ՎԱՇԻՆԳՏՈՆ (Azat TV) – ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատը չորեքշաբթի օրը 216 «կողմ» և 212 «դեմ» ձայների հարաբերակցությամբ ընդունել է 1.15 տրիլիոն դոլար ծավալով Ազգային պաշտպանության արտոնագրման ակտը (NDAA): Օրինագիծը պաշտոնապես նախատեսում է Պաշտպանության նախարարության վերանվանումը «Պատերազմի նախարարության»՝ կատարելով նախագահ Դոնալդ Թրամփի հիմնական պահանջներից մեկը: Տասնամյակների ավանդույթը խախտող այս քվեարկությունը ի ցույց է դրել ԱՄՆ Կոնգրեսում առկա խոր քաղաքական պառակտումը՝ ռազմական ծախսերի, սոցիալական քաղաքականության և արտաքին ռազմական գործողությունների շուրջ:
Փաստաթղթով նախատեսվում է նաև զինծառայողների աշխատավարձերի 5%-ից մինչև 7% բարձրացում՝ կախված կոչումից, ինչպես նաև Սպիտակ տան կողմից պահանջվող սպառազինությունների գնման և մարտունակության ծրագրերի լիարժեք ֆինանսավորում: Այնուամենայնիվ, քվեարկությունը տեղի է ունեցել թեժ քննարկումների ֆոնին, քանի որ դեմոկրատները կտրուկ դեմ են արտահայտվել ինչպես ռազմական բյուջեի աննախադեպ աճին, այնպես էլ օրինագծում ներառված պահպանողական փոփոխություններին:
Քաղաքական տարաձայնություններ և ընտրական օրենսդրության վեճը
Ավանդաբար, պաշտպանական քաղաքականության ամենամյա օրինագիծը Վաշինգտոնում երկկուսակցական համաձայնության հազվագյուտ հարթակներից մեկն էր: Սակայն այս տարի դեմոկրատների գրեթե ողջ կազմը դեմ է քվեարկել նախագծին: Իրավիճակն ավելի է լարվել այն բանից հետո, երբ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մայք Ջոնսոնը պաշտպանական փաթեթին է կցել ընտրական համակարգի բարեփոխման վերաբերյալ «SAVE America Act» աղմկահարույց օրինագիծը՝ փորձելով Սենատին ստիպել ընդունել այն:
Ներկայացուցիչների պալատի Զինված ծառայությունների հանձնաժողովի հանրապետական նախագահ Մայք Ռոջերսը ընդգծել է, որ չնայած տարաձայնություններին, այս քվեարկությունը կարևոր քայլ է ԱՄՆ ռազմարդյունաբերական համալիրի վերականգնման ճանապարհին: Ռոջերսի հայտարարությամբ՝ Միացյալ Նահանգները պետք է վերացնի զինված ուժերում տասնամյակներ տևած թերի ֆինանսավորումը: «Այս օրինագիծը կստեղծի այն պատրաստի, ունակ և մահաբեր մարտական ուժը, որն անհրաժեշտ է Չինաստանին և այլ հակառակորդներին զսպելու համար», – հայտարարել է Ռոջերսը:
1.6 տրիլիոն դոլարի իրական ծախսերը և Իրանի պատերազմը
Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչները կոշտ քննադատության են ենթարկել առաջարկվող ծախսերը: Զինված ծառայությունների հանձնաժողովի ավագ դեմոկրատ Ադամ Սմիթը հայտարարել է, որ Իրանում ընթացող ռազմական գործողությունների և զինամթերքի պաշարների լրացման լրացուցիչ ծրագրերը ներառելու դեպքում իրական պաշտպանական ծախսերը մոտենում են 1.6 տրիլիոն դոլարի:
Սմիթի խոսքով՝ նման ծախսերն անընդունելի են, երբ ամերիկացի սպառողները բախվում են ապրուստի ծախսերի ավելացմանը: Նա նաև զգուշացրել է, որ օրինագծի ընդունումը նշանակում է անվերջանալի ռազմական գործողությունների լռելյայն աջակցություն. «Ամերիկացի ժողովուրդը դժվարությամբ է վճարում իր հաշիվները, իսկ մենք 1.6 տրիլիոն դոլար ենք հատկացնում պաշտպանական բյուջեին: Սա ողջամիտ պահանջ չէ», – ընդգծել է Սմիթը:
«Պատերազմի նախարարություն» վերանվանումը և պահպանողական փոփոխությունները
Օրինագիծը պարունակում է նաև վիճահարույց սոցիալական դրույթներ, այդ թվում՝ TRICARE ռազմաբժշկական ծրագրի շրջանակներում սեռափոխման բժշկական ծառայությունների արգելքը: Բացի այդ, պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի նախաձեռնությամբ թույլատրվում է զինծառայողներին ռազմաբազաներում անձնական զենք կրելու ընթացակարգերի պարզեցումը:
Ամենաաղմկահարույց կետը Պաշտպանության նախարարությունը պատմական «Պատերազմի նախարարություն» անվանմանը վերադարձնելն է: Նախագահ Թրամփն անցյալ տարի ստորագրել էր համապատասխան հրամանագիր, սակայն պաշտոնական վերանվանման համար անհրաժեշտ է Կոնգրեսի հաստատումը: Կոնգրեսի բյուջետային գրասենյակի (CBO) գնահատմամբ՝ վերանվանման, ցուցանակների, փաստաթղթերի և թվային ենթակառուցվածքների փոփոխման աշխատանքները հարկատուների վրա կարող են նստել մինչև 125 միլիոն դոլար:
Սպիտակ տունը ողջունել է օրինագծի ընդունումը՝ հայտարարելով, որ նոր անվանումն արտացոլում է երկրի «հաղթելու պատրաստակամությունը»: Սակայն վարչակազմը նաև մտահոգություն է հայտնել այն դրույթների վերաբերյալ, որոնք սահմանափակում են նախագահի իրավասությունը ռազմաբազաների անվանակոչման հարցում:
Օրենսդրական խոչընդոտները Սենատում
Չնայած Ներկայացուցիչների պալատի հավանությանը, օրինագիծը լուրջ խոչընդոտների է բախվելու Սենատում: Հատկացվող ֆինանսավորումը չի կարող ուժի մեջ մտնել առանց հատուկ հատկացումների օրինագծի ընդունման, որը դեռևս գտնվում է հանձնաժողովների քննարկման փուլում:
Սենատի դեմոկրատներն արդեն հայտարարել են, որ ներկայիս տեսքով օրինագիծն անընդունելի է: Սպասվում են երկարատև բանակցություններ երկու պալատների միջև, իսկ վերջնական փաստաթղթի ընդունումը կարող է հետաձգվել մինչև միջանկյալ ընտրությունների ավարտը: