Օպերատիվ պատրաստվածություն և ռազմավարական ազդանշաններ
2026 թվականի նոյեմբերի 9-ին Լեհաստանի հարավ-արևելքում մեկնարկել են եվրոպական 11 երկրների հազարավոր զինվորականների մասնակցությամբ աննախադեպ զորավարժություններ։ Երկշաբաթյա այս վարժանքները, որոնք ավարտվել են նոյեմբերի վերջին, հանդիսանում են «Կամքի կոալիցիայի» (Coalition of the Willing) պատրաստվածության առաջին գործնական ստուգումը՝ Ուկրաինայում հնարավոր հետպատերազմյան առաքելության համար։ Ինչպես հաղորդում է LRT-ն, նախաձեռնության հիմնական նպատակն է ստուգել տեղակայման պլանները, հրամանատարական կառուցվածքները և համագործակցության հնարավորությունները՝ Ուկրաինայում անվտանգության ապահովման և զինված ուժերի վերականգնման համար։
Նովա Դեմբա քաղաքի մերձակայքում անցկացված զորավարժություններին մասնակցել են մոտ 2,800 զինծառայողներ Ֆրանսիայից, Մեծ Բրիտանիայից, Գերմանիայից, Լիտվայից, Բելգիայից, Էստոնիայից, Նիդեռլանդներից, Իսպանիայից և Շվեդիայից: Լեհաստանը տրամադրել է լոգիստիկ աջակցություն, իսկ Թուրքիան մասնակցել է անուղղակիորեն՝ Ստամբուլում տեղակայված հրամանատարական կենտրոնների միջոցով: Ուկրաինայի բազմազգ ուժերի (MNF-U) շրջանակներում ձևավորված այս միավորումը նպատակ ունի ապահովել անվտանգության այնպիսի երաշխիքներ, որոնք թույլ կտան վերաբացել Ուկրաինայի օդային տարածքը և իրականացնել ականազերծման աշխատանքներ Սև ծովում:
Անվտանգային համատեքստ և աշխարհաքաղաքական ռիսկեր
Զորավարժություններն անցկացվել են Բեռլինում ընթացող բարձրաստիճան դիվանագիտական քննարկումների ֆոնին, որտեղ շուրջ 40 պատվիրակություններ քննարկել են հետպատերազմյան անվտանգության կառուցվածքը։ Կոալիցիայի գործողությունները կրում են երկակի բնույթ՝ գործնական վարժանքներ և ազդանշան Մոսկվային ու Վաշինգտոնին, որ եվրոպական տերությունները պատրաստ են ստանձնել տարածաշրջանային անվտանգության առաջատար դերը, նույնիսկ առանց ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածի պաշտոնական երաշխիքների:
Զորավարժությունների ընթացքում իրավիճակի լարվածությունը արտահայտվել է նաև անվտանգային միջադեպով։ Նոյեմբերի 20-ին Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը հայտնել է, որ Լեհաստան-Ուկրաինա սահմանի մոտ ռուսական հրթիռ է ընկել՝ վարժանքների վայրից մոտ 75 կմ հեռավորության վրա։ Ինչպես նշում է Winnipeg Free Press-ը, Լեհաստանի պաշտպանության նախարար Վլադիսլավ Կոսինյակ-Կամիշը միջադեպը որակել է որպես «համակարգված» սադրանք՝ հավելելով, որ իրենց ներկայությունը ցույց է տալիս, որ իրենց հնարավոր չէ վախեցնել:
Գործառնական ուղղվածություն և հետագա քայլեր
Լեհաստանում անցկացված վարժանքների օրակարգը կենտրոնացած էր հետկոնֆլիկտային միջավայրի հատուկ մարտահրավերների վրա: Ֆրանսիական բանակի 1-ին դիվիզիայի գործառնությունների գծով հրամանատարի տեղակալ, բրիտանացի բրիգադային գեներալ Քեմփբել Քլոուսի խոսքով, վարժանքները ներառել են հրամանատարության և կառավարման համատեղ գործողություններ, կործանիչների թռիչքներ և օդային լիցքավորման փորձարկումներ: Զինվորականները նաև կատարելագործել են անօդաչու թռչող սարքերի հետախուզման և դրանց դեմ պայքարի հմտությունները, ինչը համարվում է կարևոր անվտանգության պահպանման համար:
Ի տարբերություն խաղաղապահ առաքելությունների, MNF-U-ն չի նախատեսում հրադադարի ռեժիմի մոնիտորինգ կամ միջնորդ ուժերի դեր: Նրա մանդատը կենտրոնացած է ինստիտուցիոնալ աջակցության, մասնավորապես՝ ուկրաինական բանակի վերակառուցման և ենթակառուցվածքների վերականգնման վրա: Մինչ Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին շարունակում է պնդել ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու անհրաժեշտությունը, կոալիցիայի այս աշխատանքը առաջարկում է պրագմատիկ այլընտրանք:
Այս ուժերի երկարաժամկետ կենսունակությունը կախված է հրադադարի պայմանագրի վերջնական պայմաններից։ Մոսկվայի կողմից հնչեցված նախազգուշացումները, որ Ուկրաինայի տարածքում ցանկացած օտարերկրյա զորք կդիտարկվի որպես «օրինական թիրախ», կոալիցիայի առջև դնում են զսպման և էսկալացիայից խուսափելու բարդ խնդիրը։ Այս պահին լեհական զորավարժությունների հաջող իրականացումը «Կամքի կոալիցիային» տալիս է գործառնական հիմք՝ քաղաքական պայմանների դեպքում գործողությունների անցնելու համար:

