ՆՅՈՒ ԴԵԼԻ (Azat TV) – Հազարավոր ընդդիմադիր ցուցարարներ կիրակի՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ին, հավաքվել են Նյու Դելիի «Ռամլիլա Մայդան» հրապարակում՝ պահանջելով երկրի գլխավոր ընտրական հանձնակատար Գյանեշ Կումարի անհապաղ հրաժարականը։ Հնդկաստանի ազգային կոնգրեսի և «INDIA» ընդդիմադիր դաշինքի գլխավորությամբ անցկացված այս բողոքի ակցիան դարձել է մայրաքաղաքում կառավարության դեմ ուղղված վերջին տարիների ամենամասշտաբային ցույցերից մեկը, որն ուղեկցվել է ուժեղացված անվտանգության միջոցառումներով և ընտրացուցակների վերանայման շուրջ չդադարող սուր քննարկումներով:
Ինչպես հաղորդում է The Guardian-ը, բողոքի ալիքը բարձրացել է Հնդկաստանի ընտրական ցուցակների հատուկ ինտենսիվ վերանայման (SIR) գործընթացի պատճառով: Համաձայն CTV News-ի տվյալների՝ անցյալ տարվանից ի վեր իրականացվող ստուգումների արդյունքում ցուցակներից ջնջվել է ավելի քան 130 միլիոն անուն: Ընդդիմադիր գործիչները, այդ թվում՝ Կոնգրեսի առաջնորդ Ռահուլ Գանդին, պնդում են, որ այս մաքրումը համակարգված փորձ է՝ մանիպուլյացիայի ենթարկելու ապագա ընտրությունները և վարչապետ Նարենդրա Մոդիի գլխավորած Բհարատիյա Ջանատա կուսակցությանը (BJP) ընտրական առավելություն ապահովելու համար:
Անվտանգության խիստ միջոցառումներ և վայրի փոփոխությունը
Նյու Դելիի իրավապահ մարմինները կիրակնօրյա հանրահավաքից առաջ անվտանգության արտակարգ միջոցառումներ են ձեռնարկել՝ տեղակայելով հազարավոր ոստիկանների և զինված ուժերի ստորաբաժանումներ «Ռամլիլա Մայդան» հրապարակի շուրջ և տրանսպորտային ուղիների երկայնքով: Պաշտոնյաները հաստատել են, որ անվտանգության ապահովման համար օգտագործվել են տեսահսկման լայնածավալ համակարգեր, ներառյալ՝ ավելի քան 200 տեսախցիկ, անօդաչու թռչող սարքեր և մարմնական տեսագրող սարքեր: Հանրահավաքը կայացել է «Ռամլիլա Մայդան» հրապարակում այն բանից հետո, երբ իշխանությունները Ջանթար Մանթար պատմական աստղադիտարանը հանել էին ցույցերի համար պաշտոնապես թույլատրված վայրերի ցանկից՝ ստիպելով ընդդիմությանը մեծածավալ ակցիաները տեղափոխել այս հրապարակ:
Դիմելով հրապարակում հավաքված տասնյակ հազարավոր կուսակցականներին՝ Ռահուլ Գանդին գլխավոր ընտրական հանձնակատար Գյանեշ Կումարին մեղադրել է հասարակության ձայնը լռեցնելու փորձերի մեջ: «Նա փորձել է լռեցնել մարդկանց ձայնը, խեղդել մեր երկիրը»,- հայտարարել է Գանդին՝ հավելելով, որ ընդդիմությունը թույլ չի տա ոչնչացնել ժողովրդավարությունը: Զուգահեռաբար, իրավապաշտպան կազմակերպությունները մտահոգություն են հայտնել վարչական քայլերի վերաբերյալ: «Human Rights Watch» իրավապաշտպան կազմակերպությունը կոչ է արել իշխանություններին անհապաղ դադարեցնել ցուցակների վերանայման գործընթացը՝ նշելով, որ այն խոցելի խավերին զրկում է քվեարկելու իրավունքից և լուրջ հարցեր է առաջացնում ապագա ընտրությունների արդարության վերաբերյալ:
Ընտրացուցակների շուրջ սկանդալ և մեղադրանքներ
Քաղաքական ճգնաժամի առանցքում ընտրացուցակների հատուկ ինտենսիվ վերանայման գործընթացն է, որի հետևանքով միլիոնավոր քաղաքացիներ հայտնաբերել են, որ իրենց անունները բացակայում են ակտիվ շտեմարաններից: Անկախ հետաքննությունները և իրավապաշտպանները նշում են, որ այս ջնջումներից անհամաչափ կերպով տուժել են փոքրամասնությունները, մասնավորապես՝ մահմեդականները: Մինչ ընդդիմադիր գործիչներն այս գործողությունները որակում են որպես «ձայների գողություն», Ընտրական հանձնաժողովը և վարչապետ Մոդիի վարչակազմը հետևողականորեն հերքում են մեղադրանքները՝ պնդելով, որ վերանայումն ուղղված է միայն կրկնվող և չափանիշներին չհամապատասխանող գրառումների հեռացմանը:
Չնայած ընդդիմության առաջնորդների կոշտ հռետորաբանությանը՝ «Ռամլիլա Մայդան» հանրահավաքի մասնակիցների թիվը ցույց տվեց հակամոդիական կոալիցիայի ներքին մարտահրավերները: Թեև կազմակերպիչները նախապես կանխատեսում էին մինչև մեկ միլիոն մասնակից, վերջնական թիվը կազմեց տասնյակ հազարներ, և հրապարակում նկատվում էին դատարկ նստատեղեր: Ներկաների զգալի մասը կուսակցական աշխատակիցներ էին, որոնք տարբեր մարզերից բերվել էին ավտոբուսներով, ինչը վկայում է ավանդական ընդդիմության և ինքնավար երիտասարդական շարժումների միջև առկա տարանջատման մասին:
Քաղաքական հետևանքները և իշխանությունների արձագանքը
Իշխող Բհարատիյա Ջանատա կուսակցությունը կտրուկ դատապարտել է կիրակնօրյա ցույցերը՝ դրանք որակելով որպես սպառնալիք հասարակական կարգին: BJP-ի ազգային նախագահ Ջ. Պ. Նադդան հայտարարել է, որ ընդդիմադիր դաշինքի հանրահավաքը հաշվարկված դավադրություն է՝ երկիրը քաոսի մատնելու նպատակով: Քաղաքական վերլուծաբանները նշում են, որ չնայած տնտեսական խնդիրների և վարչական ճնշումների հետևանքով հասարակական դժգոհության աճին, Հնդկաստանի ընդդիմությանը դեռևս չի հաջողվել ստեղծել համընդհանուր այլընտրանքային հարթակ, որը կարող է լուրջ մրցակցություն ապահովել իշխող ուժին առաջիկա ընտրություններում: