«Քրիսթալ Փելասը» զրկվել է Եվրոպա Լիգայի մասնակցությունից բազմաակումբային սեփականության պատճառով

Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի «Քրիսթալ Փելաս» ակումբը պաշտոնապես զրկվել է Եվրոպա Լիգայի մասնակցությունից 2025/26 մրցաշրջանում՝ ՈՒԵՖԱ-ի Ակումբային Ֆինանսական Վերահսկողության (CFCB) առաջին պալատի որոշմամբ։ Որոշումը, որը հրապարակվել է 2025 թվականի հուլիսի 11-ին, պայմանավորված է բազմաակումբային սեփականության կանոնների խախտումով, որոնք արգելում են նույն սեփականության ներքո գտնվող ակումբների մասնակցությունը նույն մրցաշարում։ Այս իրադարձությունը հիասթափեցնող հարված էր հարավային Լոնդոնի թիմի համար, որը պատմական կերպով ապահովել էր Եվրոպա Լիգայի տեղ՝ մայիսին Անգլիայի գավաթը հաղթելով։

Պատմություն և բազմաակումբային սեփականության խնդիրը

Խնդիրը ծագել է ամերիկացի գործարար Ջոն Թեքստորի շուրջ, ով Eagle Football ընկերության միջոցով բաժնեմաս ունի և՛ «Քրիսթալ Փելասում», և՛ ֆրանսիական «Օլիմպիկ Լիոնում»։ ՈՒԵՖԱ-ի կանոնները սահմանում են, որ ոչ մի անձ կամ կազմակերպություն չի կարող «վերահսկողություն կամ ազդեցություն» ունենալ մի քանի ակումբների վրա, որոնք մասնակցում են իր մրցաշարերին։ «Լիոնի»՝ Լիգա 2-ի իջեցման դեմ բողոքի հաջողությունը այս շաբաթ հնարավորություն տվեց ֆրանսիական ակումբին պահպանել իր Եվրոպա Լիգայի տեղը, ինչն էլ ստիպեց ՈՒԵՖԱ-ին վերանայել «Քրիսթալ Փելասի» իրավունքները։

UEFA.com-ի տվյալներով՝ CFCB-ը պարզել է, որ 2025 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ երկու ակումբներն էլ խախտել են ՈՒԵՖԱ-ի Ակումբային Մրցաշարերի Կանոնակարգի 5-րդ հոդվածը։ Չնայած Թեքստորը հունիսին վաճառեց «Քրիսթալ Փելասի» իր 43% բաժնեմասը Նյու Յորք Ջեթսի սեփականատեր Վուդի Ջոնսոնին, գործարքը դեռ պետք է հաստատվի Պրեմիեր լիգայի կողմից։ Այս ուշացումը թողեց «Քրիսթալ Փելասին» խոցելի վիճակում։

Պատմական նվաճում, որը ստվերվեց

«Քրիսթալ Փելասի»՝ Եվրոպա Լիգա մուտքը հնարավոր դարձավ իրենց առաջին Անգլիայի գավաթի հաղթանակով, որտեղ նրանք հաղթեցին «Մանչեսթեր Սիթիին» 1-0 հաշվով Վեմբլի մարզադաշտում՝ շնորհիվ Էբերեչի Էզեի խփած գոլի։ Օլիվեր Գլասների գլխավորությամբ ակումբը հաղթահարեց խոշոր մարտահրավերներ՝ հաղթելով «Ֆուլհեմին» և «Ասթոն Վիլային»։

Այս հաղթանակը պատմական պահ էր ակումբի համար, որը երբեք չէր որակավորվել եվրոպական մրցաշարերի։ ԱՄՆ ազգային հավաքականի պաշտպան Քրիս Ռիչարդսը կարևոր դեր խաղաց այս մրցաշրջանում՝ մասնակցելով 32 խաղի բոլոր մրցաշարերում։ Սակայն Եվրոպա Լիգայից զրկումը ստվերեց այս նշանակալի իրադարձությունը՝ հիասթափություն առաջացնելով թե՛ երկրպագուների, թե՛ խաղացողների մոտ։

Իրավական և մրցակցային հետևանքներ

ՈՒԵՖԱ-ի որոշումն ունի լուրջ հետևանքներ ոչ միայն «Քրիսթալ Փելասի» համար։ Պրեմիեր լիգայում յոթերորդ տեղ գրաված «Նոթինգհեմ Ֆորեստը» այժմ սպասում է «Քրիսթալ Փելասի» տեղը Եվրոպա Լիգայում զբաղեցնելուն՝ որոշման վերջնական հաստատումից հետո։ The New York Times-ի համաձայն՝ «Քրիսթալ Փելասը» մտադիր է բողոքարկել այս որոշումը Մարզական արբիտրաժային դատարանում (CAS):

ՈՒԵՖԱ-ի բազմաակումբային սեփականության կանոնները նպատակ ունեն պահպանել իր մրցաշարերի ամբողջականությունը։ ՈՒԵՖԱ-ն պնդում է, որ նույն սեփականության ներքո գտնվող ակումբների մասնակցությունը կարող է շահերի բախում առաջացնել։ Չնայած «Քրիսթալ Փելասի» փորձերին ապացուցել, որ Թեքստորը այլևս մեծ ազդեցություն չունի ակումբում, ՈՒԵՖԱ-ն գտավ, որ նրանց վերակառուցման փորձերը անհամապատասխան էին։

Ապագայի տեսլականը

«Քրիսթալ Փելասի» 2025/26 մրցաշրջանի մրցակցային գրաֆիկը այժմ կսկսվի ՈՒԵՖԱ-ի Կոնֆերենց Լիգայից։ Նրանց առաջին պաշտոնական հանդիպումը նախատեսված է 2025 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ Պրեմիեր լիգայի գործող չեմպիոն «Լիվերպուլի» դեմ։ Չնայած Կոնֆերենց Լիգան ավելի քիչ հեղինակավոր հարթակ է, այն դեռևս հնարավորություն է տալիս ակումբին ցուցադրել իր տաղանդները եվրոպական բեմում։

Այս որոշումը կարող է լինել հետընթաց, բայց նաև հիշեցում է ժամանակակից ֆուտբոլի կառավարման բարդությունների մասին։ «Քրիսթալ Փելասը» պետք է հարմարվի այս նոր հանգամանքներին՝ ցույց տալով իր կամքը և վճռականությունը ինչպես դաշտում, այնպես էլ դրանից դուրս։