Ռուսական նավթավերամշակման ենթակառուցվածքների վնասները
Հոկտեմբերի վերջից Ուկրաինայի իրականացրած անօդաչու թռչող սարքերի (ԱԹՍ) հարվածների նոր ալիքը լուրջ հարված է հասցրել Ռուսաստանի էներգետիկ հատվածին՝ կրճատելով երկրի նավթավերամշակման ընդհանուր հզորությունները մոտ 30 տոկոսով։ Ինչպես հաղորդում է Kyiv Independent-ը՝ հղում անելով Reuters-ին, հարձակումները վնասել են Ռուսաստանի 35 խոշորագույն նավթավերամշակման գործարաններից ինը։ Թիրախավորված օբյեկտների ընդհանուր օրական հզորությունը կազմում է մոտ 300,000 մետրիկ տոննա, ինչը կազմում է Ռուսաստանի նավթավերամշակման ընդհանուր՝ 930,000 տոննա օրական հզորության զգալի մասը։
Գործառնական խափանումները հանգեցրել են նավթի վերամշակման ծավալների օրական մոտ 200,000 տոննա կրճատման՝ հասցնելով այն օրական մոտ 700,000 տոննայի։ Հարվածներ են գրանցվել Ռյազանի, Յարոսլավլի և Վոլգայի մարզերում։ Նոյեմբերի 9-ին Լենինգրադի մարզի Կիրիշիի նավթավերամշակման գործարանում՝ Ռուսաստանի խոշորագույններից մեկում, ԱԹՍ-ի հարվածից հրդեհ է բռնկվել։ Տեղական իշխանությունները հաստատել են միջադեպը, որի հետևանքով հարակից Վսևոլոժսկ քաղաքում զոհվել է խաղաղ բնակիչ։
Էներգետիկ դիվանագիտություն և ռազմական իրավիճակ
Հարձակումների սրումը տեղի է ունենում էներգետիկ ենթակառուցվածքների շուրջ դիվանագիտական լարվածության ֆոնին։ Չնայած ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարած «էներգետիկ հրադադարին», ո՛չ Կիևը, ո՛չ Մոսկվան պաշտոնապես չեն հաստատել դրա գոյությունը։ Նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինան կդադարեցնի ռուսական նավթավերամշակման օբյեկտների թիրախավորումը միայն այն դեպքում, եթե Մոսկվան դադարեցնի ուկրաինական էներգետիկ ենթակառուցվածքների հրետակոծությունը։ Կիևը վերսկսել է իր գործողությունները՝ բնութագրելով դրանք որպես անհրաժեշտ պատասխան իր իսկ տարածքի վրա իրականացվող ռուսական հարձակումներին։
Այս խափանումները լուրջ ճնշում են գործադրում Ռուսաստանի ներքին վառելիքի շուկայի վրա՝ ստիպելով «Ռոսնեֆտ»-ի նման ընկերություններին սահմանափակել վառելիքի վաճառքը երկրի տարածքում։ Զարմանալի է, որ այս դեֆիցիտի պայմաններում Ռուսաստանը շարունակում է դիզելային վառելիք արտահանել միջազգային շուկաներ՝ համաձայն Դոնալդ Թրամփի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածության։ Հոկտեմբերի 22-ին մոտ 40,000 տոննա ռուսական դիզվառելիքով բեռնված տանկերը ուղղվել է դեպի ԱՄՆ։ Նոյեմբերի 10-ի դրությամբ իրավիճակը մնում է փոփոխական, իսկ Մոսկվան բախվում է արտահանման եկամուտների պահպանման և ներքին էներգետիկ մատակարարման շղթաների կայունացման դժվարին խնդրին՝ ռազմական խոցելիության պայմաններում։ Այս ամենը ընդգծում է պատերազմական էներգետիկ թիրախավորման և աշխարհաքաղաքական առևտրային պայմանավորվածությունների բարդ փոխհարաբերությունը։