ԴԱՎՈՍ (Ազատ TV) – Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին, որն ընտրվել է 2025 թվականին, անցյալ ամիս Դավոսի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում լայն քննարկումների առիթ տվեց, երբ հայտարարեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո տիրող ԱՄՆ-ի գլխավորած աշխարհակարգի վերջնական ավարտի մասին։ Քարնիի համարձակ հայտարարությունը կոչ էր անում ազգերին հրաժարվել «ինտեգրման միջոցով փոխադարձ շահի ստից, երբ ինտեգրումը դառնում է ձեր ենթակայության աղբյուրը» և համատեղ կառուցել այլընտրանքային գլոբալ ճարտարապետություն, որը շրջանցում է մեծ տերությունների ազդեցությունը։
Շվեյցարական Ալպերում հավաքված քաղաքական գործիչներին ուղղված իր ուղերձում վարչապետ Քարնին ներկայացրեց մի աշխարհի տեսլական, որտեղ փոխկախվածության կազմակերպող սկզբունքը, որը ժամանակին ենթադրվում էր խթանել խաղաղությունն ու բարգավաճումը, այլևս չի գործում։ Նա այս խզումը վերագրեց Միացյալ Նահանրությունների գործողություններին, հատկապես վերջին վարչակազմերի օրոք, որոնք, նրա պնդմամբ, խաթարել էին այն կանոնները, որոնք իրենք էին օգնել ստեղծել։ Քարնին ընդգծել է, որ գլոբալ տերությունները ավելի ու ավելի են տնտեսական ինտեգրումը որպես զենք օգտագործում, մաքսատուրքերը որպես լծակ, ֆինանսական ենթակառուցվածքները՝ որպես հարկադրանք, իսկ մատակարարման շղթաները՝ որպես շահագործման ենթակա խոցելի կետեր։
Քարնիի ելույթը նշանակալի քաղաքական հայտարարություն էր նորընտիր Լիբերալ կուսակցության առաջնորդի կողմից՝ ազդարարելով Կանադայի միջազգային դիրքորոշման հնարավոր փոփոխություն։ Նա կոչ արեց ազգերին ընդունել ամերիկյան առաջնորդության կորուստը և միավորել ուժերը՝ ստեղծելու «ազդեցություն ունեցող երրորդ ուղի», այլ ոչ թե մրցելու գոյություն ունեցող գերիշխող տերությունների բարեհաճության համար։ Այս կոչը նոր, անկախ գլոբալ ճարտարապետության համար արձագանք գտավ շատերի մոտ, քանի որ նրա վերլուծությունը «կրակի պես տարածվեց» միջազգային ֆորումներում, ըստ The Guardian-ի։ Մինչդեռ, նախկինում ԱՄՆ-ի գլխավորած կարգը, չնայած իր թերություններին, տրամադրում էր արժեքավոր հանրային բարիքներ, ներառյալ ազատական գլոբալ տնտեսության շրջանակը, դոլարի կայունությունը և հավաքական անվտանգության ռեժիմը։ Այնուամենայնիվ, վարչապետ Քարնիի «խզում, ոչ թե անցում» գնահատականը, կարծես, ավելի ու ավելի ճիշտ է դառնում՝ ազդարարելով ավելի անկանոն և գործարքային միջազգային լանդշաֆտի հնարավորությունը։