությունները և դրանց արձագանքը ցույց են տալիս՝ այդ սահմանները մնում են բարդ ու փոփոխական։