Մահացու միջադեպ Իրաքի հյուսիսում
ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հաստատել է վերջին օրերին երրորդ ամերիկացի զինծառայողի մահը։ Միջադեպը տեղի է ունեցել հուլիսի 18-ին Իրաքի հյուսիսում՝ խոցված իրանական հարվածային անօդաչու թռչող սարքի «չպայթած զինամթերքի վերահսկվող պայթեցման» ժամանակ։ Պայթյունի հետևանքով ևս մեկ զինծառայող ստացել է թեթև վնասվածքներ։ Այս մահը հասցրեց ամերիկյան կողմի կորուստների թիվը 17-ի՝ սկսած փետրվարի 28-ից, երբ մեկնարկեց ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմն ընդդեմ Իրանի:
Այս իրադարձությունը ցույց է տալիս իրանական զինամթերքի վտանգավորությունը նույնիսկ այն դեպքում, երբ ԱԹՍ-ն արդեն խոցված է։ Խոսքը «Շահեդ» տիպի անօդաչուների մասին է, որոնց արտադրությունն արժենում է ընդամենը 30,000 դոլար, մինչդեռ դրանց խոցման համար օգտագործվող հակաօդային պաշտպանության միջոցները միլիոնավոր դոլարների արժողություն ունեն։ Սա ստեղծում է լուրջ տնտեսական և մարտավարական անհամաչափություն հակամարտող կողմերի միջև:
Տարածաշրջանային էսկալացիան և Հորդանանի ճակատը
Իրաքում տեղի ունեցած միջադեպին նախորդել էին ուրբաթ օրը Հորդանանում իրանական հարվածների հետևանքով երկու ամերիկացի զինծառայողների մահը և մեկի անհետացումը։ CENTCOM-ը կիրակի օրը հայտնել է, որ Հորդանանում հայտնաբերվել են անհայտ մնացորդներ, և այժմ ընթանում է փորձաքննություն՝ պարզելու համար, թե արդյոք դրանք պատկանում են անհետ կորած զինծառայողին։ Ի պատասխան այս կորուստների՝ Վաշինգտոնն արդեն ութերորդ գիշերն անընդմեջ հարվածներ է հասցնում Իրանի տարածքում գտնվող թիրախներին:
Ամերիկյան կողմի հայտարարության համաձայն՝ հարվածների նպատակն է թուլացնել Իրանի կարողությունը՝ սպառնալու առևտրային նավագնացությանը և պատժել Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորուսին (ԻՀՊԿ) Հորդանանի վրա հարձակման համար։ Միևնույն ժամանակ, Իրանը պատասխան հարվածներ է հասցնում Ծոցի երկրներում ամերիկյան ակտիվներին։ Քուվեյթը հայտնել է աղազերծման կայանի վրա ուղիղ հարվածի մասին, որը հանգեցրել է հրդեհի և քաղաքացիական ենթակառուցվածքների վնասման:
Դիվանագիտության տապալումը և ապագա հեռանկարները
Բռնության այս ալիքը նշանավորում է հունիսին ձեռք բերված ժամանակավոր հրադադարի համաձայնագրի վերջնական տապալումը։ Համաձայնագիրը խզվեց այն բանից հետո, երբ կողմերը չկարողացան համաձայնության գալ Հորմուզի նեղուցի վերահսկողության հարցում։ Հուլիսի 8-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ համաձայնագիրն այլևս գոյություն չունի, ինչին հաջորդեց ռազմական գործողությունների կտրուկ ակտիվացումը:
Իրանի գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին հայտարարել է, որ ԱՄՆ նախագահի ստորագրությունը «բացարձակապես անարժեք է», քանի որ Վաշինգտոնը պարբերաբար խախտում է պայմանավորվածությունները։ Այս հռետորաբանությունը հուշում է, որ մոտ ապագայում դիվանագիտական լուծումներն անհնար են։ Պատերազմն արդեն հազարավոր զոհերի պատճառ է դարձել հիմնականում Իրանում և Լիբանանում՝ սպառնալով համաշխարհային էներգետիկ անվտանգությանը և առաջացնելով գլոբալ գնաճի մտահոգություններ: