Հանրային հետաքննության պահանջ
2022 թվականի հոկտեմբերին Իռլանդիայի Կրիսլո գյուղում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով զոհված 10 անձանց հարազատները այսօր հանդիպում են Իռլանդիայի վարչապետ (Taoiseach) Միխալ Մարտինի հետ։ Սա առաջին անգամն է, երբ ընտանիքները հանդիպում են գործող վարչապետի հետ՝ պահանջելով հանրային հետաքննության հստակ երաշխիքներ։
Դոննա Հարփերը, որի 14-ամյա դուստրը՝ Լեոնան, զոհվել էր ողբերգության ժամանակ, RTÉ ռադիոկայանի «Morning Ireland» հաղորդման ժամանակ ընդգծել է, որ ընտանիքները սպասում են կառավարության «շատ ուժեղ հանձնառությանը»։ Նրա խոսքով՝ չորս տարի անց նրանք դեռևս չունեն իրենց հարցերի պատասխանները, որոնք անհրաժեշտ են ոչ միայն ողբերգության պատճառները հասկանալու, այլև ապագայում նման դեպքերը բացառելու համար։
Իրավական և քաղաքական խոչընդոտներ
Ընտանիքները պնդում են, որ ոստիկանական (Garda) քրեական հետաքննությունը բավարար չէ բոլոր համակարգային հարցերին պատասխանելու համար։ «Միակ ճանապարհը հանրային հետաքննությունն է», – նշել է Հարփերը՝ հավելելով, որ պետությունը Սահմանադրությամբ պարտավոր է պարզել, թե ինչ ձախողումներ են տեղի ունեցել։
Թեև նախկինում իշխանությունները՝ ի դեմս արդարադատության նախարարների, չէին բացառել հանրային հետաքննության հնարավորությունը, նրանք միշտ նշել են, որ քրեական գործի ընթացքում դա կարող է «խնդրահարույց» լինել։ Մինչդեռ վարչապետ Միխալ Մարտինը Դեյլում (Իռլանդիայի խորհրդարան) հայտարարել է, որ կառավարությունը «բաց է» նման քայլի համար, սակայն պահանջում է սպասել քրեական հետաքննության ավարտին։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ
Իրավիճակը բարդանում է նրանով, որ ոստիկանական փաստաթղթերը արդեն ուղարկվել են դատախազություն (DPP), սակայն Առողջապահության և անվտանգության մարմնի (HSA) զեկույցը դեռ պատրաստ չէ։ Այս ուշացումները ավելի են խորացնում ընտանիքների անորոշությունը։ Այսօրվա հանդիպումը կարող է վճռորոշ լինել, քանի որ ընտանիքները փորձում են վարչապետից ստանալ ոչ միայն խոստումներ, այլև հստակ գործողությունների ծրագիր՝ ողբերգության հանգամանքները լիարժեք բացահայտելու համար։