Անկարայի գագաթնաժողովը՝ փոփոխվող անվտանգային միջավայրում
ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների ղեկավարները հավաքվել են Անկարայում՝ երկօրյա գագաթնաժողովի, որն անցնում է ԱՄՆ-ի փոփոխվող անվտանգային պարտավորությունների և դաշինքի ներսում առկա լարվածության պայմաններում։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, ժամանելով Թուրքիա, կրկին կասկածի տակ է դրել ՆԱՏՕ-ի գործունակությունը՝ պահանջելով դաշնակիցներից ավելի մեծ հավատարմություն և պաշտպանական ծախսերի ավելացում։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հյուրընկալած այս հանդիպումը նպատակ ունի ցույց տալու դաշինքի արդիականությունը՝ միլիարդավոր դոլարների հասնող պաշտպանական նոր նախագծերի միջոցով։
Անկարայում հնչած ամենակարևոր հայտարարություններից մեկը վերաբերում է ԱՄՆ-Թուրքիա պաշտպանական հարաբերություններին։ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն մտադիր է չեղարկել այն պատժամիջոցները, որոնք Թուրքիային հեռացրել էին F-35 կործանիչների ծրագրից՝ ռուսական հրթիռային համակարգեր ձեռք բերելու պատճառով։ Թեև իրավական որոշ խոչընդոտներ դեռ մնում են, այս քայլը վկայում է Վաշինգտոնի տարածաշրջանային ռազմավարության հնարավոր վերադասավորման մասին։ Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյուհին արդեն իսկ իր մտահոգությունն է հայտնել՝ նշելով, որ F-35-ների հնարավոր վաճառքը կարող է խախտել Մերձավոր Արևելքում ուժերի հավասարակշռությունը։
Պաշտպանական ծախսերն ու ռազմական արդյունաբերությունը
Թրամփը գագաթնաժողովի ընթացքում քննադատել է եվրոպական դաշնակիցներին՝ Իրանի դեմ պատերազմում բավարար աջակցություն չցուցաբերելու համար։ Նա հատկապես դժգոհություն է հայտնել Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Իտալիայի դիրքորոշումից, որոնք սահմանափակել են իրենց ռազմակայանների օգտագործումը ԱՄՆ ուժերի կողմից։ Ի պատասխան՝ ՆԱՏՕ-ի անդամները փորձում են ընդգծել սեփական պաշտպանական կարողությունների ամրապնդումը։ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն ներկայացրել է շվեդական Saab ընկերության հետ համատեղ՝ AWACS հետախուզական ինքնաթիռների փոխարինման ծրագիրը, ինչպես նաև հրթիռային համակարգերի համատեղ արտադրության նախաձեռնություններ։
Չնայած ռեգիոնալ անկայունությանը, ներառյալ Դամասկոսում տեղի ունեցած պայթյունները և Հորմուզի նեղուցում նավթային տանկերների վրա կատարված հարձակումները, ՆԱՏՕ-ի բարձրաստիճան պաշտոնյաները հայտարարում են, որ Ռուսաստանը ներկայումս դաշինքի անդամ երկրների վրա հարձակվելու նշաններ չի ցուցաբերում՝ լինելով կլանված ուկրաինական պատերազմով։