Պահպանողականները՝ անկման և արդիականության խնդրի առաջ
Պահպանողական կուսակցությունը, որը երբևէ անկասկած առաջնորդում էր բրիտանական քաղաքականությունը, այժմ կանգնած է վճռորոշ պահի առաջ։ Քեմի Բադենոքը՝ կուսակցության առաջնորդը, ելույթ ունեցավ Մանչեսթերում՝ վարկանիշի անկման և առաջնորդության հարցերի լուրերի ֆոնին։ Դահլիճում թևածում էր ակնհայտ լարվածություն՝ անցյալի փառքի հանդեպ կարոտի և անորոշ ապագայի մասին մտահոգության խառնուրդ։ Ինչպես նշում են Sky News և The Guardian աղբյուրները, Բադենոքի հիմնական ելույթը ոչ միայն կուսակցության ժառանգության պաշտպանություն էր, այլև գոյատևման փորձ։
Բադենոքը բախվում է կուսակցության, որի հավատարիմ ընտրողները տարեց են, իսկ նորերի հետաքրքրությունը նվազում է։ Միաժամանակ, Նայջել Ֆարաժի «Ռեֆորմ» կուսակցությունը գրավել է կառավարության ընդդիմադիրի դերը՝ դուրս մղելով Պահպանողականներին աջից և գրավելով նրանց առավել ակտիվ կողմնակիցներին։ Հիմա հարցն այն է՝ եթե Պահպանողական կուսակցությունը չլիներ, արդյոք նորից անհրաժեշտ կլիներ այն ստեղծել՞։
Բադենոքի տեսլականը․ կտրուկ կրճատումներ և քաղաքականության փոփոխություն
Կուսակցության դիրքերը վերականգնելու նպատակով, Բադենոքը ներկայացրեց լայնածավալ օրակարգ։ Նրա «ոսկե կանոնը» վկայում է, որ յուրաքանչյուր տնտեսված ֆունտի կեսը կուղղվի դեֆիցիտի նվազեցմանը, իսկ մյուս կեսը՝ հարկերի կրճատման կամ տնտեսության խթանման համար։ Ներկայացվեց, որ արդեն հայտնաբերվել է 47 միլիարդ ֆունտ տնտեսում՝ 7 միլիարդը արտաքին օգնության, 8 միլիարդը պետական ապարատի, և 23 միլիարդը՝ սոցիալական ապահովության ոլորտում։ Այս գումարի կեսը կուղղվի դեֆիցիտին, մյուս կեսը՝ «տնտեսությունը բացելու» համար։
Առավել հակասական առաջարկներից մեկը աշխատունակ տարիքի սոցիալական ապահովության ծախսերի նվազեցումն է՝ առնվազն 23 միլիարդ ֆունտով։ Օգնությունները կտրամադրվեն միայն բրիտանացիներին և միայն «ծանր» հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցողներին՝ վերադառնալով աջակցությունների հիմնադիր սկզբունքին՝ օգնել միայն իսկապես կարիքավորներին։ Կսահմանափակվեն նաև ավտոմեքենաների տրամադրման ծրագրերը, իսկ «անիմաստ» համալսարանական կուրսերը կփակվեն apprenticeships-ի զարգացման օգտին։
Բադենոքի տնտեսական տեսլականը համադրվում է կոշտ հռետորաբանությամբ՝ ներգաղթի և իրավապահ համակարգի վերաբերյալ։ Նա խոստանում է դուրս գալ Եվրոպական մարդու իրավունքների կոնվենցիայից, չեղարկել Մարդու իրավունքների մասին ակտը և արտաքսել 150,000 անօրինական միգրանտների։ Իրավապահ ոլորտում նախատեսվում է ոստիկանության թվի ավելացում, խստացված զննումներ և բժիշկների գործադուլների արգելում։
Կլիմայի քաղաքականություն և էներգետիկ բարեփոխումներ
Կլիմայի քաղաքականությունը դարձել է ուշադրության կենտրոնում․ Բադենոքը հայտարարեց, որ կչեղարկի Կլիմայի փոփոխության մասին օրենքը, կհանվի էլեկտրաէներգիայի ածխածնի հարկը և կսկսվի «էժան էներգիայի ծրագիր»։ Տեսլականում ընդգծվում է միջուկային էներգիայի և Հյուսիսային ծովում նավթի ու գազի հորատման ընդլայնումը՝ ընդգծելով «զրոյական արտանետումների» վերաբերյալ թերահավատությունը։ Նա պնդում է, որ բարձր էներգետիկ գները վնասում են բրիտանական արդյունաբերության կարևոր ոլորտները՝ արտադրություն, գյուղատնտեսություն, ձկնորսություն, պողպատ, քիմիա, կերամիկա, նավթ և գազ, իսկ ներկայիս կլիմայական քաղաքականությունը սպառնում է երկրի ֆինանսական կայունությանը։
Այս մոտեցումը արժանացել է քննադատության։ Ինչպես նշում է The Guardian, Բադենոքի կլիմայական մոտեցումը կառուցված է կանաչ էներգիայի հանդեպ վախի վրա՝ անտեսելով դրա զարգացման և էժան ուժի հնարավորությունները։
Ներքին տարաձայնություններ, մշակութային խնդիրներ և առաջնորդության մարտահրավերներ
Մանչեսթերյան համաժողովի դահլիճը լեփ-լեցուն էր՝ անդամների կողմից հստակության և ուղղության պահանջով։ Սակայն ծափահարությունների տակ կուսակցությունը շարունակում է մնալ բաժանված։ Բադենոքի ելույթը արժանացավ կանգնած ovation-ի, սակայն կան կասկածներ՝ արդյոք նա կկարողանա միավորել կուսակցությունը և հաղթել Ֆարաժին։
Բադենոքի հռետորաբանությունը հագեցած է մշակութային պատերազմների թեմաներով։ Նա քննադատում է բարձր ներգաղթը, «Բրիտանիայի պատմության համար ներողություն խնդրելը» և կառավարության գերակշռությունը։ Նա խոստանում է չեղարկել Լեյբորիստների հարկային քաղաքականությունը և պայքարել «անաշխատունակության օրենքի» դեմ։ Միևնույն ժամանակ, նա հիշեցնում է Պահպանողականների անցյալի հաջողությունները՝ ոստիկանության ստեղծումից մինչև միասեռական ամուսնության օրինականացում և Brexit-ի իրականացում։
Սակայն կուսակցության չափավոր թևը նահանջում է։ The Guardian-ի գնահատմամբ, ավանդական, տնտեսապես կենտրոնամետ պահպանողականությունը մղվում է ետ՝ ավելի ռադիկալ, ազգայնական մոտեցումների պատճառով։ Բադենոքի՝ ԱՄՆ-ի ICE մոդելի ներգաղթի վերահսկման առաջարկը վկայում է դիրքորոշման խստացում, նույնիսկ երբ նա շեշտում է կուսակցության հարգանքը պատմական ինստիտուտների և օրենքի նկատմամբ։
Մարտահրավերներ Լեյբորիստներից, Ֆարաժից և մյուսներից
Բադենոքի ռազմավարությունն ուղղված է Լեյբորիստներին քննադատելուն և Պահպանողական սկզբունքները պաշտպանելուն։ Նա մեղադրում է Ստարմերի կառավարությանը հարկերի բարձրացման, սահմանների թուլացման և անկարգությունների մեջ։ Բերում է նախարարական սկանդալներ և քննադատում Լեյբորիստների քաղաքականությունը Չինաստանի և ազգային անվտանգության հարցերում։ Միաժամանակ, կուսակցության նախագահ Քևին Հոլինրեյքը մտահոգություն է հայտնում մշակութային ինտեգրման և որոշ համայնքների «գետտոացման» մասին՝ ինչը դարձել է քննարկման առարկա կուսակցության բազմազանության և սոցիալական համախմբման մոտեցումների շրջանակում։
