Արագ Ընթերցում
- Հովիվ Ջոշուա Մհլակելան պնդում է, որ ռեփչուրը կլինի 2025-ի սեպտեմբերի 23-24-ին։
- ՏիկՏոկի օգտատերերը, ոգեշնչված մարգարեությունից, թողել են աշխատանքները, վաճառել ունեցվածքը։
- Ռեփչուրի հավատքը տարածված է ավետարանականների շրջանում, բայց ոչ ամենուր։
- Սոցցանցերում արձագանքները տատանվում են անկեղծ հավատքից մինչև հեգնանք։
- Պատմական ապոկալիպտիկ կանխատեսումները երբեք իրական չեն դարձել։
Ռեփչուրի մարգարեությունը՝ երազից մինչև համաշխարհային ալիք
2025 թվականի սեպտեմբերի 23-ի նախօրեին սոցիալական ցանցերը բռնկվեցին վերջին տարիների ամենաթեժ ապոկալիպտիկ կանխատեսումներից մեկով։ «Ռեփչուրը»՝ հավատացյալների երկինք բարձրանալը, այս անգամ տարածվեց ոչ թե եկեղեցական պատերի կամ անհայտ ֆորումների մեջ, այլ ՏիկՏոկի, X-ի ու Յութուբի միջոցով՝ գրավելով միլիոնավոր մարդկանց ուշադրությունը և հրահրելով աշխույժ քննարկումներ, որտեղ դժվար էր տարբերել հումորը հավատքից։
Այս մարգարեության առանցքում է Հարավաֆրիկացի հովիվ Ջոշուա Մհլակելան, որի CENTTWINZ TV-ին տված հարցազրույցը դարձավ համացանցային ալիքի սկիզբ։ Հովիվը պնդում է, թե Աստված երազում իրեն ասել է․ «Ես շուտով կգամ»՝ հստակ նշելով սեպտեմբերի 23 և 24-ը, որը համընկնում է հրեական Նոր տարվա՝ Ռոշ Հաշանայի հետ։ Մհլակելան նկարագրում է, թե ինչպես է տեսել Հիսուսին գահին նստած, լսել է նրա ձայնը, և զգուշացրել է «հզոր արարածների» մասին, որոնք հետապնդում են ու խժռում մնացածներին։ Բայց ապացույցները բացառապես անձնական հայտնություններ են։
ՏիկՏոկի «RaptureTok»-ը. հավատքը դառնում է վիրտուալ մշակույթ
Մհլակելայի մարգարեությունը արագ տարածվեց՝ ձևավորելով «RaptureTok» համ fenómeno-ն։ Այստեղ ՏիկՏոկի օգտատերերը հրապարակում էին կրքոտ տեսանյութեր, անկեղծ պատմություններ ու, իհարկե, հեգնանքներ։ Օրինակ՝ @alpharoyce_ օգտատերը պնդում է, թե արդեն նվիրել է իր ունեցվածքը «անհավատներին» և փոխանցել է տան սեփականությունը՝ համոզված, որ նյութականը այլևս նշանակություն չունի։ Նրա տեսանյութերը, որոնք դիտել են ավելի քան մեկ միլիոն մարդ, խորհուրդներ են տալիս՝ ինչպես պատրաստվել երկինք բարձրանալուն, երբեմն դժվար է հասկանալ՝ սա հումոր է, թե լրջություն։
Ոմանք իսկապես հավատացել են մարգարեությանը՝ թողել են աշխատանքը, վաճառել մեքենաները, պատրաստվել կյանքի նոր շրջանին, որը, ըստ իրենց, կվերանա մեկ գիշերվա մեջ։ Ինչպես նշում է Billy Graham Evangelistic Association-ը՝ ռեփչուրը համարվում է Քրիստոսի երկրորդ գալստյան առաջին փուլը․ հավատացյալները պիտի վերածնվեն, ստանան «հավերժական մարմին», միանան Հիսուսին ամպերում։ Իսկ մնացածները պարզապես կզգան, որ փողոցներում մարդիկ պակասել են։ Տարբեր հրապարակումներ ու մեմեր հեղեղեցին X-ը և ՏիկՏոկը՝ սկսած աղոթքներից, վերջացրած «ռեփչուրից հետո մնացողների հավաքածուներով»։
Կատակերգու Քևին Ֆրեդերիքսը կասկածանքով ու հումորով հարց է բարձրացնում․ «Իսկ ո՞ր ժամային գոտում է լինելու։ Երկրի վրա կա 24 ժամային գոտի, 38՝ եթե հաշվի առնենք կես ժամանոցները։ Ինչպե՞ս գիտեք, որ հենց այդ ժամն է»։ Նրա խոսքը ընդգծում է մի փաստ՝ մարգարեությունը հստակ ժամանակ է նշում, մինչդեռ Աստվածաշունչը (Մատթեոս 24:36) ասում է՝ «այն օրը և ժամը ոչ ոք չի իմանա, ոչ հրեշտակները, ոչ Որդին, այլ միայն Հայրը»։
Պատմությունը կրկնվում է․ ապոկալիպտիկ կանխատեսումները և դրանց ազդեցությունը
