Գիտություն

Ազատ TV-ն լուսաբանում է գիտական նորություններ, հետազոտությունների արդյունքներ և տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը մեր կյանքի վրա։

  • Պատմության մեջ առաջին անգամ Աբելյան մրցանակը շնորհվել է կին մաթեմատիկոսի

    Պատմության մեջ առաջին անգամ Աբելյան մրցանակը շնորհվել է կին մաթեմատիկոսի

    76-ամյա ամերիկուհի Քարեն Ուլենբեքը նվազագույն մակերեսների ուսումնասիրության համար արժանացել Աբելյան մրցանակի: Այս մասին հայտնում է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիան: «Երկրաչափական անալիզի բնագավառում Քարեն Ուլենբեքի աշխատություններն զգալիորեն փոխել են մաթեմատիկական լանդշաֆտը: Նրա տեսությունը հեղափոխականորեն փոխում է նվազագույն մակերեսների մասին հասկացությունները, նրա մեթոդներից հիմա օգտվում են բոլոր առաջատար մաթեմատիկոսները»,- հայտարարել է Աբելյան կոմիտեի ղեկավար Հանս Մունթե Կաասը: Ուլենբեքը…

  • Գիտնականները հայտնաբերել են ամենահին աստղային անկյունաչափը

    Գիտնականները հայտնաբերել են ամենահին աստղային անկյունաչափը

    Գիտնականները ծովի հատակից դուրս են բերել մինչ այժմ ամենահինը ճանաչված աստղային անկյունաչափը (աստրոլյաբիա): Այս մասին հայտնում է Science Daily-ն: Դրա վրա պատկերված է եղել Պորտուգալիայի գերբը: Ենթադրվում է, որ այն կարող էր պատկանել Վասկո դա Գամային: Սարքը հայտնաբերվել է դեռևս 2014 թվականին՝ Օմանի մոտակայքում: Այն մինչ այժմ պահվում էր հատուկ վայրում, որտեղ էլ ուսումնասիրության է…

  • NASA֊ն տեղեկացնում է երկրին խոշոր աստղակերպի մոտենալու մասին

    NASA֊ն տեղեկացնում է երկրին խոշոր աստղակերպի մոտենալու մասին

    EA2 խոշոր աստղակերպը Երկրի մոտով կացնի մինչև Լոսին ընկած տարածությունից պակաս հեռավորությամբ: Այս մասին տեղեկանում ենք NASA-ի կայքում զետեղված տվյալներից: Սպասվում է, որ օբյեկտը մեր մոլորակին առավելագույնս կմոտենա մարտի 22-ին և կթռչի նրանից մոտավորապես 305 հազար կմ հեռավորության վրա: Դա գրեթե 80 հազար կիլոմետրով պակաս է, քան Երկրից մինչև Լուսին տարածությունը: Աստղակերպի շարժման արագությունը վայրկյանում…

  • Հետազոտությունը պարզել է, թե ինչպես է ձվածեղն ազդում սրտի աշխատանքի վրա

    Հետազոտությունը պարզել է, թե ինչպես է ձվածեղն ազդում սրտի աշխատանքի վրա

    Որոշ փորձագետներ կարծում են, որ ձվածեղը վնաս չի պատճառում օրգանիզմին` չնայած խոլեստերինի մեծ քանակությանը: Ուրիշները պնդում են, որ ձվածեղը վտանգավոր է օրգանիզմի համար: The New York Times-ը հայտնում է, որ ըստ նոր հետազոտությունների իրականությանը համապատասխանում է վերջինը: 30 հազար մարդու մասնակցությամբ իրականցված գիտական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ օրվա սննդաբաժնում յուրաքանչյուր հավելյալ 300 մգ խոլեստերինը…

  • Հեռախոսը ձեռքին քնելու սովորությունը բացասական ազդեցություն է թողնում առողջության վրա

    Հեռախոսը ձեռքին քնելու սովորությունը բացասական ազդեցություն է թողնում առողջության վրա

    Ինչպես հայտնում է Ջոն Հոփքինսի բժշկական դպրոցի պրոֆեսոր Վսեվոլոդ Պոլոցկին՝ սոցիալական ցանցերը ստուգելու ժամանակ գաջեթներով քնելու մարդկանց սովորությունը բացասաբար է ազդում քնի որակի վրա: Դա կարող է առաջացնել կենսաբանական ժամացույցի աշխատանքի խափանումներ, քնատություն, ինչպես նաև բացասաբար ազդել քնի փուլերի վրա: «Չափահաս մարդը պետք է քնի օրական առնվազն յոթ ժամ և, դրա հետ մեկտեղ համակարգիչներ, iPhone…

  • Լուսնի հետազոտումը և օգտագործումը ՀՀ պետական շահի կարևորագույն առաջնահերթություններից է

    Լուսնի հետազոտումը և օգտագործումը ՀՀ պետական շահի կարևորագույն առաջնահերթություններից է

    Տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը շրջանառության մեջ է դրել Հայաստանի Հանրապետության կողմից տիեզերքի խաղաղ օգտագործման վերաբերյալ նախագիծ։ Նշվում է, որ տիեզերական տարածության, այդ թվում՝ Լուսնի և այլ երկնային մարմինների հետազոտումը և օգտագործումը, հանդիսանում են Հայաստանի Հանրապետության պետական շահի կարևորագույն առաջնահերթություններ: Տիեզերական գործունեության նպատակներն են՝ աջակցությունը պետության տնտեսական զարգացմանը, Հայաստանի Հանրապետության բնակչության բարեկեցության մակարդակի բարձրացմանը…

  • Այսպես է հնչում տիեզերքը. NASA

    Այսպես է հնչում տիեզերքը. NASA

    NASA-ն ներկայացրել է հոլովակ, որտեղ ձայնագրված է Տիեզերքի «երաժշտությունը»՝ ստեղծված ուլտրաձայնային տվյալների վրա: Գիտնականները վերափոխել են գալակտիկաների կուտակման լուսանկարները, որոնք նկարահանել է Hubble աստղադիտակը Wide Field Camera 3 խցիկի միջոցով: Աստղերը և կոմպակտ գալակտիկաներն ստացել են կարճ և հստակ ձայներանգներ, իսկ պարուրաձև գալակտիկաները՝ երկար հնչյուններ՝ փոփոխվող բարձրությամբ: «Դա, հնարավոր Է, երաժշտության ամենաարտասովոր տեսակն Է, որը…

  • NASA-ն հերթական օդաչուավոր առաքելությունն է պլանավորում դեպի Լուսին 2028 թվականին

    NASA-ն հերթական օդաչուավոր առաքելությունն է պլանավորում դեպի Լուսին 2028 թվականին

    ԱՄՆ-ը պլանավորում Է հերթական օդաչուավոր առաքելությունը Լուսին կատարել 2028 թվականին: Դա, ինչպես տեղեկացնում Է «Արմենպրես»-ը, հետևում Է Միացյալ Նահանգների Օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտման ազգային վարչության (NASA) բյուջեի՝ մարտի 11-ին հրապարակված նախագծից: «Մենք Լուսին կուղևորվենք հաջորդ տասնամյակում՝ ինովացիոն, նոր տեխնոլոգիաներով և համակարգերով, որպեսզի ավելի շատ վայրեր հետազոտենք Լուսնի մակերևույթին, քան երբևԷ նախկինում,- մարտի 11-ին հայտարարել…

  • Բացահայտվել է քնի ևս մեկ ֆունկցիա

    Բացահայտվել է քնի ևս մեկ ֆունկցիա

    Իսրայելցի գիտնականների հետազոտությունը թույլ է տվել պարզել, որ քնի ժամանակ նյարդային բջիջներում տեղի է ունենում ԴՆԹ մոլեկուլներում խզումների վերականգնում. հայտնում է Регнум-ը: Հետազոտողները փորձարկումներ են անցկացրել ձկների մասնակցությամբ: Գիտնականները նկատել են, որ քնի ժամանակ ձկների մոտ բարձրացել է քրոմոսոմների ակտիվությունը, ինչը հանգեցրել է ԴՆԹ-ում երկակի խզումների շուտափույթ վերակագնմանը:  

  • Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Դավիթ Սեդրակյանին 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրելու մասին

    Նախագահը հրամանագիր է ստորագրել Դավիթ Սեդրակյանին 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրելու մասին

    ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել ֆիզիկոս, աստղաֆիզիկոս Դավիթ Մհերի Սեդրակյանին 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրելու մասին, որում մասնավորապես ասվում է. «Հիմք ընդունելով Սահմանադրության 136-րդ հոդվածը, ինչպես նաև «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5.3-րդ հոդվածի 1-ին մասը և 18-րդ հոդվածը. Գիտության ասպարեզում ներդրած ավանդի համար Դավիթ Մհերի Սեդրակյանին պարգևատրել…