Արտաքին մարտահրավերները գալիս են Լեյբորիստներից, «Ռեֆորմ» կուսակցությունից և Լիբերալ դեմոկրատներից։ Հարցումները ցույց են տալիս, որ Պահպանողականները զիջում են թե՛ Լեյբորիստներին, թե՛ «Ռեֆորմին»։ Կուսակցությունում մշտական են խոսակցությունները դավաճանությունների և առաջնորդության փոփոխության մասին, իսկ շտապողականության զգացումը ակնհայտ է։
Պատմական ժառանգություն և ապագայի հեռանկարներ
Համաժողովի ընթացքում Մարգարետ Թետչերի ստվերը ակնհայտ էր։ «Մեգիի մոզաիկը», որը լրացվեց կուսակցության անդամների լուսանկարներով, խորհրդանշում էր ինչպես անցյալի հպարտությունը, այնպես էլ հստակ ինքնության կարիքը։ Բադենոքը հիշեցրեց Պահպանողականների անցյալի հաջողությունները՝ դեֆիցիտի կրճատում, կրթության բարելավում, Ուկրաինայի պաշտպանության հարցում դիմադրություն Պուտինի դեմ, բայց ընդունեց նոր էներգիայի և համարձակ գաղափարների անհրաժեշտությունը։
Կուսակցության ճանապարհը դեպի 2029 թվականի հաջորդ ընտրությունները ներկայացվում է որպես երկարաժամկետ ռազմավարական աշխատանք։ Բադենոքը պնդում է, որ «արագ լուծումներ» չկան և խոստանում է պայքարել փոքր բիզնեսի սեփականատերերի, հանցագործությունների զոհերի և ֆերմերների համար։ Սակայն, ինչպես նշում է The Guardian, մարտահրավերը մեծ է․ երկար տարիներ իշխանության մեջ լինելուց հետո, Պահպանողականները դժվարանում են լսելի դառնալ հասարակության կողմից, որն արդեն հոգնել է նրանցից։
Վերլուծություն․ Բադենոքի քայլը բավարար է՞
Բադենոքի արմատական բարեփոխումները և մարտական հռետորաբանությունը Պահպանողական կուսակցության համար վճռական շրջադարձ են։ Ռազմավարությունը՝ կտրուկ կրճատումներ, խիստ ներգաղթի վերահսկում, կլիմայի քաղաքականության վերաբերյալ թերահավատություն, նպատակ ունի ցույց տալ կտրուկ տարբերություն Լեյբորիստների և «Ռեֆորմ»-ի հետ։ Բայց ռիսկը ակնհայտ է․ կուսակցությունը կարող է կորցնել չափավոր կողմնակիցներին՝ չկարողանալով վերադարձնել նրանց, ովքեր նախընտրում են Ֆարաժի ավելի պոպուլիստական օրակարգը։
Համաժողովը որոշիչ պահ էր․ Բադենոքի առաջնորդությունն է հարցականի տակ, իսկ նրա Բրիտանիայի տեսլականը՝ համարձակ քայլ և կուսակցության ինքնության մարտահրավեր։ Կուսակցության վերածննդի կամ անկման հեռանկարը դեռևս անորոշ է։ Խաչմերուկը իրական է, իսկ առաջիկա ճանապարհը՝ լի անորոշությամբ։
Բադենոքի փորձը՝ Պահպանողականներին ներկայացնել որպես սկզբունքային և հետևողական բարեփոխումների կուսակցություն, բարձր ռիսկ ունի։ Քաղաքականության փոփոխությունները ցույց են տալիս ազգայնական պոպուլիզմի կողմնացույցը՝ վտանգելով կենտրոնամետ ձայների կորուստն ու կուսակցության ներսում բաժանվածության խորացումը։ Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական դաշտի փոփոխության պայմաններում, Պահպանողականները պետք է համադրեն համարձակ նորարարությունը և վստահելի տեսլականը՝ հանրության ավելի լայն շրջանակի համար։ Այս ռազմավարության արդյունքը կբնութագրի նրանց արդիականությունը և գոյատևումը առաջիկա տարիներին։

