2026 թվականին հրապարակված նոր հետազոտությունները հիմնովին փոխում են նեանդերթալցիների սոցիալական կառուցվածքի և մտավոր կարողությունների մասին պատկերացումները։ «Թորին» անունով հայտնի նեանդերթալցու գենոմային վերլուծությունը բացահայտել է 50,000-ամյա գենետիկական մեկուսացում, ինչը հակասում է նախկինում ընդունված այն ենթադրությանը, թե նեանդերթալցիները ակտիվորեն փոխկապակցված են եղել։ Այս մեկուսացումը տեղի է ունեցել այնպիսի տարածաշրջանում, որտեղ աշխարհագրական խոչընդոտներ չեն եղել, ինչը վկայում է սոցիալական կամ մշակութային արգելքների գոյության մասին։
Միևնույն ժամանակ, Գերմանիայի Լերինգեն քաղաքում հայտնաբերված 125,000 տարվա հնության հնագիտական վայրը հաստատում է, որ նեանդերթալցիները որսորդական բարձր հմտություններ են ունեցել։ Ուղիղ ժանիքներով փղի և վայրի ցուլի՝ աուրոքսի մնացորդների վրա հայտնաբերված կտրվածքները վկայում են, որ նրանք համակարգված կերպով որսացել և մշակել են խոշոր կենդանիներ։ Այս ռազմավարությունները պահանջել են բարդ լոգիստիկա և համագործակցություն, որոնք համադրելի են անատոմիապես ժամանակակից մարդկանց հմտությունների հետ։
Այս բացահայտումները ցույց են տալիս, որ նեանդերթալցիների պատմությունը միագիծ չէր, այլ ընդգրկում էր տարբեր, տեղայնացված հարմարվողականություններ՝ գենետիկական մեկուսացումից մինչև բարդ որսորդական ռազմավարություններ։ Սա հաստատում է, որ նեանդերթալցիների հասարակությունները եղել են ավելի բազմազան և բարդ, քան նախկինում համարվում էր՝ հերքելով նրանց «պարզունակ» լինելու մասին կարծրատիպերը։