Թրամփն ու Սին հեռախոսազրույց են ունեցել առևտրային լարվածության ֆոնին

ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև աճող առևտրային լարվածության ֆոնին, հունիսի 5-ին, նախագահներ Դոնալդ Թրամփն ու Սի Ձինպինը հեռախոսազրույց են ունեցել։ Այս զրույցը նշանավորում էր երկու երկրների ղեկավարների առաջին ուղղակի շփումը մայիսին կնքված ժամանակավոր համաձայնությունից հետո։ Աշխարհի երկու խոշորագույն տնտեսությունները շարունակում են բախվել լարվածության խորացման հետևանքով առաջացած խնդիրներին։

Հիմք՝ փխրուն համաձայնություն

Մայիսին Ժնևում ԱՄՆ-ն ու Չինաստանը 90-օրյա համաձայնության եկան առևտրային պատերազմի դադարեցման նպատակով։ Երկու երկրներն էլ զգալիորեն նվազեցրել էին մաքսատուրքերը. ԱՄՆ-ն՝ չինական ներմուծման համար 145%-ից մինչև 30%, իսկ Չինաստանը՝ ամերիկյան ապրանքների համար 125%-ից մինչև 10%։ Համաձայնությունը, որին տրվել էր մեծ ուշադրություն, ժամանակավորապես մեղմեց շուկաների լարվածությունը, սակայն չլուծեց մի շարք հարցեր, այդ թվում՝ հազվագյուտ հողերի արտահանման և տեխնոլոգիաների փոխանցման շուրջ վեճերը։

Սակայն լարվածությունը նորից աճեց հունիսի 2-ին, երբ նախագահ Թրամփը մեղադրեց Չինաստանին՝ Ժնևյան համաձայնագիրը խախտելու համար։ Truth Social հարթակում Թրամփը գրել էր. «Այժմ ինձ չեն անվանում բարեկամական մարդ»: Միևնույն ժամանակ Չինաստանի Առևտրի նախարարությունը կտրուկ մերժեց այդ մեղադրանքները՝ նշելով, որ ԱՄՆ-ն «միակողմանիորեն սրել է տնտեսական լարվածությունը»։ Channel News Asia-ի հաղորդմամբ, չինացի պաշտոնյաները քննադատել են նաև ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը՝ ուսանողական վիզաների դադարեցման և նոր տեխնոլոգիական սահմանափակումների կիրառման վերաբերյալ։

Հեռախոսազրույցի կարևորությունը

Հունիսի 5-ի հեռախոսազրույցը տեղի ունեցավ Սպիտակ տան խնդրանքով, ըստ չինական պետական Xinhua լրատվական գործակալության։ Թեև զրույցի մանրամասները չեն հրապարակվել, ակնհայտ է, որ երկու ղեկավարները փորձել են հարթել լարվածությունը։ Շաբաթվա սկզբին ԱՄՆ Ազգային տնտեսական խորհրդի տնօրեն Քևին Հասեթը նշել էր, որ առաջնորդների երկխոսությունը կարևոր է։ ABC7NY-ը ընդգծել է, որ ԱՄՆ Առևտրի ներկայացուցիչ Ջեյմիսոն Գրիրն էլ մեղադրել է Չինաստանին՝ հազվագյուտ հողերի արտոնագրերը դանդաղեցնելու մեջ, ինչը Ժնևյան համաձայնության մաս էր կազմում։

Չինաստանի պաշտոնյաները վերահաստատել են իրենց պարտավորությունները, սակայն մտահոգություն են հայտնել ԱՄՆ-ի «քաղաքական խտրական միջոցների» շուրջ։ Այդ միջոցները ներառում են ալյումինի և պողպատի տուրքերի բարձրացումը 25%-ից մինչև 50%՝ հունիսի 4-ին։ Պեկինը զգուշացրել է, որ այս քայլերը կարող են վտանգել համաձայնության նրբությունը։

Ընդհանուր հետևանքներ՝ տնտեսական գերակայության պայքար

ԱՄՆ-Չինաստան առևտրային լարվածության նոր ալիքը ընդգծում է ավելի խորը պայքարը՝ տեխնոլոգիական և արտադրական գերակայության համար։ Չինաստանի կողմից հազվագյուտ հողերի արտահանման կասեցումը խաթարել է մի շարք արդյունաբերություններ, ինչպիսիք են ավտոմեքենաշինությունը և պաշտպանական ոլորտը։ ԱՄՆ պաշտոնյաները մտավախություն ունեն, որ այս քայլերը կարող են տնտեսական աճի դանդաղում առաջացնել։

Միևնույն ժամանակ, Չինաստանի Առևտրի նախարարությունը հայտարարել է, որ երկիրը հավատարիմ է մնում իր սկզբունքներին։ Արտաքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչ Լին Ջիանն ասել է, որ Պեկինը «կտրականապես մերժում է անհիմն մեղադրանքները»։ Այնուամենայնիվ, ներդրողները և համաշխարհային առաջնորդները շարունակում են անհանգստանալ։ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունը (OECD) նախազգուշացրել է Փարիզում, որ առևտրային լարվածության երկարաձգումը կարող է թուլացնել համաշխարհային տնտեսական աճը։

Ինչ է սպասվում հաջորդիվ

Թրամփի և Սիի հեռախոսազրույցը հույս է ներշնչում նոր բանակցությունների համար, սակայն հստակ է, որ առջևում բարդ ճանապարհ է։ Երկու երկրները շարունակում են պնդել իրենց դիրքորոշումները՝ Թրամփը պատրաստ է նոր տուրքեր սահմանել, իսկ Չինաստանը՝ պահանջում է հավատարիմ մնալ իր պայմաններին։ Ներդրողները և գործարար շրջանակները, որոնք արդեն առերեսվում են շուկայի անկայունությանը, ուշադիր հետևելու են հաջորդ զարգացումներին։

Աշխարհի երկու խոշորագույն տնտեսությունների հարաբերությունները առաջիկա տարիներին անկասկած կձևավորեն գլոբալ տնտեսական լանդշաֆտը։