Ոսկու գինը հասել է ռեկորդային բարձրության․ ինչու է աճը շարունակվում

Ոսկու աննախադեպ աճը․ նոր փուլ թանկարժեք մետաղի համար՞

Վերջին վեց շաբաթում ոսկու գինը աճել է 16 տոկոսով՝ հասնելով 3,943 ԱՄՆ դոլարի մեկ ունցիայի դիմաց եւ մոտենալով հոգեբանական 4,000 դոլարի շեմին։ Այս աճը պատահական չէ․ այն արտացոլում է համաշխարհային տնտեսության խորացող անորոշությունը։ ԱՄՆ-ում կառավարության դադարեցման սպառնալիքներից մինչեւ աշխարհաքաղաքական լարվածության աճ ու կենտրոնական բանկերի ռեկորդային գնումներ, ներդրողները երբեք այսքան եռանդով ոսկի չեն գնել։

TradingView-ի տվյալներով՝ ոսկին շարունակում է մնալ վստահության նշան։ Ապահով ակտիվների նկատմամբ պահանջարկը աճում է, քանի որ տարբեր երկրների կենտրոնական բանկերը, մտահոգված լինելով դոլարի անկայունությամբ եւ գնաճի սպառնալիքով, ավելացնում են իրենց ոսկու պաշարները։ Միայն 2024 թվականին, արդեն երրորդ տարին անընդմեջ, կենտրոնական բանկերը գնել են ավելի քան 1,000 տոննա ոսկի․ Ուկրաինայում պատերազմից հետո գնման տեմպը կրկնապատկվել է։ Համաշխարհային ոսկու խորհրդի տվյալներով՝ ոսկու հիմնադրամների ակտիվները օգոստոսին աճել են 5 տոկոսով՝ հասնելով ռեկորդային 407 միլիարդ դոլարի։

Ինչու՞ են ներդրողները շտապում ոսկի գնել

Պատասխանը մի քանի ուժեղ միտումների խաչմերուկում է։ Նախ, ԱՄՆ-ում կառավարության փակման վտանգն ու պետական պարտքի աճը կասկածի տակ են դնում դոլարի կայունությունը։ Երկրորդ, ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգը մինչև տարեվերջ ակնկալվում է երկու անգամ իջեցնել տոկոսադրույքները, ինչը ոչ եկամտաբեր ակտիվները՝ այդ թվում ոսկին, դարձնում է ավելի գրավիչ։ Երրորդ, դոլարից կախվածության նվազեցման գլոբալ միտումը մեծացրել է ֆիզիկական ոսկու պահանջարկը։

Հնդկաստանում ոսկին ավանդաբար համարվում է արժեքի պահպանման լավագույն միջոց։ Տոնական սեզոնի պահանջարկը միացել է համաշխարհային անորոշությանը՝ բարձրացնելով տեղական գները։ Հոկտեմբերի 6-ին 24 կարատ ոսկու մեկ գրամը Հնդկաստանում արժեցել է 12,077 ռուփի՝ ավելանալով 137 ռուփիով։ 22 եւ 18 կարատ ոսկին նույնպես թանկացել են (Indian Express)։ Չնայած վերջին օրերի փոքր ճշգրտումներին՝ ընդհանուր միտումը շարունակում է մնալ վերելք, եւ գնորդները շտապում են ոսկի ձեռք բերել՝ կանխատեսելով հետագա աճ։

Ինչ ազդեցություն ունի այս աճը ոսկու արդյունահանողների վրա

Ոսկու գների աճը շահավետ է ոչ միայն ներդրողների, այլեւ հանքագործական ընկերությունների համար։ UBS-ի վերլուծաբանները կանխատեսում են, որ ոսկին կարող է հասնել 4,500 դոլարի մեկ ունցիայի դիմաց, ինչի դեպքում որոշ ընկերությունների արժեքը կարող է աճել մինչեւ 150 տոկոս։ Northern Star-ն ու Regis Resources-ը համարվում են ամենամեծ պոտենցիալ ունեցողները, իսկ Northern Star-ի գնի աճը կարող է հասնել 140 տոկոսի։

Սակայն աճը ուղեկցվում է նաեւ բարձր ծախսերով։ Gold Index-ը վերջին ամսում աճել է 22 տոկոսով եւ տարվա սկզբից՝ ավելի քան կրկնապատկվել։ Northern Star-ը, օրինակ, մեծ կապիտալ ներդրումներ է իրականացնում, որոնք կգերազանցեն 3 միլիարդ դոլարը 2026 թվականին։ Դա նշանակում է, որ ազատ դրամական հոսքերի մեծ մասը կուղղվի զարգացմանը, եւ բաժնետերերը կզգան շահույթների աճը միայն ուշացումով։

Բացի այդ, շուկայական գնահատականները դառնում են ռիսկային։ Շատ հանքարդյունաբերական ընկերությունների բաժնետոմսերը ներկայումս գնահատվում են այնպես, կարծես ոսկին մշտապես կմնա այս բարձր մակարդակներում, ուստի նույնիսկ փոքր անկումները կարող են բերել կտրուկ վաճառքներ։ Բայց եթե գինը շարունակի աճել, ներկա գնահատականները հետագայում կարող են թվալ ցածր։

Ոսկին առօրյայում՝ զարդ եւ ներդրում

Միլիոնավոր մարդկանց համար ոսկին պարզապես ֆինանսական գործիք չէ․ այն մշակութային արժեք եւ ավանդույթ է։ Հնդկաստանում 24 կարատ ոսկին ներդրումային նպատակով է, իսկ 22 եւ 18 կարատը՝ հիմնականում զարդերի համար։ Այս տարվա տոնական սեզոնին պահանջարկը ավելի է մեծացել, եւ գնորդները շտապում են գնել մինչեւ գները կբարձրանան։ Չնայած գնաճին՝ ոսկին մնում է վստահության եւ բարեկեցության խորհրդանիշ։

Սակայն բոլորը չէ, որ կարող են անտեսել ռիսկերը։ Գների արագ աճը հաճախ բերում է սպեկուլյատիվ գնումների, իսկ պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման բումերից հետո կարող են լինել կտրուկ անկումներ։ Զարդ գնելիս նաեւ պետք է հաշվի առնել պատրաստման եւ հարկերի ծախսերը, որոնք կարող են նվազեցնել ներդրման եկամտաբերությունը։

Արդյո՞ք ոսկին կհասնի 4,500 դոլարի եւ ավելի բարձր գնի

Goldman Sachs-ը բարձրացրել է իր կանխատեսումը՝ նշելով, որ ոսկին կարող է անցնել 4,000 դոլարը 2026-ի կեսերին եւ հասնել 4,300 դոլարի տարեվերջին։ Եթե կենտրոնական բանկերի գնումները, գնաճի վախը եւ աշխարհաքաղաքական լարվածությունը շարունակվեն, ոսկու աճի հիմքերը կմնան ուժեղ։ Բայց ինչպես ցանկացած շուկայում, այստեղ նույնպես երաշխիքներ չկան։ Այն գործոնները, որոնք այժմ նպաստում են ոսկու թանկացմանը, կարող են արագ փոխվել՝ թողնելով ուշացած գնորդներին ռիսկի տակ։

Ուրեմն ոսկին պղպջակ է՞, թե՞ պարզապես արձագանքում է ավելի անկայուն աշխարհին։ Պատասխանը կախված է նրանից՝ արդյոք խորքային ռիսկերը կմնան, թե կթուլանան։ Առայժմ աճը չի դադարում, եւ ոսկու հին փայլն այսօր ավելի վառ է շողում ֆինանսական անորոշության պայմաններում։

Վերլուծություն․ Ոսկու գների աճը միաժամանակ արտացոլում եւ ազդարարում է տնտեսության խորքային անհանգստությունները։ Այն շահավետ է ներդրողների ու արդյունահանողների համար, սակայն ցույց է տալիս, որ աշխարհը շարունակում է ապրել անորոշության ու վախի մեջ։ Եթե հիմնական գործոնները պահպանվեն, ոսկին կարող է ավելի թանկանալ, բայց նման աճը միշտ էլ ուղեկցվում է մեծ ռիսկերով, ու հաղթողը նա է, ով գիտի՝ ինչպես համադրել զգուշությունը եւ հնարավորությունը։