Խոսնակ Ջոնսոնը քննադատությունների է բախվում՝ կառավարության փակման խորացման ֆոնին

Ջոնսոնի կոշտ դիրքորոշումը՝ կառավարության փակման խորացման ֆոնին

Կառավարության փակման տասներեքերորդ օրը Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մայք Ջոնսոնը՝ Լուիզիանայի հանրապետականը, հանդես եկավ Կապիտոլիումի աստիճանների վրա ու զգուշացրեց. փակումը կարող է դառնալ ամերիկյան պատմության մեջ ամենաերկարը։ Ջոնսոնը, առանց օրենսդիրների լայն շրջանակի, հստակ հայտարարեց, որ չի պատրաստվում բանակցել դեմոկրատների հետ, քանի դեռ նրանք չեն հրաժարվել առողջապահական սուբսիդիաները երկարաձգելու պահանջից։ «Մենք գնում ենք դեպի ամերիկյան պատմության ամենաերկար փակումը»,– ասաց նա՝ ընդգծելով իրավիճակի լրջությունը (Associated Press)։

Այս փակումը երկրի համար լուրջ ժամանակաշրջանում է տեղի ունենում՝ ազդելով թե՛ պետական մարմինների բնականոն աշխատանքի, թե՛ միլիոնավոր քաղաքացիների առօրյայի վրա։ Սմիթսոնյան թանգարանները փակ են, օդանավակայաններում խափանումներ են, հազարավոր պետական ծառայողներ ուղարկված են հարկադիր արձակուրդի կամ ապրում են վարձատրության անորոշությամբ։ Փակման հետևանքները ավելի ու ավելի են խորանում՝ մեծացնելով հասարակական ու տնտեսական անհանգստությունները։

Փակ դռների հետևում. առողջապահական պայքարի կենտրոնում

Կենտրոնական խնդիրը կրկին առողջապահության դաշտում է՝ «Առողջապահության մատչելիության մասին» օրենքի (Obamacare) շուրջ։ Խնդիրը վերաբերում է պետական սուբսիդիաներին, որոնք օգնում են միլիոնավոր ամերիկացիների՝ մատչելի ապահովագրություն ձեռք բերել։ Դեմոկրատները պահանջում են երկարաձգել այդ սուբսիդիաները, զգուշացնելով, որ դրանց դադարեցումը կարող է բարձրացնել ապահովագրության գները շատ ընտանիքների համար։ Հանրապետականները, Ջոնսոնի գլխավորությամբ, պնդում են, որ հարցը կարելի է քննարկել ավելի ուշ՝ նախ վերագործարկելով կառավարությունը։

Այս մոտեցումը նոր չէ։ 2013-ին հանրապետականները նույնպես փորձեցին փակման միջոցով ստիպել ACA-ի չեղարկումը՝ առաջացնելով 16-օրյա փակման։ Ամենաերկար՝ 35-օրյա փակումը, տեղի ունեցավ 2018-2019 թվականներին՝ Մեքսիկայի սահմանին պատի կառուցման ֆինանսավորման պահանջի պատճառով։ Այժմ, երբ փակումը երկարում է, պատմությունը կարծես կրկնվում է. կողմերը մնացել են իրենց դիրքերում, իսկ փոխզիջման նշաններ չեն երևում։

Միլիոնավոր ամերիկացիներ հայտնվել են քաղաքական պայքարի մեջտեղում։ Kaiser Family Foundation-ի գնահատմամբ, եթե Կոնգրեսը մինչև դեկտեմբերի 31-ը չերկարաձգի ACA-ի սուբսիդիաները, ապահովագրության գները կարող են կրկնապատկվել օգտվողների համար։ Նոր պլանների գրանցումը սկսվում է նոյեմբերի 1-ին, ու ճնշումն օրենսդիրների վրա ավելանում է։ Շատերի համար սա կենսական հարց է՝ կկարողանա՞ն պահել իրենց ապահովագրությունը, թե ստիպված կլինեն հրաժարվել։

Ազգային ժողովի անգործությունն ու ներհանրապետական քննադատությունը

Մինչ Սենատը պատրաստվում է վերադառնալ աշխատանքին, Ներկայացուցիչների պալատը շարունակում է մնալ անգործության մեջ։ Սեպտեմբերի կեսերին կարճաժամկետ ֆինանսավորման օրինագիծը ընդունելուց հետո Ջոնսոնն ու ղեկավարությունը չեն վերադարձնում օրենսդիրներին Վաշինգտոն, պնդելով, թե քայլը Սենատի դեմոկրատների ձեռքում է։ Այս ռազմավարությունը սկսել է քննադատվել անգամ հանրապետականների շրջանում։ Նույնիսկ պահպանողական և չափավոր հանրապետական պատգամավորներ կասկածի տակ են դնում այս մոտեցումը, նշելով, որ դա վնասում է կուսակցության դիրքերին ու պալատի հեղինակությանը (MSNBC)։