  • Մահացել է առաջին ձեռքի էլեկտրական հաշվիչի գյուտարարը

    Մահացել է առաջին ձեռքի էլեկտրական հաշվիչի գյուտարարը

    86 տարեկան հասակում մահացել է Ջերի Մերիմանը՝ ձեռքի էլեկտրական հաշվիչի գյուտարարներից մեկը: Այս մասին հայտնում է AP-ն: Նշվում է, որ նա մահացել է հիվանդանոցում՝ սրտի և երիկամի անբավարարության հետևանքով: <Մարդիկ, որոնք նրան ճանաչում էին, խոսում են ոչ միայն նրա փայլուն ուղեղի, այլև բարիության ու հումորի զգացման մասին:

  • Հանգստյան օրերի քունը չի կարող փոխհատուցել գիշերային հանգստի կորցրած ժամերը. գիտնականներ

    Հանգստյան օրերի քունը չի կարող փոխհատուցել գիշերային հանգստի կորցրած ժամերը. գիտնականներ

    Բոուլդերում Կոլորադոյի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ հանգստյան օրերի քունը չի կարող լրացնել աշխատանքային օրերին գիշերային հանգստի կորցրած ժամերը: Ընդհակառակը, շաբաթվա վերջին կուշտ քնելու սովորույթը կարող է վնաս հասցնել առողջությանը: Այդ մասին հաղորդվում է MedicalXpress-ում զետեղված մամուլի տեղեկագրում: Ուսումնասիրությանը մասնակցել են 18-ից մինչև 39 տարեկան 36 չափահասներ, որոնք մեկ շաբաթից ավելի գտնվում էին գիտնականների հսկողության…

  • Այսօր ակադեմիկոս Վլադիմիր Խոջաբեկյանի ծննդյան օրն է

    Այսօր ակադեմիկոս Վլադիմիր Խոջաբեկյանի ծննդյան օրն է

    Այսօր՝ մարտի 2-ին կլրանար հայ ականավոր գիտնական, ակադեմիկոս Վլադիմիր Խոջաբեկյանի 90 ամյակը: Նա շուրջ 400 գիտական աշխատությունների, այդ թվում` մոտ 2 տասնյակ մենագրությունների, հարյուրավոր հոդվածների և գիտական զեկույցների հեղինակ էր: Նա հայկական, ռուսական, ինչպես նաև արտասահմանյան մի շարք հեղինակավոր և լայն ճանաչում ունեցող ամսագրերի խմբագրական գիտական խորհրդի անդամ էր: Վ.Ե. Խոջաբեկյանը ծնվել է 1929թ. մարտի…

  • Մահացել է աշխարհահռչակ գիտնական Ժորես Ալֆյորովը

    Մահացել է աշխարհահռչակ գիտնական Ժորես Ալֆյորովը

    Սանկտ Պետերբուրգում մահացել է աշխարհահռչակ գիտնական, ֆիզիկայի գծով Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ Ժորես Ալֆյորովը: Նա 88 տարեկան էր: Ժորես Ալֆյորովը ծնվել է 1930 թվականի մարտի 15-ին Բելառուսի Վիտեբսկ քաղաքում։ 1960-ականների վերջին ֆիզիկոս Ժորես Ալֆյորովը ստեղծել է աշխարհում առաջին կիսահաղորդիչ լազերը իր կողմից ստեղծած հետերոստրուկտուրաների վրա։ Իսկ 2000 թվականին ակադեմիկոս Ալֆյորովը ֆիզիկայի ոլորտում…

}// Handle language redirects const langLink = e.target.closest(".azat-switcher-item a"); if (langLink) { e.preventDefault(); e.stopPropagation();const origin = window.location.origin; const path = window.location.pathname; const lang = langLink.getAttribute("data-lang");// Determine current active language of the page: let currentLang = "am"; if (path.startsWith("/en/") || path === "/en") { currentLang = "en"; } else if (path.startsWith("/ru/") || path === "/ru") { currentLang = "ru"; }let newPath = path;if (currentLang === "en" && lang === "ru") { newPath = path.replace("/en/", "/ru/"); } else if (currentLang === "ru" && lang === "en") { newPath = path.replace("/ru/", "/en/"); } else if (currentLang === "en" && lang === "am") { newPath = path.replace("/en/", "/"); } else if (currentLang === "ru" && lang === "am") { newPath = path.replace("/ru/", "/"); } else if (currentLang === "am" && lang === "en") { newPath = "/en" + path; } else if (currentLang === "am" && lang === "ru") { newPath = "/ru" + path; }window.location.href = origin + newPath; } }); })();