Ծննդաբերությունը պետք է լինի կյանքի ամենաուրախալի պահերից մեկը, սակայն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում հազարավոր կանանց համար այն վերածվել է բյուրոկրատական և իրավական մղձավանջի։ The Marshall Project պարբերականի և CBS News-ի համատեղ ծավալուն հետաքննությունը բացահայտել է մի համակարգային շղթա, որտեղ հիվանդանոցային անորակ և ոչ հստակ թեստերը նորաթուխ մայրերին ուղղակիորեն դարձնում են քրեական հետապնդման և մանկական իրավունքների պաշտպանության մարմինների թիրախ:
Հետաքննության տվյալներով՝ վերջին վեց տարվա ընթացքում ԱՄՆ 21 նահանգներում նորածինների մայրերի նկատմամբ ավելի քան 70,000 անգամ իրավապահ մարմիններին հաղորդում է ներկայացվել հղիության ընթացքում թմրանյութերի կամ տետրահիդրոկանաբինոլի (THC) օգտագործման կասկածանքով։ Անգամ այն նահանգներում, որտեղ մարիխուանան օրինական է, կամ այն դեպքերում, երբ մայրերն օգտագործել են լիովին օրինական CBD (կանաբիդիոլ) հավելումներ, մեզի մեկ դրական թեստը բավարար է ոստիկանության և սոցիալական ծառայությունների կողմից անհապաղ միջամտության համար:
Այդահոյի «սև ցուցակը». տասնամյա տնտեսական մեկուսացում
Այդահո նահանգում, որտեղ կանեփն անօրինական է, նորածնի մոտ THC-ի դրական թեստը դիտարկվում է որպես երեխայի հանդեպ բռնության կամ անփութության կանխավարկած։ Այս քաղաքականության պատճառով առնվազն հազար նորաթուխ մայրեր հայտնվել են նահանգի երեխաների պաշտպանության կենտրոնական ռեգիստրում, որը փաստացի մանկական բռնարարների «սև ցուցակ» է։ Այս ցուցակում հայտնված անձանց արգելվում է աշխատել հիվանդանոցներում, մանկապարտեզներում կամ նույնիսկ որպես կամավոր օգնել սեփական երեխաների դպրոցներում։ Անունները ցուցակում մնում են պարտադիր տասը տարի ժամկետով։
Նիքոլ Համանը, ով բնակվում է Այդահոյում և երբևէ չի ունեցել քրեական անցյալ, 2021 թվականի հունվարին ծննդաբերել է իր չորրորդ երեխային։ Հիվանդանոցում նրան հայտնել են, որ իր և նորածնի թեստերը դրական են եղել THC-ի չնչին քանակության համար։ Համանը բացատրել է, որ ծննդաբերությունից մեկ ամիս առաջ հարևան Օրեգոն նահանգում (որտեղ կանեփն օրինական է) հարազատի տանը պատահաբար կանեփ պարունակող թխվածքաբլիթ է կերել։ Սակայն ոչ հիվանդանոցը, ոչ էլ Սոցիալական ապահովության մարմինները չցանկացան լսել նրա բացատրությունը։
«Ես ինձ հանկարծակի հանցագործ զգացի»,- պատմում է Համանը։ Թեև սոցիալական աշխատողները ստուգեցին նրա տունը, զրուցեցին երեխաների հետ և արագ փակեցին գործը՝ թմրանյութերի չարաշահման որևէ ապացույց չգտնելով, Նիքոլի անունը տասը տարով ներառվեց բռնարարների ցուցակում։ Երբ տարիներ անց նրա ամուսինը մոտոցիկլետով վթարի ենթարկվեց և կորցրեց աշխատունակությունը, Նիքոլը չկարողացավ որևէ նորմալ աշխատանք գտնել ընտանիքին պահելու համար, քանի որ բոլոր գործատուները ստուգում էին այդ ռեգիստրը։
Էշլի ՄաքԳրաթը՝ մեկ այլ տուժած մայր, հղիության ընթացքում տառապում էր սուր տոքսիկոզից։ Բժշկի նշանակած դեղերը չէին օգնում, և նա ստիպված օգտագործել էր կանեփով գումիներ (ժելե կոնֆետներ)՝ սնունդ ընդունել կարողանալու համար։ Նրա երեխան ծնվել է լիովին առողջ, սակայն ռեգիստրի պատճառով Էշլիի բժշկական կարիերան ամբողջությամբ կործանվել է։ Այժմ նա ստիպված է սննդի առաքմամբ զբաղվել՝ ապրուստի միջոց հայթայթելու համար։
Դատական հայցերն ու ապացույցների բացակայությունը
Փաստաբան Ռիք Հըրնը, ով նաև բժշկական կրթություն ունի, Այդահո նահանգի դեմ դաշնային դասակարգային հայց է ներկայացրել այս մայրերի անունից։ Նա պնդում է, որ նահանգը զրկում է կանանց ապրուստի միջոցներից առանց պատշաճ իրավական ընթացակարգի և առանց որևէ ապացույցի, որ երեխային որևէ վնաս է պատճառվել։
«Պետությունը չի կարողանում ապացուցել, որ երեխաներից որևէ մեկը տուժել է հղիության ընթացքում մայրերի կողմից կանեփի օգտագործումից։ Բայց ամենացավալին այն է, որ դա նույնիսկ օրենքով չի պահանջվում ցուցակում հայտնվելու համար»,- նշում է Հըրնը։ Այդահոյի Առողջապահության և սոցիալական ապահովության դեպարտամենտը հրաժարվել է մեկնաբանել հարցը՝ վկայակոչելով ընթացիկ դատական պրոցեսը։
Հարավային Կարոլինա. Մայրության քրեականացումը
Եթե Այդահոյում կիրառվում են վարչական պատժամիջոցներ, ապա Հարավային Կարոլինայում գործում է ուղղակի քրեական հետապնդում։ Այանա Հարիս-Ռաշիդը, ով 2021 թվականին Կալիֆոռնիայից տեղափոխվել էր Հարավային Կարոլինա, հղիության ընթացքում օգտագործել էր օրինական CBD արտադրանք՝ ցավերը մեղմելու համար։ Ծննդաբերությունից չորս շաբաթ անց նրան ձերբակալելու օրդեր են ներկայացրել:
Նրան մեղադրանք է առաջադրվել «երեխայի նկատմամբ անօրինական վարքագծի» համար, որը ծանր հանցագործություն է և նախատեսում է մինչև 10 տարվա ազատազրկում։ Նա ստիպված է եղել գիշերն անցկացնել բանտախցում։ «Դա իմ կյանքի ամենասարսափելի փորձառությունն էր»,- ասում է նա։ Թեև մեկ տարի անց մեղադրանքները կարճվեցին, փաստաբան Էրին Բեյլին նշում է, որ նորածին կերակրող մոր համար բանտում անցկացրած մեկ գիշերը բավարար էր կրծքով կերակրման կապը լիովին խզելու համար:
Ռասայական խտրականություն
The Marshall Project-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ սևամորթ նորածինների մայրերը 2.5 անգամ ավելի հաճախ են ուղարկվում իրավապահ մարմինների քննությանը, քան սպիտակամորթ մայրերը։ Դատախազ Ջիմի Ռիչարդսոնը խոստովանել է, որ սոցիալական կարգավիճակն ու մաշկի գույնը մեծ դեր ունեն. «Եթե դա լիներ հայտնի բժշկի կինը, հավանաբար հիվանդանոցից նույնիսկ չէին էլ զանգահարի ոստիկանություն»: