Սագրադա Ֆամիլիա. Մեկ դարի տեսլական
2026 թվականի հունիսի 10-ին ճարտարապետական աշխարհը նշում է պատմական իրադարձություն. Անտոնիո Գաուդիի մահվան հարյուրամյակի օրը պաշտոնապես բացվում է Սագրադա Ֆամիլիայի Հիսուս Քրիստոսի կենտրոնական աշտարակը։ 172,5 մետր բարձրությամբ այս կառույցը դառնում է աշխարհի ամենաբարձր եկեղեցական աշտարակը՝ գերազանցելով Գերմանիայի Ուլմի տաճարը։ Ուշագրավ է, որ աշտարակը միտումնավոր ավելի ցածր է մնացել, քան Բարսելոնայի Մոնժուիկ բլուրը՝ հարգելով Գաուդիի այն փիլիսոփայությունը, որ մարդկային ստեղծագործությունները չպետք է գերազանցեն Աստծո ստեղծած բնությանը։
Ադրիատիկի վեճը
Այս ներդաշնակ ճարտարապետության ֆոնին՝ Ալբանիայում իրականացվող ժամանակակից նախագիծը մեծ հանրային և իրավական դժգոհություն է առաջացրել։ Ըստ CNN-ի և բնապահպանական խմբերի տվյալների՝ Իվանկա Թրամփի և Ջարեդ Քուշների կողմից աջակցվող ծրագիրը նախատեսում է շքեղ հանգստավայրեր կառուցել Սազան կղզում և Պիշե Պորո-Նարտայի պաշտպանվող տարածքում։ BirdLife-ի և ալբանական PPNEA կազմակերպության մասնագետները զգուշացնում են, որ նախագիծը վտանգում է անհետացող տեսակներին, ներառյալ ծովային կրիաներին և ֆլամինգոներին, և արդեն իսկ անդառնալի վնաս է հասցրել տեղի ավազաթմբերին։
Զարգացման հակասությունները
Ալբանիայի կառավարությունը՝ վարչապետ Էդի Ռամայի գլխավորությամբ, պաշտպանում է զարգացման հնարավորությունը՝ պնդելով, որ շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման աշխատանքները շարունակվում են։ Այնուամենայնիվ, նախագիծը հարուցել է Ալբանիայի կոռուպցիայի դեմ պայքարի հատուկ դատախազության (SPAK) հետաքննությունը։ Քննադատները մատնանշում են 2024 թվականի օրենսդրական փոփոխությունները, որոնք «5-աստղանի» շքեղ կառույցներին ազատում են բնապահպանական ստանդարտ պահանջներից՝ դա անվանելով օրենքի «կոպիտ» շրջանցում, ինչը բարդացնում է Ալբանիայի՝ ԵՄ-ին անդամակցելու գործընթացը։ Մինչ նախագծի կողմնակիցները խոսում են տնտեսական օգուտների մասին, թույլտվությունների բացակայությունը և պաշտպանվող տարածքների հանդեպ անտարբերությունը հանգեցրել են Տիրանայում բողոքի զանգվածային ակցիաների, որտեղ քաղաքացիները հայտարարում են, որ երկրի բնական ժառանգությունը «վաճառքի ենթակա չէ»։