Այս ամենը նոր չէ։ «Ռեփչուրը» որպես կրոնական ուսմունք, հայտնվել է 1830-ականներին և ընդունված չէ բոլոր քրիստոնեական համայնքներում, բայց ավետարանականների շրջանում լայնորեն տարածված է․ ինչպես նշում է IFLScience-ը, հարցման արդյունքում 61% ավետարանական առաջնորդներ հավատում են ռեփչուրին։
Մարդկության պատմությունը լի է սխալ կանխատեսումներով։ Հերոլդ Քեմփինգի մայիսի 21, 2011-ի հայտնի կանխատեսումը, Մայաների 2012-ի «վերջը»՝ բոլորն անցել են, առանց ապոկալիպսիսի։ Երբեմն հետևանքները լուրջ են․ Քեմփինգի կանխատեսումից հետո մարդիկ վաճառել են տները, թողել աշխատանքները։ Ավելի ողբերգական դեպքերում, ինչպես Ռուսաստանում, 14-ամյա պատանին ինքնասպան է եղել՝ վախեցած ռեփչուրի գաղափարից։ Սա հիշեցնում է, որ նման մարգարեությունները կարող են իրական հոգեբանական ազդեցություն ունենալ։
Սոցցանցերում տարածված ալիքը կրկնում է այս վարքագիծը։ Մարդիկ վաճառել են ունեցվածքը, փոխել են կյանքը՝ մեկ անորոշ խոստման համար։ Ոմանց համար ռեփչուրը հույս է ու հրատապություն, մյուսների համար՝ հումորի և կասկածի առիթ։
Ինչո՞ւ են ապոկալիպտիկ հավատալիքները այդքան տարածված
Ի՞նչն է մարդկանց ստիպում հավատալ, կամ գոնե քննարկել, որ աշխարհը կարող է վերջանալ կոնկրետ օր։ Սոցիոլոգներն ու հոգեբանները նշում են, որ ապոկալիպտիկ կանխատեսումները հաճախ ուժեղանում են անորոշ ժամանակներում՝ առաջարկելով պարզաբանում և մխիթարություն։ Այսօր, թվային դարաշրջանում, fringe գաղափարները արագորեն գլոբալ տարածում են ստանում։
ՏիկՏոկն ու նման հարթակները դառնում են հավաքական պատմությունների տարածման վայր, որտեղ անհատական վախերը, կրոնական համոզմունքները և հումորը միախառնվում են։ Ինչպես նշում է Complex-ը, «RaptureTok»-ը դասական օրինակ է՝ ինչպես կրոնական գաղափարները վերափոխվում են ինտերնետային մշակույթում։ Ոմանց համար սա հավատքի կոչ է, մյուսների համար՝ վիրտուալ համայնքի ստեղծման կամ պարզապես զվարճանքի հնարավորություն։
Այս ալիքի մեջ հավատքը և ներկայացումը միախառնվում են։ «Ինչպես երկինք բարձրանալ» խորհուրդները կողք կողքի են «ռեփչուրից առաջ Pokémon Go-ում բարձր մակարդակ ստանալու» մեմերի հետ։ Այս բազմազան արձագանքները ցույց են տալիս, որ ապոկալիպտիկ մարգարեությունները տարածվում են, որովհետև առաջարկում են թե՛ իմաստ, թե՛ հանդիսավորություն։
Ի՞նչ կլինի, երբ օրը անցնի
Երբ սեպտեմբերի 23-ը գա ու գնա, մարգարեությունը՝ ինչպես իր նախորդները, բախվելու է իրականությանը։ Նրանք, ովքեր իրենց կյանքը փոխել են Մհլակելայի տեսիլքի հիման վրա, հաջորդ օրը կարող են զգալ թեթևություն, շփոթություն կամ ափսոսանք։ Համացանցում այս թեման կդառնա նոր մեմերի, վեճերի և գուցե նոր կանխատեսումների աղբյուր։
«Ռեփչուր 23»-ի երևույթը մեր ժամանակի անհանգստությունների ու հույսերի արտացոլումն է։ Սա հավատքի ու թերահավատության, վիրտուալ մշակույթի ուժի և «վերջին օրերի» մշտական գրավչության պատմություն է։ Ճշմարտության կամ հումորի տեսանկյունից՝ սա հիշեցնում է, որ թվային դարաշրջանում մարգարեությունը տարածվում է աննախադեպ արագությամբ։
Տեղեկատվության ու անորոշության հագեցած աշխարհում ռեփչուրի մարգարեության վիրտուալ տարածումը այնքան էլ հավատքի մասին չէ, որքան մեր հավաքական հոգեբանության։ Իրադարձությունը գուցե տեղի չունենա, բայց արձագանքները՝ հույսից մինչև հումոր, գործողությունից մինչև անհանգստություն, վկայում են համոզմունքի ուժի և դրա՝ թե՛ օնլայն, թե՛ օֆլայն կյանքերի վրա ազդեցության մասին։