Զելենսկին ներկայացնում է Ուկրաինայի համարձակ հակահարձակման հաջողությունները Դոնեցկում

Դոնեցկում Ուկրաինայի հակահարձակումը. սահմանները վերագծելու պայքար

Սեպտեմբերի 18-ին նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու ուղերձը ոչ միայն հույս էր փոխանցում, այլ նաև արտացոլում էր մարտադաշտի փոփոխվող իրականությունը։ Դոնեցկի մարզը, երկար տարիներ շարունակվող կռիվների հետևանքով, դարձել է Ուկրաինայի հերթական հակահարձակման կենտրոնը։ Զելենսկու ուղերձը պարզ էր. ուկրաինացիները միայն չեն պահում դիրքերը՝ նրանք փոխում են խաղի կանոնները։

Հակահարձակման հիմնական ուղղությունները՝ Պոկրովսկն ու Դոբրոպիլիան, ընտրվել են որպես պատասխան Ռուսաստանի ամառային առաջխաղացմանը։ Օգոստոսին ռուսական զորքերը Դոբրոպիլիայի մոտ 15 կիլոմետր առաջ էին շարժվել, սակայն ուկրաինական էլիտային ստորաբաժանումները, այդ թվում՝ «Ազով» բրիգադը, հետ մղեցին այդ հաջողությունը։ Պոկրովսկը, որպես արևելյան ճակատի կարևոր մատակարարման հանգույց, արագ դարձավ դիմադրության և ռազմավարական նշանակության խորհրդանիշ։

Հակահարձակման թվերը. տարածք և կորուստներ

Զելենսկու վերջին հայտարարությունը ոչ միայն թվերի մասին էր՝ դա առաջընթացի և տոկունության ցուցանիշ էր։ «Հակահարձակման օպերացիայի սկզբից մեր զինվորները արդեն ազատագրել են 160 քառակուսի կիլոմետր, իսկ ավելի քան 170 քառակուսի կիլոմետր մաքրվել է օկուպանտներից», — ասաց նա։ Ազատագրվել է յոթ բնակավայր, ևս ինը բնակավայր մաքրվել է ռուսական ներկայությունից։ Այս թվերն իրենց կարևորությունն ունեն ոչ միայն մասշտաբի, այլ նաև այն ուղերձի համար, որ Ուկրաինան վերագտնում է արդեն կորցրած տարածքները և խաթարում ռուսական նոր հարձակումների պլանները։

Ռուսական կողմի կորուստներն զգալի են։ Միայն Պոկրովսկի շրջանում վերջին շաբաթներին զոհվել է ավելի քան 2500 ռուս զինվորական, որոնցից 1300-ը՝ սպանվել։ Գերության մեջ հայտնված ռուս զինվորների թիվը մոտենում է 100-ի, ինչը հնարավորություն է տալիս Ուկրաինային համալրել ռազմագերիների փոխանակման ռեզերվը։ Մարտերը շարունակվում են, սակայն այս պահին ուկրաինական ուժերը կանխել են ռուսական կողմի երկարատև պատրաստված լայնածավալ հարձակումը։

Պոկրովսկը՝ Դոնեցկի պաշտպանության առանցքը

Ինչո՞ւ Պոկրովսկը։ Այս քաղաքը երկու կողմերի համար պարզապես տարածք չէ՝ դա ռազմավարական առանցք է։ Եթե Պոկրովսկը կորցվի, Դոնեցկի պաշտպանական գոտիները կարող են փլուզվել, և ռուսական զորքերը կկարողանան խորանալ մինչև Կոստյանտինիվկա և Դոնբասի ամրացված գոտի։ Ահա թե ինչու Ռուսաստանը, ամբողջ ամառ, գրեթե 100,000 զինվոր էր կենտրոնացրել այստեղ։ Վերլուծաբանները նշում էին, որ այդ ուժը կարող էր սպառնալիք հանդիսանալ նույնիսկ եվրոպական երկրի համար։ Սակայն ուկրաինական պաշտպանության արդյունավետ գործողությունները, էլիտային ստորաբաժանումների աջակցությամբ, առայժմ կանխել են այդ մտադրությունները։

Վերջին շաբաթների հետախուզական տվյալները ցույց են տալիս, որ Ռուսաստանը վերախմբավորում է իր ուժերը՝ նոր ծովային հետևակային բրիգադներ և զրահամեքենաներ տեղափոխելով շրջան։ Ամառային անհաջող հարձակումները չեն ստիպել Մոսկվային հրաժարվել իր նպատակներից. փոխարենը, դրանք հանգեցրել են մարտավարության վերանայման։ Սակայն Ուկրաինայի ներկայիս հաջողությունները ստիպել են ռուսական հրամանատարությանը վերագնահատել հարձակումների գինը։

