Գովազդ

Ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյսի մասնակցին մերժել են տրամադրել սեփական նյարդային տվյալները

Ամենադիտվածներ

Side profile of a person with brain-computer interface implants on their head

Արագ Ընթերցում

  • Ջ. Գալեն Բակուոլտերին մերժել են տրամադրել երկամյա հետազոտության ընթացքում նրա ուղեղի իմպլանտներից ստացված հում նյարդային տվյալները:
  • Caltech-ի և USC-ի հետազոտողները հայտարարել են, որ նյարդային տվյալները պատկանում են ինստիտուտին, ոչ թե մասնակցին:
  • Ներկայումս գոյություն չունի օրենսդրական հիմք, որը կկարգավորի BCI հետազոտություններում նյարդային տվյալների սեփականության իրավունքը:
  • 70-ամյա Բակուոլտերը ցանկանում էր ստանալ տվյալները՝ իր ֆիզիոլոգիան ուսումնասիրելու և մասնագիտական նպատակներով կիրառելու համար:

Ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյսի մասնակցին մերժել են տրամադրել սեփական նյարդային տվյալները

Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (Caltech) և Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի (USC) համատեղ ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյսի (BCI) հետազոտության մասնակից 70-ամյա Ջ. Գալեն Բակուոլտերը հայտնվել է էթիկական և իրավական բարդ հակամարտության կենտրոնում՝ կապված սեփական նյարդային տվյալների տիրապետման իրավունքի հետ։ Երկու տարի տևած ինտենսիվ հետազոտությունից հետո, որը ներառում էր գլխուղեղի յոթժամյա վիրահատություն և շարժողական կեղևում վեց չիպերի տեղադրում, Բակուոլտերը պահանջել է հասանելիություն ստանալ իր ուղեղի ազդակներից ստացված հում տվյալներին։ Հետազոտողները մերժել են նրա խնդրանքը՝ պնդելով, որ նյարդային ազդակները հանդիսանում են ինստիտուտի սեփականությունը, այլ ոչ թե հետազոտության մասնակցի։ Այս դեպքը բացահայտել է նյարդատեխնոլոգիաների ոլորտում առկա լուրջ օրենսդրական բացը, որտեղ մարդկային ճանաչողության ամենաինտիմ տեղեկատվությունը մնում է առանց հստակ իրավական պաշտպանության։

Գովազդ

Ինստիտուցիոնալ դիմակայության անատոմիան

Բակուոլտերը, որը պատանեկության տարիներին ստացած վնասվածքի հետևանքով կաթվածահար է, հետազոտությանը մասնակցելը դիտարկել է որպես գիտությանը նպաստելու և սեփական ֆիզիոլոգիան ուսումնասիրելու հնարավորություն։ Որպես նախկին հետազոտող-գիտնական՝ նա ցանկանում էր ստացված տվյալները կիրառել անկախ փորձերի, իր մասնագիտական հետաքրքրությունների, նույնիսկ երաժշտական կոմպոզիցիաների ստեղծման համար՝ «NeuralNote» անվանումով նախագծի շրջանակում։ Սակայն գիտական համագործակցության այս մոդելը հանդիպել է ինստիտուցիոնալ խիստ սահմանափակումների։

New York Times-ի հաղորդմամբ՝ կոնֆլիկտը սրվել է այն ժամանակ, երբ Բակուոլտերը հրաժարվել է ստորագրել տեղեկացված համաձայնության նորացված ձևաթուղթը, որտեղ հստակ նշված էր, որ նյարդային տվյալները այլևս չեն պատկանում մասնակցին։ Բակուոլտերն այն անվանել է «դժոխային համաձայնագիր»։ Հրաժարվելով ստորագրել՝ նա վտանգել է հետազոտությունից հեռացվելը, ինչը, ըստ կանոնակարգի, կպահանջեր երկրորդ վիրահատություն՝ իմպլանտները հեռացնելու համար։ Համալսարանի դիրքորոշումը արտացոլում է լարվածությունը ավանդական ակադեմիական էթիկայի և ժամանակակից նյարդային գրանցման տեխնոլոգիաների միջև։

Նյարդատեխնոլոգիական դարաշրջանի օրենսդրական բացը

Բակուոլտերի դեպքը միայն ակադեմիական վեճ չէ, այլ ավելի լայն հասարակական խնդրի նախանշան։ BCI տեխնոլոգիաների առևտրայնացմանը զուգընթաց՝ օրենսդրական հստակ կարգավորումների բացակայությունը դառնում է կրիտիկական խոցելիություն։ Ի տարբերություն գնումների պատմության կամ սոցիալական ցանցերի գործունեության, նյարդային տվյալները ներկայացնում են մարդկային մտքի, զգացմունքների և ենթագիտակցական գործընթացների հիմնարար ճարտարապետությունը։ Եթե ակադեմիական հետազոտությունների մասնակիցները չունեն իրենց ուղեղի տվյալների նկատմամբ իրավունքներ, ապա մասնավոր նյարդատեխնոլոգիաների ապագա սպառողների համար հետևանքները կարող են ավելի ծանր լինել։

Իրավագետ Ֆրենսիս Շենը նշում է, որ գործող օրենքներն ու համալսարանական քաղաքականությունները մեծապես նպաստում են ինստիտուցիոնալ վերահսկողությանը՝ ի հաշիվ անհատական իրավունքների։ Տվյալների հասանելիությունը ներկայումս կախված է ինստիտուցիոնալ հայեցողությունից, այլ ոչ թե պաշտպանված իրավունքից։

Ինստիտուցիոնալ տեսակետներ և առաջընթացի ուղին

Caltech-ի ինստիտուցիոնալ վերանայման խորհրդի նախագահ Ռալֆ Ադոլֆսը ընդունել է իրավիճակի բարդությունը՝ նշելով, որ համալսարանը նպատակ ունի ապագայում գտնել մասնակիցների հետ տվյալները կիսելու ուղիներ։ Այնուամենայնիվ, նա մատնանշել է լուրջ մտահոգություններ՝ տվյալների արտահոսքի, դրանց սխալ մեկնաբանման կամ երրորդ կողմերի (օրինակ՝ ապահովագրական ընկերությունների) կողմից չարաշահման ռիսկերի մասին։

Միաժամանակ, B.C.I. Pioneers Coalition խումբը, որը միավորում է ուղեղի իմպլանտներ ունեցող անձանց, պնդում է, որ նյարդային տվյալները պետք է ճանաչվեն որպես անձնական տեղեկատվություն, որտեղ հետազոտողները հանդես են գալիս միայն որպես կառավարիչներ, այլ ոչ թե սեփականատերեր։ Բակուոլտերը շարունակում է պայքարը՝ ընդգծելով, որ մարդկային մտքի հում նյութը պահանջում է հարգանքի և թափանցիկության ավելի բարձր չափանիշներ։ Կոգնիտիվ ինքնիշխանության համար այս շարժումը դառնում է բիոէթիկայի առանցքային հարցերից մեկը՝ պահանջելով հիմնարար վերագնահատում, թե ով է տիրապետում մարդկային ուղեղի գործունեության արդյունքներին։

Հրապարակման աղբյուր: nytimes.com.

Հետևեք մեզ Telegram-ում

Ամենաթարմ