ԵՐՈՒՍԱՂԵՄ (Azat TV) – Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը շաբաթ օրը՝ 2026 թվականի նոյեմբերի 7-ին, հայտարարել է, որ կառավարություն կազմելու մանդատը հանձնում է ընդդիմադիր թեկնածու Գադի Այզենկոտին՝ հոկտեմբերի 27-ի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով։ CBS News-ը հաղորդել է, որ այս որոշումը լուրջ քաղաքական հարված է գործող վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի համար, որի կրոնաազգայնական բլոկը չի կարողացել մեծամասնություն ապահովել Կնեսետում։
Ո՛չ Այզենկոտի «Յաշար» կուսակցությունը, ո՛չ էլ Նեթանյահուի գլխավորած «Լիկուդը» չեն հավաքել բացարձակ մեծամասնություն 120-տեղանոց խորհրդարանում։ Այնուամենայնիվ, նախագահ Հերցոգի հետ անցկացված լայնածավալ խորհրդակցությունների ընթացքում Իսրայելի հիմնական կուսակցությունների ներկայացուցիչների մեծ մասը Այզենկոտին է առաջարկել որպես վարչապետի թեկնածու։ Այզենկոտն այժմ 28 օր ունի նոր կառավարություն ձևավորելու համար, մինչդեռ Նեթանյահուն շարունակում է պաշտոնավարել որպես վարչապետի պաշտոնակատար։
Կոալիցիոն հաշվարկները և արաբական կուսակցությունների դերը
Հոկտեմբերի 27-ի ընտրությունները խորհրդարանական փակուղի են ստեղծել։ Նեթանյահուի «Լիկուդ» կուսակցությունը ստացել է 27 մանդատ՝ վեցով ավելի, քան Այզենկոտի «Յաշարը», սակայն նրա կրոնաազգայնական դաշինքը հավաքել է ընդամենը 53 տեղ, ինչը պակաս է կառավարություն կազմելու համար անհրաժեշտ 61-տեղանոց շեմից։ Միևնույն ժամանակ, Նեթանյահուին ընդդիմադիր հիմնական դաշինքի չորս կուսակցությունները միասին նվաճել են 48 մանդատ։
Վճռորոշ գործոն են դարձել Իսրայելի արաբական մեծամասնություն ունեցող կուսակցությունները, որոնց ընտրողների մասնակցությունը հասել է պատմական առավելության՝ ապահովելով աննախադեպ 19 տեղ։ Թեև հրեական ընդդիմադիր կուսակցությունների մեծ մասն ընտրություններից առաջ հայտարարել էր արաբական ուժերի վրա չհենվելու մասին, արաբական երկու խոշորագույն կուսակցությունների ղեկավարները հայտարարել են Այզենկոտի բլոկին աջակցելու պատրաստակամության մասին՝ Նեթանյահուին իշխանությունից զրկելու նպատակով։
Նախկին գլխավոր շտաբի պետ Գադի Այզենկոտը պատրաստակամություն է հայտնել համագործակցել արաբական ուժերի հետ, պայմանով, որ վերջիններս Համասը կճանաչեն որպես ահաբեկչական կազմակերպություն, որը ենթակա է ոչնչացման։ Որոշման հրապարակումից հետո Այզենկոտը X-ում գրել է. «Այժմ ազգային արտակարգ կառավարություն ձևավորելու ժամանակն է։ Ես ամեն ինչ կանեմ՝ արժանի լինելու համար»։
Նեթանյահուի հակազդեցությունը և ընտրությունների արդյունքների վիճարկումը
Նախագահական նշանակումից անմիջապես առաջ Նեթանյահուն տեսաուղերձ էր հղել՝ զգուշացնելով «ահաբեկիչների աջակիցներով կառավարություն շտապ կարգով հաստատելուց»։ Նեթանյահուն և նրա դաշնակիցները բազմիցս պնդել են, թե ընտրություններում տեղ են ունեցել արտաքին միջամտություններ և զանգվածային խախտումներ։
Այդուհանդերձ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի գլխավոր տնօրենի պաշտոնակատար Դին Լիվնեն նոյեմբերի 5-ին գրությամբ հերքել է այդ պնդումները՝ նշելով, որ «որևէ հիմք չկա ընտրությունների ամբողջականության համակարգված խախտման մասին հայտարարությունների համար»։
Այզենկոտի «Յաշար» կուսակցությունը խիստ քննադատության է ենթարկել Նեթանյահուի տեսաուղերձը՝ «Լիկուդի» անդամներին կոչ անելով խզել կապերը արմատական ուժերի հետ։ Երբ նոր Կնեսետը երդում տա, Այզենկոտի դաշինքը և արաբական կուսակցությունները միասին կվերահսկեն խորհրդարանական մեծամասնությունը, ինչը թույլ կտա նրանց օրենքներ ընդունել նույնիսկ մինչև վերջնական կաբինետի ձևավորումը։ Եթե կոալիցիոն բանակցությունները ձախողվեն, Իսրայելին սպառնում է կրկնակի ընտրությունների անցկացումը, որի ընթացքում Նեթանյահուն կշարունակի մնալ վարչապետի պաշտոնում։