Համաշխարհային ֆոնդային շուկաները բախվել են կտրուկ անկման, քանի որ նավթի գների կտրուկ թանկացումը և արհեստական բանականության (ԱԲ) ենթակառուցվածքների վրա կատարվող հսկայական ծախսերի շուրջ մտահոգությունները ուժեղացրել են ճնշումը բորսաներում։ Բրենդ տեսակի նավթի մեկ բարելի գինը գերազանցել է 112 դոլարը՝ Սաուդյան Արաբիայում տեղի ունեցած մահաբեր հարձակումներից հետո, ինչը մեծացրել է մտավախությունները, որ Մերձավոր Արևելքում սրվող հակամարտությունը կարող է լրջորեն խաթարել համաշխարհային էներգամատակարարումը, հաղորդում է SWI swissinfo.ch-ի շուկայական ամփոփագիրը։
Էներգետիկ այս շոկը համընկել է տեխնոլոգիական ընկերությունների եռամսյակային հաշվետվությունների մեկնարկի հետ, որտեղ ներդրողների ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել կապիտալ ծախսերը և ԱԲ-ի վրա կատարվող հսկայական ներդրումների եկամտաբերության ժամանակացույցը։ Meta Platforms Inc.-ի բաժնետոմսերը նվազել են 6%-ով, իսկ ընկերության վարկային ռիսկը հասել է պատմական առավելագույնի այն բանից հետո, երբ տեխնոլոգիական հսկան հայտարարել է կապիտալ ծախսերը մեծացնելու մտադրության մասին։ Meta-ն հայտարարել է, որ պարտավորվել է ապագայում ծախսել մոտ 825 միլիարդ դոլար տարբեր վարձակալությունների և պայմանագրերի շրջանակում, որոնց մեծ մասն ուղղված է արհեստական բանականության հաշվողական հզորություններին և ենթակառուցվածքներին։
Շուկայական վաճառքներ և անվտանգ ակտիվների որոնում
Տեխնոլոգիական ոլորտի մեծածավալ ծախսերի և էներգակիրների գների աճով պայմանավորված գնաճային վախերը հանգեցրել են համաշխարհային ինդեքսների անկմանը։ Nasdaq 100 ինդեքսը նվազել է 1.6%-ով, մինչդեռ կիսահաղորդիչներ և չիպեր արտադրող ընկերությունների ցուցանիշը կրճատվել է 3.5%-ով։ S&P 500-ը նվազել է 0.8%-ով, իսկ Stoxx Europe 600-ը՝ 0.5%-ով, ինչն արտացոլում է համաշխարհային շուկաներում տիրող ռիսկերից խուսափելու տրամադրությունները։ Միևնույն ժամանակ, չինական ակտիվները հայտնվել են արջային շուկայում՝ մայիսյան առավելագույնից ի վեր կորցնելով 2.4 տրիլիոն դոլար՝ սպառման երկարատև անկման և ԱԲ ընկերությունների շահութաբերության նկատմամբ աճող կասկածների ֆոնին։
Ֆոնդային շուկայի անկումը դրդել է ներդրողներին ապաստան փնտրել պետական պարտատոմսերում՝ չնայած էներգակիրների բարձր գներով պայմանավորված գնաճային մտահոգություններին։ ԱՄՆ-ի 10-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը նվազել է 10 բազիսային կետով՝ հասնելով 5.02%-ի։ Արժութային շուկայում անվտանգ ապաստանի դերում հանդես եկող ճապոնական իենը թանկացել է 0.6%-ով՝ հասնելով 157.18 իեն մեկ դոլարի դիմաց, իսկ շվեյցարական ֆրանկը նույնպես ամրապնդել է դիրքերը։
Կորպորատիվ տարբերություններ և գնահատման բանավեճեր
Բացի Meta-ի հայտարարություններից, կորպորատիվ այլ հաշվետվություններ ցույց են տվել ոլորտային լուրջ տարբերություններ։ Tesla Inc.-ը կրճատել է իր ծախսային ծրագրերը, քանի որ նախորդ եռամսյակում ներդրումները հետ են մնացել սպասումներից, թեև ընկերությունը գերազանցել է շահույթի վերաբերյալ վերլուծաբանների կանխատեսումները։ American Airlines Group Inc.-ը կրկին իջեցրել է ամբողջ տարվա իր կանխատեսումները՝ վկայակոչելով վառելիքի բարձր գների պայմաններում կատարողականի անկանխատեսելիությունը։ Մինչդեռ Procter & Gamble Co.-ի վաճառքներն ու շահույթը գերազանցել են սպասումները, ինչը ցույց է տալիս, որ գների չափավոր բարձրացումը չի վնասել ընկերության ցուցանիշներին։
Արհեստական բանականության գնահատումների շուրջ բանավեճերը սրվել են շուկայական հայտնի գործիչների միջև։ Blackstone Inc.-ի նախագահ Ջոն Գրեյը հակադրվել է այն տեսակետին, թե տեխնոլոգիական ոլորտում գործում է անկայուն պղպջակ։ SWI swissinfo.ch-ի հրապարակման համաձայն՝ Գրեյը նշել է, որ ի տարբերություն պատմական պղպջակների, որոնք հիմնված են պահանջարկից առաջ ընկնող հզորությունների ստեղծման վրա, ԱԲ-ի պարագայում կառուցվում են հզորություններ, որոնք հաճախ հազիվ են հասցնում բավարարել առկա պահանջարկը։
Եկամտաբերության ճնշումները և մակրոտնտեսական հեռանկարը
Շաբաթվա սկզբին շուկայական տրամադրությունները արդեն իսկ բախվել էին տոկոսադրույքների ճնշմանը։ Ինչպես հաղորդում է CNBC-ն, 10-ամյա և 30-ամյա գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը հասել էր բազմամյա առավելագույնի՝ պայմանավորված էներգակիրներով առաջնորդվող գնաճային ճնշումներով, որոնք, ըստ վերլուծաբանների, ստիպել են Դաշնային պահուստային համակարգին վերանայել երկարաժամկետ դիրքորոշումը տոկոսադրույքների հարցում։ Baird-ի ներդրումային ռազմավար Ռոս Մեյֆիլդը նշել է, որ շուկան ակտիվորեն հարմարվում է տոկոսադրույքների բարձր մակարդակին՝ նախազգուշացնելով, որ եկամտաբերության հետագա աճը կարող է լրացուցիչ դժվարություններ ստեղծել բաժնետոմսերի համար։