Մարտադաշտում. հերոսության և վճռականության ձայներ

Զելենսկու ներկայությունն Դոնեցկում միայն խորհրդանշական չէր։ Կրամատորսկում և Սլավյանսկում նա հանդիպեց մարտական բրիգադների հետ, պարգևատրեց լավագույն զինվորներին վերջին շաբաթների հերոսության համար։ «Ուկրաինան իրավամբ պաշտպանում է իր դիրքերը և հողը։ Սա հերոսական պաշտպանություն է», — ասաց նա։ Հակահարձակումը միայն ռազմական գործողություն չէ՝ դա օդաչուների, գրոհայինների, հետևակայինների, հետախուզության, հրետանավորների և Ազգային գվարդիայի զինծառայողների տոկունության ու հմտության ապացույցն է։ Անօդաչու համակարգերի օգտագործումը ավելացրել է նոր մակարդակ՝ թույլ տալով հետախուզություն և ճշգրիտ հարվածներ։

Զինվորների համար մարտերը շարունակում են մնալ շատ ծանր։ Դոնեցկի լանդշաֆտը՝ լիքը խրամատներով և ավերված գյուղերով, քիչ հանգստի հնարավորություն է տալիս։ Այնուամենայնիվ, վերջին շաբաթներին ուկրաինական ստորաբաժանումներում տրամադրությունը փոխվել է։ Երբեմն անորոշությունը փոխարինվել է չափավոր լավատեսությամբ՝ պայմանավորված իրական հաջողություններով և ռուսական առաջխաղացումների կասեցմամբ։

Ռազմավարական հետևանքներ. պատերազմը փոփոխության փուլում

160 քառակուսի կիլոմետրի ազատագրումը պարզապես լուր չէ՝ դա շրջադարձային պահ է ընդհանուր պատերազմի մեջ։ Դոնեցկի ճակատը ամիսներ շարունակ եղել է շարժունակության չափանիշ։ Ռուսաստանի սկզբնական հաջողությունները Դոբրոպիլիայի և Պոկրովսկի մոտ սպառնում էին քանդել Ուկրաինայի արևելյան պաշտպանական գոտիները։ Սակայն հակահարձակումը ցույց տվեց, որ այդ գծերը անխախտ չեն։ Ուկրաինայի ուժերը ոչ միայն կարողացան կանգնեցնել, այլ նաև հետ մղել ռուսական առաջխաղացումները՝ հստակ ուղերձ հղելով թե դաշնակիցներին, թե հակառակորդներին. պատերազմի արդյունքը կանխորոշված չէ։

Դեռևս իրավիճակը մնալու է փոփոխական։ Ռուսական կողմը դեռ չի մեկնաբանել Ուկրաինայի հայտարարությունները, իսկ անկախ ստուգումը դժվար է պատերազմի պայմաններում։ Ակնհայտ է, սակայն, որ խաղադրույքները բարձրանում են։ Մոսկվայի կողմից էլիտային ստորաբաժանումների և նոր զրահամեքենաների տեղափոխումը ցույց է տալիս, որ Ռուսաստանը մտադիր է վերականգնել կորցրած դիրքերը, նույնիսկ զգալի կորուստների գնով։ Ուկրաինայի համար ամեն ազատագրված բնակավայր ոչ միայն մարտավարական հաղթանակ է, այլև աշխարհին ցույց է տալիս, որ դիմադրությունը շարունակվում է։

Մարդկային գինը և ապագայի հույսը

Թվերն ու քարտեզները պատմում են մեկ պատմություն, իսկ զինվորների ու խաղաղ բնակիչների դեմքերը՝ մեկ այլ։ Դոնեցկի մարզը տարիներ շարունակ տառապել է, համայնքները տեղահանվել են, ենթակառուցվածքները՝ ավերվել։ Յուրաքանչյուր նոր ազատագրված քաղաք հնարավորություն է տալիս ընտանիքներին վերադառնալ, կյանքը վերսկսել, թեկուզ՝ դեռևս անորոշ։ Զելենսկու ուղերձը միաժամանակ զոհաբերությունների գնահատում էր և հաջողությունների մասին հայտարարություն։

Հակահարձակումը հիշեցնում է, որ պատերազմը դինամիկ է, արդյունքները՝ կախված համարձակությունից, ռազմավարությունից և մարտի անորոշ ընթացքից։ Երբ Ուկրաինան պահպանում է դիրքերը Դոնեցկում, աշխարհը հետևում է՝ ոչ միայն ռազմական նորություններին, այլև՝ սպասելով հաջորդ քայլին։

Աղբյուրներ՝ Euromaidan Press, Ukrainian World Congress, Pravda

Դոնեցկում Ուկրաինայի հակահարձակումը ցույց է տալիս ռազմական ու հոգեբանական դիմադրության կարևոր շրջադարձը։ Տարածքների ազատագրումը և ռուսական ուժերի զգալի կորուստները վկայում են, որ վճռականությունը կարող է փոխել նույնիսկ ամենաբարդ իրավիճակները։ Սակայն այդ հաջողությունների փխրունությունը և սպասվող նոր ռուսական հարձակումների վտանգը մոտակա շաբաթները դարձնում են վճռորոշ՝ ոչ միայն Դոնեցկի, այլև ամբողջ պատերազմի համար։