Համակարգված սպառնալիքներ եվրոպական ավիացիայի նկատմամբ
2026 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ հինգշաբթի օրը, Եվրոպայում առնվազն 11 ուղևորատար չվերթներ ենթարկվել են անվտանգության արտակարգ ստուգումների և վայրէջքների՝ ռումբի մասին կեղծ սպառնալիքների պատճառով։ Սա վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում արդեն երկրորդ նմանատիպ միջադեպն է, որը լուրջ փորձության է ենթարկում եվրոպական ավիացիոն անվտանգության համակարգերը։ Ինչպես հաղորդում է BBC-ն, սպառնալիքներն ուղղված են եղել Իտալիա, Լեհաստան, Բուլղարիա, Ավստրիա և Չեխիա մեկնող ինքնաթիռներին, ինչի հետևանքով ոստիկանությունը և ռազմաօդային ուժերը ստիպված են եղել իրականացնել ուղեկցումներ և արտակարգ ստուգումներ։
Չնայած այն հանգամանքին, որ ոչ մի դեպքում պայթուցիկ սարքեր չեն հայտնաբերվել, իրավիճակը լուրջ խափանումներ է առաջացրել օդանավակայանների աշխատանքում։ Aer Lingus ընկերության Դուբլինից Հռոմ թռչող ինքնաթիռը ստիպված է եղել վայրէջք կատարել Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող Էվրյոյի ռազմաբազայում՝ անվտանգության նկատառումներով, հայտնում է Globe and Mail-ը։ Միաժամանակ, Իտալիայի ռազմաօդային ուժերի կործանիչները ուղեկցել են Հելսինկիից Հռոմ ժամանող Finnair-ի չվերթը։ Չեխիայի ոստիկանությունը հայտնել է, որ Պրահայում վայրէջք կատարած չորս ինքնաթիռներ նույնպես ստուգվել են, սակայն ոչինչ չի հայտնաբերվել։
«Հիբրիդային» սպառնալիքների մարտահրավերը
Անվտանգության փորձագետները և կառավարական պաշտոնյաները այս միջադեպերը գնահատում են որպես Եվրոպայում աճող «հիբրիդային սպառնալիքների» մաս։ Մեծ Բրիտանիայի տրանսպորտի նախարար Հայդի Ալեքսանդրը այս գործողությունները բացահայտ անվանել է «չարամիտ կեղծ սպառնալիքներ»։ Թեև ահազանգերը ապացուցված կեղծ են, ավիացիոն իշխանությունները պարտավոր են յուրաքանչյուրը դիտարկել որպես իրական, ինչը հանգեցնում է ռեսուրսների հսկայական վատնման։
Քինգսթոնի համալսարանի ավիացիոն փորձագետ Մարկո Չանը BBC-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ սա «էժան և անհետևանք խափանումների» փորձ է՝ ուղղված քաղաքացիական ավիացիայի ապակայունացմանը։ Ռայանեյրի և Wizz Air-ի չվերթները, որոնք Բուլղարիա և Լեհաստան ուղևորվող, նույնպես ենթարկվել են փոփոխությունների՝ հանգեցնելով ուղևորների անհանգստության։ Այս սպառնալիքները տեղի են ունենում աշխարհաքաղաքական լարվածության ֆոնին, երբ Եվրոպան բախվում է դրոնների ներթափանցումների և ենթակառուցվածքների դեմ ուղղված այլ անհասկանալի սադրանքների։
Այժմ կարգավորող մարմինների խնդիրն է գտնել անվտանգության ապահովման և օդային հաղորդակցության անխափանության հավասարակշռությունը։ Քանի որ սպառնալիքները անանուն են, հետաքննությունը բախվում է լուրջ դժվարությունների։ Այս շաբաթ արդեն երկրորդ անգամ կրկնվող միջադեպերը ցույց են տալիս, որ նմանատիպ սադրանքները կարող են դառնալ նոր իրողություն, ինչի դեմ եվրոպական երկրները ստիպված կլինեն մշակել ավելի արդյունավետ արձագանքման մեխանիզմներ։