Ռուսաստան-Ուկրաինա գերիների փոխանակումը շարունակվում է

Ամենամեծ գերիների փոխանակումը պատերազմի ընթացքում

Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև ընթացող հակամարտության պայմաններում իրականացվում է պատմության մեջ ամենամեծ գերիների փոխանակումը։ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարեց, որ փոխանակման երրորդ փուլը կմեկնարկի վաղը՝ յուրաքանչյուր կողմից 1,000 գերի ազատելու նպատակով:

Առաջին երկու փուլերի մանրամասները

Վերջին երկու օրերին զգալի առաջընթաց է գրանցվել։ Առաջին օրը երկու կողմերից ազատվել է 390 մարդ, ներառյալ 270 զինվորական և 120 քաղաքացիական անձ։ Երեկ Ուկրաինա վերադարձել է ևս 307 գերի։ Նրանք ընդգրկում էին շարքայիններ, սերժանտներ, ինչպես նաև Ուկրաինայի Զինված ուժերի, Ազգային գվարդիայի և Պետական սահմանապահ ծառայության անդամներ:

Զելենսկին նշեց, որ ազատված 273 գերիները գերեվարվել էին Դոնեցկի շրջանում, իսկ մյուսները՝ Խերսոնում, Զապորոժիայում, Խարկովում և Լուգանսկում։ Նրանցից շատերը գերեվարվել էին դեռ 2022 թվականին։ Ընդհանուր առմամբ, երկու օրերի ընթացքում Ուկրաինա է վերադարձել 697 գերի:

1,000-ը 1,000-ի դիմաց համաձայնագիրը

Այս լայնածավալ փոխանակումը համաձայնեցվել է մայիսի 16-ին Ստամբուլում կայացած բանակցությունների ժամանակ։ Թեև բանակցությունները չհանգեցրին զինադադարի, կողմերը կարողացան համաձայնության գալ այս պատմական փոխանակման շուրջ։ Փոխանակման մեծ ծավալի պատճառով որոշվեց այն իրականացնել մի քանի փուլով։ Երրորդ փուլը, որը մեկնարկելու է վաղը, նպատակ ունի վերադարձնել ևս 1,000 գերի:

Չնայած փոխանակման հաջողությանը, Զելենսկին ընդգծեց, որ վերջնական նպատակը մնում է բոլոր ուկրաինացիների վերադարձը, որոնք ներկայումս գերության մեջ են Ռուսաստանում։ «Սա մեր հետախուզական ծառայությունների, դիվանագետների և ողջ պետության համատեղ պատասխանատվությունն է»,- ասաց նա:

Գերիների փոխանակման մարդասիրական ազդեցությունը

Փոխանակման կետերում տեղի ունեցած հուզիչ տեսարանները ընդգծում են հակամարտության մարդկային արժեքը։ Ազատված ուկրաինացի զինվորներին դիմավորում են արցունքներով, ծափողջյուններով և ջերմ գրկախառնություններով։ Օրինակ, զինծառայող Դմիտրիո Գավրիլենկոն 17 ամիս գերության մեջ գտնվելուց հետո վերամիավորվեց իր որդու և մոր հետ։ «Ես ցնցված եմ, որ տանն եմ»,- ասաց նա:

Այնուամենայնիվ, բոլոր ընտանիքները լավ նորություններ չեն ստանում։ Շատերը շարունակում են ներկայացնել իրենց հարազատների լուսանկարները՝ հուսալով տեղեկություններ ստանալ։ Մի կին, որը ներկայանում է Յանա անունով, նշեց. «Մենք այստեղ ենք ամեն օր՝ հարցնելով իմ ամուսնու մասին, որը անհետացել է անցյալ տարի»։

Ազատվածները նաև պատմում են իրենց գերության դժվարությունների մասին։ Մի զինվոր, Անտոն Կոբիլնիկը, նկարագրեց իր երեք տարվա փորձությունը՝ նշելով. «Ես ամբողջությամբ տանն ինձ չեմ զգա, մինչև մորս կացարանում չնստեմ»։

Խնդիրները և ապագա հեռանկարները

Չնայած առաջընթացին, գործընթացը լի է մարտահրավերներով։ Ուկրաինայի իշխանությունները գնահատում են, որ ավելի քան 8,000 զինծառայող և 16,000 քաղաքացիական անձ դեռ գերության մեջ են գտնվում Ռուսաստանում։ Նրանց ընտանիքները կոչ են անում ավելի մեծ միջազգային ուշադրություն դարձնել քաղաքացիական գերիներին, որոնց փոխանակման գործընթացը հաճախ ավելի բարդ է:

Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ վերադարձված անձնակազմը ստանում է հոգեբանական և բժշկական օգնություն Բելառուսում։ Մինչդեռ Զելենսկին շնորհակալություն է հայտնել միջազգային գործընկերներին՝ փոխանակման կազմակերպման հարցում ցուցաբերած աջակցության համար՝ ընդգծելով գլոբալ համերաշխության կարևորությունը:

Փոխանակումը նաև հազվադեպ համաձայնության կետ է Մոսկվայի և Կիևի միջև շարունակվող հակամարտության պայմաններում։ Չնայած այն չի մատնանշում ավելի լայն խաղաղություն, այն հույս է տալիս հումանիտար համագործակցության համար։

Երբ երրորդ փուլը սկսվի, ողջ աշխարհը ուշադիր կհետևի՝ հույս ունենալով, որ ավելի շատ մարդիկ ապահով կվերադառնան իրենց ընտանիքներին և համայնքներին։ Այս փոխանակումը պարզապես լոգիստիկ գործողություն չէ, այլ դիմադրության և վերամիավորման մարդկային պատմություն:

Աղբյուր՝ Newsukraine, Sbs, Abcnews, Npr