ՎԱՇԻՆԳՏՈՆ (Ազատ TV) – Նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը համաձայնության է եկել Մոսկվայի հետ՝ մինչև 2027 թվականի ապրիլը հանելու ռուսական դիզվառելիքի արտահանման վրա դրված վաղեմի ամերիկյան պատժամիջոցները՝ միջանկյալ ընտրություններից առաջ վառելիքի բարձր գների դեմ պայքարելու նպատակով: Ինչպես հաղորդում է Baltimore Sun-ը, քաղաքականության այս կտրուկ շրջադարձը չեղարկում է տարիներ շարունակ կիրառվող տնտեսական սահմանափակումները, որոնք սահմանվել էին Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժման պատճառով՝ Կրեմլին տալով կարևոր դիվանագիտական և տնտեսական առավելություն հակամարտության այս փուլում:
ԱՄՆ Ֆինանսների նախարարությունը ուրբաթ օրը հավանություն է տվել այս համաձայնությանը՝ թողարկելով ժամանակավոր գլխավոր լիցենզիա, որը հանում է պատժամիջոցները ռուսական դիզվառելիքի մատակարարումների վրա: CNBC-ի փոխանցմամբ՝ համաձայնագիրը նպատակ ունի համաշխարհային և ներքին շուկաներ ուղղել ավելի քան 4,8 միլիոն տոննա դիզվառելիք՝ սկսելով ավելի քան 300 000 տոննա անմիջապես մատակարարումից: Թեև էներգետիկայի վերլուծաբանները նշում են, որ ռուսական արտահանման ծավալը համաշխարհային պահանջարկի համեմատ համեստ է, գործարքը վիտալ եկամուտներ է ապահովում Մոսկվայի ռազմական բյուջեն համալրելու համար և թուլացնում է արևմտյան ջանքերը՝ ընդդեմ Վլադիմիր Պուտինի միասնական տնտեսական ճակատ պահպանելու հարցում:
Իրավական մարտահրավերներ և օրենսդրական արձագանք
Սպիտակ տան գործադիր որոշումը անմիջապես բախվել է Կապիտոլիումի դիմադրությանը՝ առաջացնելով երկկուսակցական լարվածություն և վիճարկելով նախագահական լիազորությունները: Համաձայնագիրն ուղղակիորեն հակասում է վերջերս ընդունված երկկուսակցական «Լինդսի Օ. Գրեհեմի՝ Ռուսաստանը և Իրանը պատժելու մասին 2026 թվականի օրենքին», որը գործադիր իշխանությանն իրավունք է տալիս մինչև 100% մաքսատուրքեր սահմանել ռուսական էներգակիրների խոշոր գնորդների նկատմամբ: Օրենսդիրները պնդում են, որ օրենսդրական սահմանափակումների շրջանցումը խաթարում է Կոնգրեսի նպատակները և թուլացնում Կրեմլի պատերազմական եկամուտները սահմանափակելուն միտված մեխանիզմը:
Հանրապետական սենատոր Թոմ Թիլիսը NBC-ի «Meet the Press» հաղորդման ժամանակ քննադատել է այս պայմանավորվածությունը՝ հայտարարելով, որ վարչակազմի որոշումը կարող է խախտել դաշնային օրենքը և վտանգել անվտանգությունը: Ներկայացուցիչների պալատում հանրապետական կոնգրեսական Բրայան Ֆիցպատրիկը հայտարարել է ռուսական նավթի գնումներն արգելող օրենսդրական քայլերի մասին՝ օգտագործելով հատուկ ընթացակարգային մեխանիզմներ՝ առանց ղեկավարության հավանության քվեարկություն նախաձեռնելու համար:
Աշխարհաքաղաքական հետևանքները և «էներգետիկ հրադադարի» շուրջ վեճը
Դիզվառելիքի շուրջ ձեռք բերված համաձայնությունը համընկել է նախագահ Թրամփի հայտարարության հետ, որով վերջինս հայտարարել էր Մոսկվայի և Կիևի միջև անհապաղ «էներգետիկ հրադադարի» մասին՝ ուղղված կենսական նշանակության ենթակառուցվածքների ուղղությամբ հարվածների դադարեցմանը: Այնուամենայնիվ, Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին վիճարկել է հրադադարի գործնական իրականացումը՝ ընդգծելով, որ Ուկրաինայի էներգետիկ ցանցի վրա ռուսական օդային ռմբակոծությունները շարունակվում են առանց նվազման: Զելենսկին քննադատել է դիզվառելիքի գործարքը որպես արևմտյան թուլության դրսևորում՝ նշելով, որ Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանության կարողությունները մնում են լարված՝ ԱՄՆ-ի արտադրության «Պատրիոտ» հրթիռների սպառված պաշարների պատճառով:
Միևնույն ժամանակ, Կրեմլի պաշտոնյաները ողջունել են դիվանագիտական այս բացումը, միաժամանակ մերժելով մարտական գործողությունների մշտական դադարեցման կոչերը: Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը հետ մղեց Կիևի հրադադարի պայմանները՝ պնդելով, որ ուկրաինական ղեկավարությունը չի արժանի հանգստի: Քաղաքական վերլուծաբանները, այդ թվում՝ Mayak Intelligence-ի ղեկավար Մարկ Գալեոտին, դիզվառելիքի համաձայնագիրը և Զելենսկու հասցեին Թրամփի հնչեցրած զուգահեռ քննադատությունը որակել են որպես «զարմանալի ծննդյան նվեր» Պուտինի համար՝ նշելով, որ զարգացումներն արդյունավետորեն խրամատ են փորում Վաշինգտոնի և Կիևի միջև՝ միաժամանակ ուժեղացնելով ռուսական պետական մեդիայի նարատիվները:
Հրապարակման աղբյուր: baltimoresun.com.