ՏԻՐԱՆԱ – Ալբանիայի մայրաքաղաքում տեղի ունեցած զանգվածային ուսանողական բողոքի ցույցերը վերածվել են լայնածավալ անկարգությունների՝ ստեղծելով լուրջ քաղաքական սպառնալիք վարչապետ Էդի Ռամայի կառավարության համար, որը երկիրը ղեկավարում է 2013 թվականից ի վեր։ Բողոքի ալիքն առանձնահատուկ ուշադրության է արժանացել այն բանից հետո, երբ 25-ամյա անկախ պատգամավոր Մարջանա Քոցեկուն միացել է ցուցարարներին։ Ավելին, Win 98.5 Your Country լրատվամիջոցի հաղորդմամբ՝ նրան անցյալ տարի անձամբ ընտրել էր Ռաման՝ որպես Սոցիալիստական կուսակցության երիտասարդ դեմքերից մեկը խորհրդարանում, սակայն այժմ նա բացահայտորեն պահանջում է վարչապետի հրաժարականը՝ կոռուպցիայի, աշխատատեղերի բացակայության և սոցիալական դժգոհությունների ֆոնին։
Ցույցերի ընթացքում իրավիճակը կտրուկ սրվել է, երբ մայրաքաղաք Տիրանայում հարյուրավոր ցուցարարներ քարեր են նետել և հրդեհներ հարուցել պետական շենքերի ու բանկերի մոտ։ Իրավապահ մարմինները կիրառել են արցունքաբեր գազ և ջրցան մեքենաներ։ Ոստիկանության տվյալներով՝ ձերբակալվել է 500 ցուցարար, որոնցից 330-ն արդեն ազատ են արձակվել։ Բախումների հետևանքով վիրավորվել է 120 ոստիկան և 45 ցուցարար, չնայած իրական թիվը կարող է ավելի բարձր լինել, քանի որ շատ վիրավորներ չեն դիմել բժշկական հաստատություններ։
Բողոքի ակցիաների հիմքում ընկած են նաև երկրի հարավային ափամերձ գոտում շքեղ հանգստյան գոտու կառուցման ծրագրի շուրջ ծագած վեճերը, որոնց հետ կապված են միջազգային գործարարներ, այդ թվում՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի փեսա Ջարեդ Քուշները։ Տեղի բնակիչները հուլիսին հայտնել էին, որ իրենց հողերը ապօրինի կերպով վաճառվել են այդ նախագծի համար, ընդ որում՝ գործարքն իրականացնող անձը հետախուզման մեջ է եղել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության կասկածանքով։ Թեև լրագրողները հիմքեր չեն գտել Քուշների անմիջական մեղքի վերաբերյալ, նախագիծը դարձել է բնապահպանական և սոցիալական լուրջ դժգոհությունների առարկա։
Բացի այդ, Ռամայի կառավարությունը նախկինում ևս հայտնվել էր սկանդալների կենտրոնում, երբ դատախազությունը մեղադրանքներ էր առաջադրել փոխվարչապետին՝ շինարարական պայմանագրեր բաշխելու գործընթացում չարաշահումների համար։ Վարչապետն ու փոխվարչապետը հերքում են բոլոր մեղադրանքները։ Քոցեկուն, ով սերում է Ալբանիայի լեռնային հյուսիսային շրջաններից, նշել է, որ ինքը չէր կարող համաձայնել բնության և երկրի շահերին հակասող քաղաքականության հետ։
Վարչապետի արձագանքը և քաղաքական հեռանկարները
Վարչապետ Էդի Ռաման հայտարարել է, որ չի պատրաստվում հրաժարական տալ՝ շեշտելով, որ կառավարությունները պետք է փոխվեն դեմոկրատական ընտրությունների, այլ ոչ թե բռնության միջոցով։ Չնայած այս դիրքորոշմանը, ընթացող բողոքի ցույցերը լուրջ մարտահրավեր են ստեղծում գործող իշխանությունների համար, որոնք փորձում են կայունություն պահպանել երկրում:
Դիտարկելու հարցեր
Արդյո՞ք վարչապետ Էդի Ռաման պատրաստվում է բանակցել ցուցարարների հետ
Ռաման հայտարարել է, որ չի հրաժարական տալու և պնդում է, որ իշխանությունը փոխվում է միայն ընտրությունների միջոցով
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ Անհայտ է, թե արդյոք կառավարությունը զիջումների կգա ցուցարարների պահանջներին
Ի՞նչ իրավական կարգավիճակ ունի ափամերձ հանգստյան գոտու վիճահարույց նախագիծը
Նախագիծը բախվել է դատական մարտահրավերների՝ տեղացիների կողմից հողերի ապօրինի վաճառքի մեղադրանքներից հետո
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ Դատական հետաքննությունների վերջնական արդյունքները դեռևս ամբողջությամբ հայտնի չեն
Դիտանկյուններ
Կառավարության տեսակետը · Պատգամավորի տեսակետը
Դիտանկյուն
Կառավարության տեսակետը
Վարչապետ Էդի Ռաման բողոքի ցույցերը որակում է որպես հարված ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված կառավարությանը՝ պնդելով, որ իշխանությունը պետք է փոխվի միայն ընտրությունների միջոցով
Պատգամավորի տեսակետը
Անկախ պատգամավոր Մարջանա Քոցեկուն նշում է, որ կառավարության վարած քաղաքականությունը հակասում է Ալբանիայի քաղաքացիների շահերին՝ պահանջելով հիմնարար փոփոխություններ
2003 թվականի ամերիկյան Vogue-ի նկարահանման կադրում 22-ամյա Սերենա Ուիլյամսը ցուցադրում է մարզական կատարյալ կազմվածքը՝ նորաձևության մեջ ամրագրելով ուժի և ինքնավստահության նոր էսթետիկան:
