Թիմոթի Օլիֆանտը՝ «Alien: Earth»-ի գեղարվեստական գիտնականը և հումորի վարպետը

«Deadwood»-ից մինչև «Alien: Earth»՝ Օլիֆանտի ճանապարհը հումորի ուղիով

Թիմոթի Օլիֆանտի կարիերան ամերիկյան հեռուստատեսության յուրօրինակ սցենար է՝ կոպիտ կովբոյներ, աչքերում փայլ ունեցող իրավապահներ և այժմ՝ սինթետիկ գիտնական Քիրշը FX-ի «Alien: Earth»-ում։ Սակայն դերերի խորքում կա մի համադրվող թել՝ նուրբ, ինքնաուժեղ հումոր, որը Օլիֆանտը տեղափոխում է ոչ միայն նկարահանման հրապարակ, այլև ուշ երեկոյան շոուներ։

57-ամյա Օլիֆանտը միշտ բաց է նոր փորձերին։ Բայց հենց նրա կատակերգական բնույթն է, ոչ միայն դրամատիկ հմտությունները, որ նրան դարձնում են ժամանակակից հեռուստատեսության ամենամեծ ազդակ ունեցող դեմքերից մեկը։ Հարցազրույցներում՝ թե «Esquire»-ում, թե հեռուստաշոուներում, հաճախ ակնհայտ է նրա արագ մտածողությունը։ Անկախ նրանից, թե նա կատակ է անում «Sex and the City»-ում իր մոռացված դերի մասին, կամ ինքն իրեն ծաղրում է կրկնվող հումորներով, Օլիֆանտը ամեն հանդիպումը վերածում է իմպրովիզացիայի՝ այնպիսի, որտեղ ինքն էլ է խաղի մեջ։

Հումորն ուշադրության կենտրոնում. «Պարզապես Թիմը»

«Jimmy Kimmel Live!» շոուում Օլիֆանտը կատակեց՝ «Վեց սեզոն անց կարծում էի, որ պարզապես երկար խաղ են խաղում։ Պարզվում է՝ ոչ»։ Այդ անկեղծությունը և հեգնանքը նրա նշանաբանն է։ Երբ նրան հարցնում են, թե ինչու է նույն հումորը կրկնում տարբեր հարցազրույցներում, նա ժպտում է. «Ինչո՞ւ չեմ կարող ամեն անգամ նույնը ասել։ Հիմա արդեն երեք անգամ ասել եմ»։

Դա պարզապես դեր չէ։ Օլիֆանտի մոտեցումը ձևավորվում է անկեղծությամբ՝ նա ամեն դերում իր անձն է բերում, նույնիսկ եթե կերպարը «զարդարված» ռոբոտ է։ «Եթե կինս կամ մեր լավ ընկերները դիտեն, կարող են ասել՝ «Դա պարզապես Թիմն է»», ասում է նա՝ խոսելով Քիրշի մասին։ Արդյունքում նրա կերպարները բնական են, երբեք՝ արհեստական։

Քիրշը «Alien: Earth»-ում. գիտություն, քրտինք և սպիտակ հոնքեր

«Alien: Earth»-ում Քիրշի դերը Օլիֆանտի խոսքով, «շատ քիչ նախապատրաստություն» էր պահանջում։ Սինթետիկ գիտնականը և՛ Օլիֆանտն է, և՛ մետաղալարերի ու ծրագրավորման միավոր՝ հետաքրքրասեր, երբեմն՝ զգացմունքային։ Շոուն, որը «Alien» կինոնկարների առաջին հեռուստատեսային ադապտացիան է, Քիրշին ներկայացնում է որպես դիտորդի, փորձարարի և երբեմն՝ «Justified»-ի երկրպագուի։

Թայլանդում նկարահանելը իր դժվարություններն ուներ։ Ջերմությունն անդիմադրելի էր, իսկ Օլիֆանտը ամիսներով սպիտակ հոնքերով էր։ Տեղացիները, բարեկամ, ժպտում էին՝ նրա զվարճալի պատմությունները, թե ինչպես է փորձել թայլանդերենով ուտելիք պատվիրել, միայն լրացնում են նրա մարդկային կերպարը։

Իր ամենահիշվող պահերը նկարահանման հրապարակում կապված են «Alien»-ի դասական սպիտակ արյան տեսարանների հետ։ «Աչքերում ու քթում ունենալն ամենավատն էր», խոստովանում է նա։ Սակայն գիտակցելով, որ այդ տհաճությունը էկրանին հիանալի է նայելու, ամեն ինչի պատրաստ էր։ Դա դերասանների հակասությունն է՝ տառապել՝ լավ կադրի համար։

Նոա Հոուլիի հետ աշխատելու վստահությունը

Օլիֆանտի վերջին հաջողությունների մեծ մասը կապում է Նոա Հոուլիի հետ, ով ստեղծել է թե՛ «Fargo»-ն, թե՛ «Alien: Earth»-ը։ «Նրա զանգն այն զանգն է, որ հաճելի է ստանալ», ասում է Օլիֆանտը։ Հոուլին հեռուստատեսության իրական հեղինակություն է, և Օլիֆանտը կարևորում է նրա հետ աշխատելու հնարավորությունը՝ մեկ անձի գաղափար, ոչ թե կոմիտեի։