Տվյալները փաստում են՝ հուլիսի 3-ից պալատը նիստեր է գումարել ընդամենը 20 օր՝ ավելի քան 100 օրերի ընթացքում։ Սա ռեկորդային ցածր ցուցանիշ է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր։ Քննադատները նշում են, որ օրենսդիրների բացակայությունը ոչ միայն խանգարում է առողջապահական հարցում փոխզիջման հնարավորություն ստեղծելուն, այլև արգելակում է մյուս կարևոր աշխատանքները, օրինակ՝ նոր ընտրված անդամների երդմնակալությունը կամ թափանցիկության օրինագծերի քվեարկությունը։ Արիզոնայից ընտրված Ադելիտա Գրիխալվայի երդմնակալության ձգձգումը դարձել է այս քննարկման կիզակետերից մեկը։

Դիտորդները նկատում են, որ պալատի անգործությունը տվել է դեմոկրատներին հաղորդակցման առավելություն։ Նրանք ներկայացնում են փակումը որպես հանրապետականների կողմից առողջապահական խնդիրները լուծելու հրաժարում, ինչն ընդունվում է ընտրողների մոտ։ Ջոնսոնը շարունակում է պնդել, որ նախ պետք է դեմոկրատները «դադար» վերցնեն իրենց պահանջներից։ Սակայն ժամանակն անցնում է, հետևանքները խորանում, և ղեկավարության վրա ճնշումը մեծանում է։

Ավելի լայն ազդեցություններ. կրճատումներ, դատական հայցեր և անորոշություն

Քաղաքական պայքարից բացի, փակումը ունի իրական հետևանքներ։ Թրամփի վարչակազմը օգտվել է փակման հնարավորությունից՝ զանգվածային կրճատումներ իրականացնելով պետական ծառայողների շրջանում՝ փորձելով փոքրացնել կառավարության չափերը։ Փոխնախագահ ՋեյԴի Վենսը կրճատումները անվանել է «ցավոտ», իսկ աշխատակիցների արհմիությունները դատական հայցեր են ներկայացրել։ Միաժամանակ, վարչակազմը ընտրողականորեն որոշում է՝ ով է ստանում աշխատավարձ. օրինակ՝ զինվորականները վճարումներ ստացել են, մինչդեռ Կրթության նախարարությունում ֆինանսավորման պակասը խաթարել է հատուկ կրթության ու արտադասարանական ծրագրերը (Post-Journal)։

Գերատեսչությունները փորձում են այլ ֆինանսավորման աղբյուրներ գտնել։ Պենտագոնը, օրինակ, օգտագործել է 8 միլիարդ դոլարի չօգտագործված հետազոտական և զարգացման միջոցներ՝ զինվորականների աշխատավարձի համար։ Կոնգրեսի բյուջետային վարչությունը նշում է, որ որոշ գերատեսչություններ կարող են օգտվել վերջերս ընդունված օրենքների պարտադիր ֆինանսավորումից, սակայն սա համապարփակ լուծում չէ։ Հազարավոր պետական աշխատողներ պատրաստվում են աշխատավարձի ուշացումներին՝ ավելացնելով սոցիալական և տնտեսական լարվածությունը։

Փակումը բացասաբար է ազդում նաև պետական համակարգի նկատմամբ վստահության վրա։ Թափանցիկության և հաշվետվողականության պահանջներն ուժեղանում են՝ ինչպես քաղաքացիների, այնպես էլ վերլուծաբանների կողմից։ Եթե փակումը երկար տևի, համակարգի նկատմամբ վստահությունը կարող է ավելի խաթարվել։

Հնարավո՞ր է լուծում գտնել

Կուսակցությունները շարունակում են պնդել իրենց դիրքորոշումը՝ փոխզիջման պատրաստակամություն չցուցաբերելով։ Ջոնսոնը հայտարարում է, որ հանրապետականները պատրաստ են առողջապահության հարցը քննարկել աշնանը՝ միայն կառավարության վերագործարկումից հետո։ Դեմոկրատները հակադարձում են, որ առանց ACA-ի սուբսիդիաների անհապաղ երկարաձգման առաջընթաց չի կարող լինել։ Արդյունքում ստեղծվել է բարձր ռիսկային քաղաքական փակուղի՝ միլիոնավոր մարդկանց եկամուտներն ու առողջապահությունը վտանգի տակ։

Վերլուծաբանները նշում են, որ նախորդ փակումները ցույց են տվել՝ առանց իրական բանակցությունների փակուղիները երկարում են, իսկ հասարակության համբերությունը՝ սպառվում։ Քանի որ առողջապահական գրանցման և պետական աշխատողների աշխատավարձի ժամկետներն մոտենում են, լուծման անհրաժեշտությունն ավելի հրատապ է դառնում։ Կկարողանա՞ն կողմերը փոխզիջման հասնել, թե փակումը իսկապես ռեկորդային կլինի՝ մնում է տեսնել։

Վերլուծություն. Ջոնսոնի՝ պալատը աշխատանքից դուրս պահելու և բանակցություններից հրաժարվելու ռազմավարությունը կարող է ժամանակ շահել իր կուսակցության համար, սակայն այն խորացնում է ներհանրապետական տարաձայնությունները, հաղորդակցության դաշտը թողնում է դեմոկրատներին և մեծացնում է հասարակության կրած վնասը։ Փաստերը ցույց են տալիս, որ նման կոշտ մոտեցումը, առանց իրական երկխոսության, չի կարող արագ և կայուն լուծում ապահովել այս պատմական փակուղու համար։