ԱՄՆ-ի և ASEAN-ի միջև հարաբերությունների խորհրդանշական պահը
2026 թվականի նոյեմբերի 17-ին նախագահ Դոնալդ Թրամփը ժամանել է Ֆիլիպինների մայրաքաղաք Մանիլա այն պահին, երբ Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի (ASEAN) ամենամյա գագաթնաժողովը մոտենում էր իր ավարտին: Ժամանման այս ժամկետը, որը տեղի է ունեցել Ֆիլիպինների նախագահ Ֆերդինանդ Մարկոս կրտսերի եզրափակիչ ճեպազրույցից կես ժամ առաջ, խորհրդանշական էր տարածաշրջանի երկրների համար, որոնք փորձում են պահպանել ռազմավարական ինքնավարությունը ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև: Ինչպես հաղորդում է The Washington Post-ը, չնայած Սպիտակ տան պնդումներին, թե ժամանակացույցը նախապես ծրագրված էր, այցը դիտարկվում է որպես միջանկյալ կանգառ Չինաստանի Շենժեն քաղաքում Չինաստանի առաջնորդ Սի Ծինփինի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ նախատեսված հանդիպումներից առաջ:
ASEAN-ի անդամ երկրները վաղուց ձգտում են «միջին ուղի» որդեգրել՝ աշխատելով Վաշինգտոնի հետ, սակայն պահպանելով հնարավորությունը՝ նավարկելու երկու գերտերությունների շահերի միջև: Թաիլանդի արտգործնախարար Սիհասակ Փուանգկետկեոուն նշել է, որ ասոցիացիան պետք է ամրապնդի իր ներքին համախմբվածությունը՝ խուսափելու համար ստիպողական ընտրությունից ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև:
Գագաթնաժողովի արդյունքները և անվտանգային մարտահրավերները
Գագաթնաժողովն այս տարի չի հանգեցրել էական համաձայնագրերի ստորագրմանը: Հարավչինական ծովում վարքագծի կանոնների շուրջ բանակցությունները, որոնք տևում են ավելի քան երկու տասնամյակ, կրկին չեն ավարտվել կոնկրետ արդյունքով, չնայած Ֆիլիպինների նախագահի ջանքերին: Ֆիլիպինների արտաքին գործերի նախարար Մարիա Տերեզա Լազարոն հայտնել է, որ տեքստի 80 տոկոսը համաձայնեցված է, սակայն վերջնական ստորագրումը ձգձգվում է, ինչը նշանակում է, որ Մարկոսը Սինգապուրին է փոխանցելու ASEAN-ի նախագահությունը՝ առանց իր առջև դրված հիմնական նպատակին հասնելու:
Միաժամանակ, Մանիլայում տեղի են ունեցել բողոքի ակցիաներ ընդդեմ «Pax Silica» ԱՄՆ-ի աջակցությամբ իրականացվող նախաձեռնության, որը նպատակ ունի ստեղծել արհեստական բանականության և արդյունաբերական ենթակառուցվածքների հանգույց: Թեև Ֆիլիպինների առևտրի նախարարության ներկայացուցիչ Սեֆերինո Ռոդոլֆոն հերքել է, որ բողոքի ցույցերն են պատճառը եղել համաձայնագրի չստորագրմանը, սակայն հանրային դժգոհությունը ցույց է տալիս, որ տարածաշրջանային ծրագրերը բախվում են տեղական լուրջ դիմադրության:
ԱՄՆ-ի վստահելիության հարցը
Ինչպես նշում է The New York Times-ը, ASEAN-ի շրջանակներում աճում է այն համոզմունքը, որ ԱՄՆ-ը այլևս վստահելի գործընկեր չէ՝ հաշվի առնելով արտաքին քաղաքականության անկայունությունը և առևտրային սակագները: Ֆիլիպինները, որը ԱՄՆ-ի հնագույն անվտանգային դաշնակիցն է տարածաշրջանում, գտնվում է այս հավասարակշռման կենտրոնում՝ փորձելով վերադառնալ ամերիկյան ուղեծիր, ինչը հանգեցրել է չինական կողմի հետ լարվածության աճի:

