Կառավարության փակման վտանգը ճնշում է Ուոլ Սթրիթը
Նոր առևտրային շաբաթվա շեմին դաշնային կառավարության հնարավոր փակման սպառնալիքը ծանր ստվեր է նետում Ուոլ Սթրիթի վրա։ Քաղաքական փակուղու պայմաններում Կոնգրեսը կանգնած է ֆինանսավորման անհամաձայնության եզրին, իսկ ներդրողները փորձում են գնահատել դրա ազդեցությունը։ Ժամանակը սուղ է՝ եթե չհաջողվի մինչև չորեքշաբթի ընդունել ժամանակավոր ֆինանսավորման նախագիծ, ԱՄՆ կառավարությունը կդադարեցնի աշխատանքը։ Շուկաների համար խաղադրույքները բարձր են՝ և իրավիճակը լի է անկայունությամբ։
Քաղաքական բախումները շարունակվում են։ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը այսօր հանդիպելու է Կոնգրեսի ղեկավարների հետ՝ փորձելով վերջին պահին համաձայնության գալ։ Բայց բանակցությունները լարված են։ Նախագահը նախազգուշացրել է զանգվածային կրճատումների մասին պետական աշխատողների շրջանում, եթե փակումը տեղի ունենա։ Դեմոկրատները պնդում են, որ ֆինանսավորման փաթեթում պետք է ներառվի «Մատչելի բուժօգնության մասին» օրենքի սուբսիդիաների երկարաձգումը, մինչդեռ հանրապետականները հակադարձում են, որ այդ հարցը պետք է քննարկվի արդեն ճգնաժամի հաղթահարումից հետո։
Պատմականորեն շուկաները համեմատաբար հանգիստ են արձագանքել կառավարության փակմանը։ Սակայն այս անգամ զգացվում է, որ իրավիճակը կարող է այլ լինել։ Տնտեսական միջավայրը փոխվում է. ինչպես նշում է CNBC-ն, ներդրողներից շատերը սպասում են առավել սուր տատանումների։ Շարունակվող գնաճային ճնշումները և աշխատաշուկայի հնարավոր սառեցումը շուկայի հիմքը դարձնում են ավելի փխրուն, քան նախորդ ճգնաժամերի ժամանակ։
Շուկայի կորուստները՝ քաղաքական անորոշության պայմաններում
Վաշինգտոնի անորոշությունը հաջորդում է դժվար շաբաթվա՝ ֆոնդային շուկայի համար։ S&P 500 ինդեքսը, որը համարվում է շուկայի լայն ցուցիչ, այս ամիս առաջին անգամ ավարտեց շաբաթը նվազումով։ Փոքր ընկերությունների Russell 2000 ինդեքսն էլ ընդհատեց իր յոթշաբաթյա աճը։ Առևտրային դահլիճում տիրող տրամադրությունը փոխվել է․ լավատեսությունը զիջում է տեղը նոր ցնցումների հնարավորությանը։
Այս անկումն ունի նաև մեկ այլ կարևոր հանգամանք․ ԱՄՆ հրապարակային ընկերությունների ընդհանուր արժեքի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը հասել է ռեկորդային՝ 217% մակարդակի։ Ուորեն Բաֆեթը ժամանակին այսպիսի ցուցանիշը բնութագրել է որպես «կրակի հետ խաղալ»։ Երբ շուկան գտնվում է նման բարձրությունների վրա, ցանկացած ցնցում՝ լինի քաղաքական, թե տնտեսական, կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ ներդրողների վրա։
Ներդրողները սևեռված հետևում են այս շաբաթվա տնտեսական տվյալներին։ Աշխատաշուկայի հիմնական ցուցանիշները՝ ADP-ի և ամսական աշխատատեղերի զեկույցները, կօգնեն գնահատել՝ արդյո՞ք տնտեսությունը բավականին ամուր է քաղաքական տատանումները հաղթահարելու համար։
Ղեկավարությունը և քաղաքականության անորոշությունը
Քաղաքական անորոշությունը միակը չէ, որ ազդում է ներդրողների վստահության վրա։ Դաշնային պահուստային համակարգը նույնպես հայտնվել է ուշադրության կենտրոնում։ Նախագահ Թրամփը վերջերս սոցիալական ցանցում հրապարակել է մուլտֆիլմային պատկեր, որտեղ նա աշխատանքից ազատում է Դաշնային պահուստի նախագահ Ջերոմ Փաուելին։ Թեև դա կարող է թվալ հումորային, այդ քայլը ընդգծում է Սպիտակ տան և կենտրոնական բանկի լարվածությունը։
Կենտրոնական բանկի պաշտոնյաները ևս չեն թաքցնում իրավիճակի բարդությունը։ Քլիվլենդի Դաշնային պահուստի ղեկավար Բեթ Համմակը CNBC-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ սա «բարդ ժամանակաշրջան է դրամավարկային քաղաքականության համար»։ Գնաճի պահպանվող մտահոգությունները և աշխատաշուկայի փոփոխությունները բարդացնում են Դաշնային պահուստի առաջիկա քայլերի կանխատեսումը։ Ֆինանսական և դրամավարկային մարմինների միջև լարվածության ցանկացած դրսևորում միայն ավելացնում է շուկայի անորոշությունը։
Ուոլ Սթրիթի դիմադրողականությունը՝ անորոշության դիմաց
Չնայած այս մարտահրավերներին, շտապ եզրակացություններ անել պետք չէ։ ԱՄՆ ֆոնդային շուկան բազմիցս ապացուցել է, որ կառավարության փակման ժամանակ կրած կորուստները հաճախ կարճաժամկետ են։ Հաճախ, ինչպես ցույց է տալիս փորձը, լուծման հասնելուց հետո շուկան վերականգնում է կորցրած դիրքերը։ Սակայն 2025-ի իրավիճակը տարբերվում է՝ տեխնոլոգիական արագ փոփոխություններ, գլոբալ գործընթացների վերադասավորում և քաղաքական բևեռացում։
Մասնագետները նշում են, որ Ուոլ Սթրիթի հիմնական փորձությունը ոչ թե փակման փաստն է, այլ՝ շուկայի արձագանքը անորոշությանը։ Ինչպե՞ս կվարվեն ներդրողները, եթե փակումը տևի շաբաթներով, ոչ թե օրերով։ Իսկ եթե քաղաքական փակուղին խարխլի վստահությունը կառավարության ֆինանսական կառավարման նկատմամբ՞։ Այս հարցերն այսօր հուզում են բոլորին՝ սկսած առևտրականներից մինչև խոշոր ներդրողներ։
Անորոշությունը խորացնում է նաև ընկերությունների վաստակի, տնտեսական ցուցանիշների և քաղաքական նորությունների հագեցած օրակարգը։ Յուրաքանչյուր նորություն կարող է շուկաներում տատանումների պատճառ դառնալ։ Այս միջավայրում տեղեկատվությունն արժևորվում է, բայց նաև դառնում է անհանգստության աղբյուր։
Շուկայի տեսանկյունից՝ ինչ հետևել այս շաբաթ
- Երկուշաբթի. Carnival-ի ֆինանսական արդյունքներ
- Երեքշաբթի. Nike-ի հաշվետվություն, բնակարանների գների ինդեքս, սպառողների վստահություն, աշխատատեղերի զեկույց
- Չորեքշաբթի. ADP-ի աշխատաշուկայի զեկույց
- Հինգշաբթի. Շաբաթական գործազրկության տվյալներ
- Ուրբաթ. Սեպտեմբերի աշխատատեղերի զեկույց
Յուրաքանչյուր ցուցանիշ կօգնի հասկանալ՝ արդյոք տնտեսությունը պատրաստ է դիմակայել քաղաքական տատանումներին։ Այս պահին բոլոր հայացքները սևեռված են Կապիտոլ Հիլին, որտեղ որոշվելու է թե՛ կառավարության աշխատանքների, թե՛ շուկաների ապագան։
Քաղաքական անորոշության և շուկայի լարվածության այս փուլը փորձություն է թե՛ ամերիկյան ինստիտուտների, թե՛ ներդրողների համառության համար։ Պատմությունը ցույց է տալիս, որ շուկաները կարող են ժամանակավորապես ճկվել, բայց չկոտրվել։ Սակայն գնահատված ցուցանիշների և խախուտ վստահության պայմաններում նույնիսկ կարճատև փակումը կարող է մեծ արձագանք ստանալ՝ հիշեցնելով, որ ֆինանսների և քաղաքականության ոլորտում միակ վստահելի բանն անորոշությունն է։