Քաղաքային խորհրդի որոշումը՝ անհատականացված գնագոյացման վերաբերյալ
2026 թվականի նոյեմբերի 12-ին Նյու Յորքի քաղաքային խորհուրդը 44-5 ձայների հարաբերակցությամբ ընդունել է օրինագիծ, որն արգելում է «հսկողական գնագոյացումը» (surveillance pricing)։ Այս պրակտիկան թույլ է տալիս ընկերություններին օգտագործել սպառողների անձնական տվյալներն ու ալգորիթմները՝ նույն ապրանքների կամ ծառայությունների համար տարբեր գներ սահմանելու նպատակով։ Ինչպես նշվում է Gothamist-ի հաղորդագրության մեջ, օրենքի նախաձեռնող, խորհրդի խոսնակ Ջուլի Մենինը այս երևույթը որակել է որպես «գիշատիչ կորպորատիվ գործելակերպ», որը խաթարում է սպառողների գաղտնիությունն ու արդարությունը՝ հատկապես կյանքի թանկացման ներկայիս ճգնաժամի պայմաններում։ Օրենսդրությունը՝ Introduction 891-A անվանումով, ուղղված է այն մեխանիզմների դեմ, որոնք թույլ են տալիս կորպորացիաներին՝ հիմնվելով սպառողի վճարունակության կամ պատրաստակամության ընկալման վրա, ճշգրտել ծախսերը։
Քաղաքային խորհրդի կողմից իրականացված հետաքննությունը բացահայտել է բազմաթիվ դեպքեր, երբ գնորդները բախվել են գնային տատանումների՝ կախված իրենց գտնվելու վայրից կամ թվային հետքից։ Օրինակ, հայտնաբերվել է, որ 55-դյույմանոց հեռուստացույցի գինը հավելվածի միջոցով դիտելիս եղել է զգալիորեն ավելի բարձր, երբ գնորդը գտնվել է խանութի կայանատեղիում, քան երբ նա գտնվել է անմիջապես խանութի ներսում։ Նմանատիպ մտահոգություններ են հնչել նաև ուղևորափոխադրումների ոլորտում, որտեղ amNewYork-ի փոխանցմամբ՝ թեստավորումը ցույց է տվել, որ նույն երթուղու համար տարբեր օգտատերեր վճարել են տարբեր գումարներ՝ կախված ալգորիթմների կողմից իրենց տվյալների վերլուծությունից։
Կարգավորում, պատժամիջոցներ և բիզնեսի արձագանքը
Ընդունված օրենքը Սպառողների և աշխատողների պաշտպանության դեպարտամենտին (DCWP) լիազորում է հետաքննել խախտումները և կիրառել տուգանքներ՝ մինչև 1,000 ԱՄՆ դոլար յուրաքանչյուր գործարքի համար։ Յուրաքանչյուր տուժած սպառող կամ առանձին գործարք կարող է դիտարկվել որպես առանձին խախտում, ինչը զգալի ֆինանսական ռիսկ է ստեղծում այն ընկերությունների համար, որոնք կշարունակեն օգտագործել ալգորիթմական գնային խտրականությունը։ Թեև օրենքը չի ներառում «մասնավոր հայցադիմումի» իրավունքը, որը թույլ կտար սպառողներին անհատապես դատի տալ ընկերություններին, DCWP-ն հայտարարել է, որ պատրաստ է ակտիվորեն վերահսկել օրենքի կատարումը՝ օգտագործելով իր նորաստեղծ Հետազոտությունների և վերլուծությունների բաժնի հնարավորությունները։
Բիզնես խմբերը, մասնավորապես՝ Uber-ի ներկայացուցիչները, մտահոգություն են հայտնել, որ այս արգելքը կարող է խոչընդոտել օրինական զեղչերի և հավատարմության ծրագրերի գործարկմանը՝ հատկապես փոքր բիզնեսի համար, որոնք ունեն սահմանափակ մարքեթինգային բյուջե։ Ի պատասխան՝ խորհրդի խոսնակ Ջուլի Մենինը պարզաբանել է, որ օրենքը չի արգելում սովորական զեղչերը, կուպոնները կամ տարեցների ու վետերանների համար նախատեսված հատուկ առաջարկները։ Օրենքի հիմնական նպատակը ոչ թե զեղչային համակարգի սահմանափակումն է, այլ անձնական տվյալների չարաշահման միջոցով գնային խտրականության վերացումը։
Քաղաքականության լայն ազդեցությունը և հեռանկարները
Նյու Յորքի այս օրինագծի ընդունումը հետևում է նահանգային մակարդակով իրականացված նմանատիպ ջանքերին, որտեղ հունիսին ընդունվել էին միջոցառումներ՝ հսկողական գնագոյացումը սահմանափակելու ուղղությամբ։ Այս օրենսդրական գործընթացը վկայում է կորպորատիվ տվյալների օգտագործման և սպառողների գաղտնիության իրավունքների միջև աճող լարվածության մասին։ Կողմնակիցները պնդում են, որ սա անհրաժեշտ միջամտություն է՝ պաշտպանելու աշխատող նյույորքցիների գրպանները, մինչդեռ ոլորտի որոշ մասնակիցներ զգուշանում են կարգավորող բեռից և դատական ծախսերի աճից։ Քանի որ քաղաքը պատրաստվում է օրենքի կիրարկմանը, DCWP-ի գործողությունները կծառայեն որպես ցուցիչ, թե որքան արդյունավետ կարող են տեղական ինքնակառավարման մարմինները կարգավորել թվային դարաշրջանի գնագոյացման այն մարտավարությունները, որոնք հիմնականում գործում են անթափանց ալգորիթմների միջոցով։ Օրենքը ուժի մեջ կմտնի ընդունումից մեկ տարի անց, ինչը բիզնեսներին լրացուցիչ ժամանակ կտա համապատասխանեցնելու իրենց տեխնոլոգիական համակարգերը նոր պահանջներին։