Լիտվան վերանայում է իր ազգային անվտանգության ռազմավարությունը՝ ի պատասխան հիբրիդային սպառնալիքների և օդային տարածքի խախտումների աճող թվի։ Վարչապետ Մինդաուգաս Սինկևիչյուսը հայտարարել է, որ Լիտվան պատրաստ է «հակահարված տալ» ցանկացած ագրեսիայի դեպքում, սակայն միաժամանակ մշակել է տարհանման հստակ պլաններ՝ տարբեր սցենարների համար, ներառյալ քաղաքային բնակչության, մասնավորապես՝ տարեցների անվտանգ տեղափոխումը։
Նյութի հիմքում ընկած հրապարակումը հասանելի է BBC-ում։
Այս քայլերը հաջորդել են մի շարք միջադեպերի, այդ թվում՝ անցյալ շաբաթ ՆԱՏՕ-ի կործանիչների կողմից անօդաչու թռչող սարքի ոչնչացմանը և երկուշաբթի օրը Վիլնյուսի օդանավակայանում տեղի ունեցած խափանումներին, որոնք իշխանությունները որակել են որպես Բելառուսի կողմից իրականացված «հիբրիդային հարձակում»։ Չնայած օդանավակայանի միջադեպի մանրամասները դեռևս պարզվում են, պաշտոնական Վիլնյուսը այս ամենը դիտարկում է որպես նոր իրողություն։
Կոլեկտիվ պաշտպանության ամրապնդում
Չնայած միջազգային քաղաքական օրակարգերի փոփոխություններին՝ Լիտվան շարունակում է իր անվտանգությունը հիմնել ՆԱՏՕ-ի անդամակցության և երկկողմ գործընկերությունների վրա։ Նախագահ Գիտանաս Նաուսեդան երեքշաբթի օրը հայտնել է, որ ամերիկյան զորքերի նոր խումբ է ժամանում Լիտվա, ինչը, ըստ նրա, վճռորոշ է Ռուսաստանի զսպման համար։ Լիտվայի կառավարությունը ՀՆԱ-ի մոտ 5,4%-ն է հատկացնում պաշտպանական ոլորտին, ինչը ցույց է տալիս երկրի վճռականությունը։
Երկարաժամկետ պաշտպանական ծրագրերը ներառում են նաև Գերմանիայի կողմից խոստացված 5000-հոգանոց բրիգադի տեղակայումը Ռուդնինկայում՝ Սուվալկիի միջանցքի մոտակայքում, որը ռազմավարական նշանակություն ունի Բելառուսի և Կալինինգրադի միջև կապի պատճառով։ ՆԱՏՕ-ն ակնկալում է, որ այս ուժերը լիարժեք մարտունակ կլինեն մինչև 2027 թվականի վերջը։
Նոր իրողություններին հարմարվելը
Լիտվայի իշխանությունները շեշտում են, որ երկիրը պետք է մշտապես պատրաստ լինի։ Բացի միջազգային օգնությունից, Վիլնյուսը նպատակ ունի մինչև 2030 թվականը ստեղծել ազգային ռազմական դիվիզիա։ Արտաքին գործերի նախարար Կեստուտիս Բուդրիսը ամերիկյան և ՆԱՏՕ-ի ուժերի ներկայությունը որակել է որպես դաշնակիցների միասնության ու վճռականության հզոր ազդանշան։
Դիտարկելու հարցեր
Ի՞նչ կարգավիճակ ունի Սուվալկիի միջանցքի պաշտպանությունը։
Սուվալկիի միջանցքը՝ Բելառուսի և Կալինինգրադի միջև ռազմավարական նշանակության հատվածը, Գերմանիայի կողմից Ռուդնինկայում տեղակայվելիք 5000-հոգանոց բրիգադի հիմնական ուշադրության կենտրոնում է, որի լիարժեք գործարկումը սպասվում է 2027 թվականին։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ Գերմանիայի զինված ուժերը բախվում են հավաքագրման խնդիրների, ինչը կարող է ազդել սահմանված ժամկետների վրա։
Ինչպե՞ս են քաղաքացիները նախապատրաստվում հնարավոր սպառնալիքներին։
Կառավարությունը մշակում է քաղաքացիական պաշտպանության սցենարներ, ներառյալ քաղաքային բնակչության և տարեցների տարհանման արձանագրությունները՝ անվտանգային միջադեպերին կազմակերպված արձագանքելու համար։
Ի՞նչն է դեռ անորոշ։ Տարհանման պլանների մանրամասները ամբողջությամբ հրապարակված չեն, քանի որ իշխանությունները նշում են, որ ոչ բոլոր սցենարներն են ենթակա հանրային քննարկման։
Դիտանկյուններ
Լիտվայի կառավարության տեսակետը vs ՆԱՏՕ-ի և դաշնակիցների տեսակետը
Դիտանկյուն
Լիտվայի կառավարության տեսակետը
Կառավարությունը ներկայիս անվտանգային իրավիճակը դիտարկում է որպես նոր, երկարաժամկետ իրողություն։ Համադրելով ՆԱՏՕ-ի միջոցով ռազմական զսպումը քաղաքացիական պաշտպանության ակտիվ պլանավորման հետ՝ իշխանությունները ձգտում են նվազեցնել քաղաքացիների խոցելիությունը՝ միաժամանակ պահպանելով պաշտպանության ամուր դիրքեր։
ՆԱՏՕ-ի և դաշնակիցների տեսակետը
ՆԱՏՕ-ն Բալթյան երկրները դիտարկում է որպես իր կոլեկտիվ պաշտպանության առաջնագիծ։ Գերմանական բրիգադի նման մշտական տեղակայումները վկայում են այն մասին, որ դաշինքը առաջնահերթություն է տալիս արևելյան թևի ամրապնդմանը՝ Ուկրաինայում պատերազմի հետևանքները կանխելու համար, չնայած դա պահանջում է երկարաժամկետ ռեսուրսներ և անձնակազմ։
Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ՄԱԿ-ի շրջանակում քննարկել են էներգետիկ հրադադարի և պատերազմի ավարտի հնարավոր ուղիները:
1989 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Բուխարեստում ցուցարարները գրավում են Ռումինիայի բռնապետ Նիկոլաե Չաուշեսկուի աշխատասենյակը՝ ազդարարելով 24-ամյա տոտալիտար վարչակարգի անկումն ու ռումինական հեղափոխության հաղթանակը։