Ալան Գրինսպենը՝ ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի (ԴՊՀ) նախկին նախագահը, որն ավելի քան 18 տարի ղեկավարել է ամերիկյան տնտեսական քաղաքականությունը, մահացել է հունիսի 22-ին՝ 100 տարեկան հասակում։ Ինչպես հայտնել է նրա կինը՝ NBC News-ի թղթակից Անդրեա Միտչելը, մահվան պատճառը Պարկինսոնի հիվանդության բարդացումներն են եղել։
1987-2006 թվականներին պաշտոնավարելով՝ Գրինսպենը դարձավ ամենաազդեցիկ կենտրոնական բանկիրներից մեկը ժամանակակից պատմության մեջ։ Նրա պաշտոնավարման շրջանը հայտնի է որպես «Մեծ չափավորության» ժամանակաշրջան, որը բնութագրվում էր ցածր գնաճով և տնտեսական կայուն աճով։ Սակայն, նրա ժառանգությունը հաճախ քննադատության է ենթարկվում 2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի լույսի ներքո, որի հիմքում ընկած էին նրա վարած ապակարգավորման քաղաքականությունը և անշարժ գույքի «փուչիկի» նկատմամբ զսպվածության բացակայությունը։
«Մաեստրոն» և շուկայական փիլիսոփայությունը
Գրինսպենը հայտնի էր իր ոչ միանշանակ կանխատեսումներով, որոնք ցնցում էին համաշխարհային շուկաները։ Նրա ազդեցությունը դուրս էր գալիս սովորական կենտրոնական բանկիրի լիազորություններից. նրան անվանում էին «Մաեստրո»՝ նրա կարողության համար՝ ազդելու տնտեսական տրամադրությունների վրա։ Այնուամենայնիվ, նրա լիբերտարիանական հայացքները, որոնք ձևավորվել էին Այն Ռենդի փիլիսոփայության ազդեցության ներքո, հանգեցրին նրան, որ նա հաճախ մերժում էր ֆինանսական շուկաների խիստ վերահսկողությունը։
2008 թվականի ճգնաժամից հետո Գրինսպենը Կոնգրեսի լսումների ժամանակ խոստովանեց, որ սխալվել է՝ հավատալով, որ ֆինանսական կազմակերպությունները ինքնակարգավորման միջոցով կպաշտպանեն իրենց շահերը։ Այս խոստովանությունը դարձավ նրա տնտեսական փիլիսոփայության և իրականության բախման ամենավառ օրինակներից մեկը։
Գնահատականներ
Գրինսպենի գործունեությունը մնում է տնտեսագիտական վեճերի առարկա։ Մինչ ոմանք նրան համարում են տնտեսական կայունության երաշխավոր, մյուսները մատնանշում են, որ նրա «Greenspan Put» քաղաքականությունը՝ ներդրողներին ռիսկերից պաշտպանելու անուղղակի երաշխիքները, հանգեցրին չափից ավելի ռիսկային վարքագծի, որն էլ պայթեցրեց համաշխարհային ֆինանսական համակարգը։