Ֆեյսբուքի գաղտնազերծողի վերադարձը ուշադրության կենտրոն
Այն բանից հետո, երբ հինգ տարի առաջ նա հրապարակեց հազարավոր ներքին փաստաթղթեր, որոնք բացահայտում էին ընկերության մոտեցումները ապատեղեկատվության և օգտատերերի անվտանգության նկատմամբ, Ֆեյսբուքի նախկին արտադրանքի գծով մենեջեր Ֆրենսիս Հաուգենը կրկին հայտնվել է համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում։ Համաձայն BollywoodShaadis պարբերականի՝ Հաուգենը կրկին հայտնվել է հանրության ուշադրության կենտրոնում «Սոցիալական հաշվետվություն» նոր գեղարվեստական ֆիլմի թողարկման ֆոնին, որտեղ նրան մարմնավորել է Օսկարակիր դերասանուհի Մայքի Մեդիսոնը։ Կենսագրական ժապավենի էկրան բարձրանալը հանգեցրել է Սիլիկոնային հովտում 2021 թվականին տեղի ունեցած խոշոր կորպորատիվ սկանդալի վերստուգմանը և վերսկսել է սոցիալական ցանցերի կարգավորման շուրջ քննարկումները։
Հաուգենի՝ որպես ժամանակակից պատմության ամենահնչեղ կորպորատիվ վիսլբլոուերի կամ ազդարարի ուղին սկսվել է 2019 թվականի հունիսին, երբ նա միացել է Ֆեյսբուքի քաղաքացիական ամբողջականության թիմին։ Դժգոհ լինելով ընկերության կողմից շահույթի և ներգրավվածության գերակայությունից հանրային անվտանգության նկատմամբ՝ Հաուգենը COVID-19 համավարակի ժամանակ հեռավար աշխատելիս գաղտնի կերպով պատճենել էր ներքին հետազոտական զեկույցներ, շնորհանդեսներ և հաղորդակցության գրառումներ ընկերության ներքին հարթակից։ Նա լքել է ընկերությունը 2021 թվականի մայիսին և նյութերը տրամադրել The Verge-ին ու լրատվական այլ հարթակների՝ հիմք դնելով «Facebook Files» անունը ստացած հրապարակումների շարքին։
Կոնգրեսական լսումներ և միջազգային կարգավորման հետեւանքներ
Փաստաթղթերը վկայում էին ներքին հետազոտությունների մասին, ըստ որոնց՝ այնպիսի հարթակներ, ինչպիսին Ինստագրամն է, սրում են դեռահաս աղջիկների մարմնի ընկալման խնդիրները, և որ ընկերության ղեկավարությունը բավարար ջանքեր չէր գործադրում բևեռացնող ապատեղեկատվության տարածումը կանխելու համար։ 2021 թվականի հոկտեմբերին Հաուգենը բացահայտել էր իր ինքնությունը CBS News հեռուստաալիքի «60 Minutes» հաղորդման ժամանակ՝ մինչև ԱՄՆ Սենատի ենթահանձնաժողովում ցուցմունք տալը։ Կոնգրեսում իր ելույթի ժամանակ նա մեղադրել էր Ֆեյսբուքին հասարակական պառակտումները խորացնելու և ժողովրդավարությունները ապակայունացնելու մեջ՝ տեխնոլոգիական հսկայի գործելաոճը համեմատելով ծխախոտային և դեղագործական ընկերությունների նախկին պատասխանատվության գործերի հետ։
Նրա ցուցմունքները հանգեցրել են միջազգային ստուգումների և լսումների անցկացմանը Մեծ Բրիտանիայի և Եվրոպական Միության օրենսդիր մարմիններում։ Թեև դատախազները վերջնարդյունքում քրեական մեղադրանքներ չառաջադրեցին Հաուգենին, իսկ Մետան քաղաքացիական հայց չներկայացրեց բացահայտումների կապակցությամբ, ինստիտուցիոնալ հետևանքները շարունակվեցին։ Հետագա տարիներին հետևեցին իրավական գործողություններ և միլիարդավոր դոլարների հասնող պետական համաձայնագրեր, ինչը հանգեցրեց պարտադիր հարթակային սահմանափակումների, ներառյալ՝ օրական ժամային սահմանափակումները և գիշերային արգելքները 18 տարեկանից փոքր օգտատերերի համար։
Այսօր Հաուգենը հեռացել է տեխնոլոգիական արդյունաբերության առօրյա գործունեությունից։ Ըստ վերջին տվյալների՝ նա ամուսնու և դստեր հետ բնակվում է Պորտո Ռիկոյում և 2021 թվականին հիմնադրել է Beyond the Screen շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունը՝ ուղղված թվային թափանցիկության խթանմանը։ 2023 թվականի հունիսին նա հրատարակել է իր հուշագրությունը «Մեկ մարդու ուժը. Ինչպես գտնել ճշմարտությունը պատմելու ուժը և ինչու ես բացահայտեցի Ֆեյսբուքը» վերնագրով։ Անդրադառնալով «Սոցիալական հաշվետվություն» ֆիլմում իր կերպարին՝ Հաուգենը նշել է, որ հուսով է՝ Մետայի գործադիր տնօրեն Մարկ Սուկերբերգը կդիտի կինոնկարը և այն կօգտագործի ինքնավերլուծության համար, հատկապես հաշվի առնելով արհեստական բանականության ոլորտում ընկերության ընդլայնվող ներդրումները։