Ամերիկյան ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) նախկին պաշտպան Ալդոն Սմիթի հանկարծակի մահվան գործով նոր մանրամասներ են ի հայտ եկել։ Ինչպես հաղորդում է հեղինակավոր The San Francisco Chronicle պարբերականը, արտակարգ օգնության 911 ծառայության վեց րոպեանոց հեռախոսազանգի ձայնագրության հրապարակումը լույս է սփռում 2026 թվականի հունիսի 13-ին տեղի ունեցած ողբերգական դեպքի վրա, երբ 36-ամյա մարզիկին անգիտակից վիճակում գտել էին մեքենայի մեջ։ Չնայած ձայնագրությունը հստակեցնում է դեպքի ժամանակագրությունը, այն նաև նոր հարցեր է առաջացնում մահվան հանգամանքների վերաբերյալ, ինչն արդեն դրդել է Սմիթի ընտանիքին անկախ իրավական հետաքննություն սկսել։
Դրամատիկ հեռախոսազանգի մանրամասները
Համաձայն հրապարակված ձայնագրության՝ 911 ծառայություն ահազանգել է Սմիթի ընկերը՝ Ամիր Շիրազին, ով մարզիկի հետ է եղել նրա ուշագնաց լինելու պահին։ Շիրազին դիսպետչերին հայտնել է, որ իր ընկերը կորցրել է գիտակցությունը մեքենայում՝ պիցցա ուտելուց անմիջապես հետո։ «Նա պիցցա կերավ, ես վերադարձա, և նա պարզապես ուշագնաց եղած պառկած էր մեքենայում»,- ասել է Շիրազին։
Ձայնագրության մեջ լսվում է նաև Սմիթի նախկին թիմակից, «Սան Ֆրանցիսկո 49ers»-ի նախկին խաղացող Էնթոնի Դիքսոնի խուճապահար ձայնը, ով հուսահատորեն փորձում էր արթնացնել ընկերոջը։ «Արթնացի՛ր, նա չի արձագանքում։ Աստվա՛ծ իմ, Ալդոն, եղբա՛յրս»,- բղավում էր Դիքսոնը։ Երբ դիսպետչերը հարցնում է, թե արդյոք նա շնչում է, Շիրազին պատասխանում է. «Հուսով եմ՝ Աստված իմ, ոչ։ Բայց նա չի շնչում, ոչ։ Կարծես թե նա մահացել է»։
Հատկանշական է, որ նախնական լրատվական հրապարակումներում թիմակցի ինքնությունը սխալ էր նշվել։ Նախկին խաղացող Դոնտե Ուիթները սկզբում հայտարարել էր, թե դեպքի վայրում եղել է Էնթոնի Դևիսը, սակայն ավելի ուշ սպորտային լրատվամիջոցները, այդ թվում՝ NBC Sports-ը, ճշգրտեցին, որ իրականում Սմիթին փրկելու հուսահատ փորձեր կատարողը եղել է հենց Էնթոնի Դիքսոնը։
Իրավական գործընթացները և անպատասխան հարցերը
Չնայած ձայնագրության հրապարակմանը՝ Ալդոն Սմիթի մահվան պաշտոնական պատճառը դեռևս չի հայտարարվել։ Շիրազիի խոսքերով՝ Սմիթը դեպքից ժամեր առաջ միանգամայն առողջ և հանգիստ տեսք է ունեցել. «Իմ կարծիքով նա լիովին առողջ երիտասարդ էր և իմ աչքերում միանգամայն նորմալ էր ողջ առավոտյան։ Նա ոչ մի բանից չի դժգոհել ինձ մեքենայում, հանգիստ կերավ պիցցան և ջուր խմեց»։
Հաշվի առնելով մահվան հանկարծակի բնույթը՝ Սմիթի ընտանիքը փաստաբաններ է վարձել՝ կատարվածի հանգամանքները հետաքննելու համար։ Ընտանիքի ներկայացուցիչները մտադիր են սպասել դիահերձման պաշտոնական արդյունքներին՝ հասկանալու համար, թե ինչն է հանդիսացել 36-ամյա մարզիկի հանկարծակի մահվան իրական պատճառը։
Լրատվական էթիկան և ինքնաշխատ համակարգերի ռիսկերը
Այս ողբերգությունը նաև լուրջ քննարկումների տեղիք է տվել սպորտային լրագրության մեջ։ Մարզիկի մահից հետո մի շարք ավտոմատացված լրատվական հարթակներ և արհեստական բանականությամբ աշխատող համակարգեր սկսել էին տարածել հին հոդվածներ ու վերնագրեր՝ սխալմամբ ներկայացնելով Սմիթին որպես NFL-ի ակտիվ խաղացող կամ աղավաղելով նրա կարգավիճակը։ Սա ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ թվային դարաշրջանում ինքնաշխատ համակարգերը, առանց մարդկային ստուգման, կարող են լուրջ ապատեղեկատվություն տարածել նմանատիպ զգայուն թեմաների շուրջ՝ ցավ պատճառելով հարազատներին։