Հոուլիի համարձակությունը, «հերոսների հետ զրույցի» ձգտումը Օլիֆանտի կարծիքով նրա նախագծերը եզակի են դարձնում։ Դերասանի սեփական ռիսկը՝ ռոբոտի կերպարում զգացմունքային խորություն ավելացնելը, արդյունք տվեց. դիտողները անսպասելիորեն հուզվեցին Քիրշի և Վենդիի տեսարաններից։ Օլիֆանտը հետաքրքրվում է, թե որքան հեռու կարող է ռոբոտի էմոցիոնալ դրսևորումը գնալ. «Մարդիկ էմոցիա են ցույց տալիս, լացում, զայրանում, երբ ինչ-որ բան են ուզում, ուրեմն սինթետիկը ինչո՞ւ պետք է տարբեր լինի»։

Երկրորդ սեզոնի խոսակցություններ կան, և Օլիֆանտը ցանկանում է, որ Քիրշը այլևս դիտորդ չմնա, այլ գործի անցնի։ «Քիրշի համար առանձին կատակերգական սերիալ կա», ասում է նա՝ հիշելով «Justified»-ի հնարավոր սփին-օֆի մասին երազանքները։

Հոլիվուդյան անուններ, մոռացված դերեր և ռեժիսորական խորհրդի գաղտնիքը

Օլիֆանտի դերասանական կյանքը լցված է հիշվող և մոռացված անուններով։ «Gone in 60 Seconds»-ի Դետեկտիվ Դրայքոֆից մինչև «The Mandalorian»-ի Քոբ Վենթ, նա ընդունում է, որ անունները իր ուժեղ կողմը չեն։ «Ոչ միայն կերպարի անունը չեմ հիշում, այլ նաև մոռացել եմ, որ մասնակցել եմ», ծիծաղում է նա։ Բայց կան անուններ, օրինակ՝ Ռեյլան Գիվենսը «Justified»-ում, որ դարձել են խորհրդանիշ՝ Էլմոր Լեոնարդի և Գրեհեմ Յոստի շնորհիվ։

Ռեժիսորական նշումներից Օլիֆանտը հիշում է ամենաբարդը՝ Դեյվիդ Միլչից «Deadwood»-ում. «Լավ Գուֆին ձախ ուսիդ է, խոսում է նրա հետ, իսկ Վատ Գուֆին՝ աջ ուսիդ, խոսում է քեզ հետ։ Երբեմն պետք է աջ ուսիդ նայես ու լսես Վատ Գուֆիին»։ Այդպիսի «օպերային» խորհուրդը դերասանի գործն է գործնական դարձնել։ Երբեմն ռեժիսորը իսկական գոհար է տալիս, ինչպես Լոուրենս Քասդանը «Dreamcatcher»-ում. «Թիմ, այստեղ կատակ կա, բայց մենք դա չենք զգում, որովհետև դու սխալ ես անում։ Շարունակե՞նք, թե նորից փորձե՞ս»։

Ժառանգությունը՝ հումորից մինչև մշակութային խորհրդանիշ

Օլիֆանտի ուղին ոչ միայն իր կերպարների մասին է, այլ նաև այն տրամադրության, որ նա հաղորդում է յուրաքանչյուր նախագծին՝ հումորի, անկեղծության և անհարմարությունը ընդունելու պատրաստակամության համադրություն։ Նրա աշխատանքը, ինչպես լավագույն հեռուստատեսային պահերը, կոլաժ է՝ տարբեր տարրերի միաձուլում։ Ինչպես «Freaky Trigger UK»-ը նկարագրում է՝ «Կոլաժը պոպում հաճախ անակնկալների արվեստ է՝ գտնել բաներ, որոնք չպետք է համադրվեն, բայց համադրվում են»։ Օլիֆանտի կարիերան հենց այդպիսի կոլաժ է՝ յուրաքանչյուր դերը մի մասնիկ է, որոնք միասին կազմում են դերասանի դիմանկարը, ով երբեք իրեն չափազանց լուրջ չի ընդունում։

Այսօր, երբ հեռուստատեսությունը լցված է մեծ նախագծերով ու կոմիտեներով ղեկավարվող որոշումներով, Օլիֆանտի մարդկայնությունն ու հումորը՝ լինի կովբոյ, դետեկտիվ, թե ռոբոտ գիտնական, նրան առանձնացնում են։ Նա «դժկամ հերոսն» է, կատակերգու՝ դրամայում, դերասան, ով ամեն նշման մեջ կատակ է գտնում։

Թիմոթի Օլիֆանտի մեծագույն արժեքը նրա ունակությունն է՝ տարօրինակն ընտելացնել, իսկ սովորականը՝ նորովի ներկայացնել։ Անկախ նրանից, թե Թայլանդի տապին, թե հեռուստաշոուի լույսերի ներքո, նա միշտ մնում է անկեղծ ու հումորով։ Այս շքեղության մեջ Օլիֆանտը հիշեցնում է, որ երբեմն լավագույն խաղը պարզապես «Թիմը» լինելն է։