ՍԵՈՒԼ (Azat TV) – Հարավային Կորեայի կենտրոնական բանկը հինգշաբթի՝ հուլիսի 16-ին, վերջին երեքուկես տարվա ընթացքում առաջին անգամ բարձրացրել է տոկոսադրույքները՝ ազդարարելով նոր խստացման փուլի մեկնարկը: Կորեայի բանկի (BOK) Դրամավարկային քաղաքականության խորհուրդը միաձայն որոշեց յոթօրյա ռեպո տոկոսադրույքը բարձրացնել 25 բազիսային կետով՝ հասցնելով այն 2,75%-ի: Այս որոշմամբ ավարտվեց 14-ամսյա դադարը, իսկ բանկի նախագահ Շին Հյուն-սոնգը հստակ նշեց, որ սա միայն սկիզբն է:
Չիպերի բումի տնտեսական պարադոքսը
Կորեայի բանկի որոշումն արտացոլում է տնտեսական յուրահատուկ հակասություն. գնաճը, որը ստիպում է բանկին գործել, պայմանավորված չէ տնտեսական լճացմամբ: Ընդհակառակը, այն առաջացել է Հարավային Կորեայի պատմության մեջ ամենահզոր արտահանման բումի հետևանքով, որը հիմնված է արհեստական բանականության (AI) համար նախատեսված չիպերի վրա: 2026 թվականի հունիսին երկրի ամսական արտահանումն առաջին անգամ գերազանցել է 100 միլիարդ դոլարի շեմը՝ հասնելով 102,25 միլիարդ դոլարի (տարեկան աճը՝ 70,9%): Միայն կիսահաղորդիչների արտահանումը կազմել է 44,82 միլիարդ դոլար՝ աճելով գրեթե 200%-ով:
Այս աճի հիմքում ընկած է բարձր թողունակությամբ հիշողության (HBM) տեխնոլոգիան, հատկապես HBM4E ճարտարապետությունը, որն արտադրում են SK Hynix և Samsung Electronics ընկերությունները: Այս չիպերն անհրաժեշտ են Nvidia-ի և AMD-ի AI համակարգերի համար: Արտահանման նման ծավալները բարձրացրել են ներքին գնողունակությունը և խթանել գնաճը: Չիպեր արտադրող ընկերությունների աշխատակիցների խոշոր բոնուսները ուղղվել են Սեուլի անշարժ գույքի շուկա՝ էլ ավելի բարձրացնելով գները:
Գնաճային գործոնները և արտաքին ճնշումը
Բացի ներքին բումից, արտաքին գործոնները սպառողական գները հունիսին հասցրել են 3,2%-ի, ինչը զգալիորեն գերազանցում է բանկի 2% թիրախը: ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և Իրանի միջև շարունակվող հակամարտությունները բարձր են պահում էներգակիրների համաշխարհային գները: Բացի այդ, հարավկորեական վոնի թուլացումը թանկացրել է ներմուծումը: Նախագահ Շինը մատնանշել է օֆշորային ածանցյալ շուկաները որպես փոխարժեքի խոցելիության հիմնական պատճառ:
Ազդեցությունը տնային տնտեսությունների վրա
Տոկոսադրույքի բարձրացումն անմիջական ազդեցություն կունենա վարկառուների վրա: Կորեայի բանկի տվյալներով՝ 25 բազիսային կետով աճը տնային տնտեսությունների տարեկան տոկոսային բեռն ավելացնում է մոտ 1,8 տրիլիոն վոնով (շուրջ 1,3 միլիարդ դոլար): Լողացող տոկոսադրույքով վարկերը կազմում են նոր վարկերի 75,4%-ը, ինչը նշանակում է, որ մարդիկ արագ կզգան փոփոխությունը: Միջին վարկառուի տարեկան վճարումները կաճեն մոտ 300,000 վոնով ($217):
Ի՞նչ սպասել հաջորդիվ
Շուկաներն արդեն ակնկալում են ևս մեկ բարձրացում օգոստոսի 27-ի նիստին: Վերլուծաբանները կանխատեսում են, որ տոկոսադրույքը կարող է հասնել 3,25-3,50%-ի: Սակայն սա ստեղծում է «չիպերի պարադոքս». խիստ քաղաքականությունը, որն ուղղված է գնաճի զսպմանը, կարող է թանկացնել կապիտալը հենց այն գործարանների համար, որոնք ապահովում են երկրի տնտեսական աճը: Եթե չիպերի գները շարունակեն մնալ բարձր, ապա խստացման փուլը կարող է տևել սպասվածից ավելի երկար: