Կարմրուկի վերելքը Եվրոպայում. ահազանգ առողջապահական համակարգերին

Կարմրուկը, աշխարհի ամենավարակիչ հիվանդություններից մեկը, կրկին վերադառնում է Եվրոպա՝ առողջապահական լուրջ խնդիրներ ստեղծելով։ ԱՀԿ-ի և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի տվյալներով՝ 2024-ին կարմրուկի դեպքերի քանակը հասել է 127,350-ի՝ 1997-ից ի վեր ամենաբարձր մակարդակին։ Այս ահազանգը վերակենդանացնում է պատվաստումների բացերը վերացնելու անհրաժեշտությունը՝ կանխելու հետագա բռնկումները։

Կարմրուկի դեպքերի աճի մտահոգիչ դինամիկան

ԱՀԿ-ի Եվրոպական տարածաշրջանը, որը ներառում է 53 երկիր Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում, 2024-ին կազմել է աշխարհի ընդհանուր կարմրուկի դեպքերի գրեթե երրորդ մասը։ Մարտի 2025-ի դրությամբ տարածաշրջանում գրանցվել է 38 մահվան դեպք։ Ռումինիան ունեցել է ամենաբարձր դեպքերը՝ 30,692, իսկ Ղազախստանը՝ 28,147։ Այլ երկրներ, ինչպես Բոսնիան և Չեռնոգորիան, շարունակում են բախվել պատվաստման ցածր մակարդակի խնդիրների հետ։

COVID-19-ի ազդեցությունը պատվաստումների վրա

COVID-19 համավարակը լրջորեն խաթարել է պատվաստումների պլանային համակարգերը՝ թողնելով բազմաթիվ երեխաներին անպաշտպան։ 2019-2023 թվականներին կարմրուկի առաջին դեղաչափով պատվաստված երեխաների թիվը նվազել է 10%-ով։

Բացի դրանից, հակապատվաստումային քարոզչությունը և տեղեկատվական աղմուկը խորացրել են խնդիրը։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի ներկայացուցիչ Ֆաթիմա Չենգիչը նշել է, որ անհրաժեշտ է հրատապ միջոցառումներ՝ երեխաներին պատվաստման տրամադրելու համար։

Կարմրուկի մարդկային գինը

Կարմրուկը ոչ միայն վտանգավոր վարակ է, այլ կարող է առաջացնել լուրջ բարդություններ, ինչպիսիք են թոքաբորբը, ուղեղի բորբոքումը և կուրությունը։ ԱՀԿ-ի տվյալներով՝ 2023-ին աշխարհում կարմրուկի պատճառով մահացել է 107,500 մարդ, հիմնականում չպատվաստված երեխաներ։

ԱՀԿ-ի Եվրոպական տարածաշրջանի տնօրեն Հանս Կլուգեն նշել է, որ պատվաստումները կենսական են հանրային առողջության ապահովման համար։ «Առանց բարձր պատվաստման մակարդակի՝ առողջապահական անվտանգություն լինել չի կարող»,- ասել է նա։

Շտապ միջոցառումների անհրաժեշտությունը

ԱՀԿ-ն և ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը իրականացնում են լրացուցիչ պատվաստումների արշավներ, ուղղված հատկապես բարձր ռիսկային համայնքներին։ Նպատակն է վերացնել պատվաստման բացերը, ինչպես նաև բարձրացնել հանրային իրազեկվածությունը պատվաստումների կարևորության վերաբերյալ։

Միջազգային համագործակցության անհրաժեշտություն

Կարմրուկի վերելքը Եվրոպայում մաս է կազմում գլոբալ միտման, որի բռնկումներ են արձանագրվում նաև այլ տարածաշրջաններում։ Սա ընդգծում է միջազգային համագործակցության կարևորությունը հանրային առողջության ոլորտում։

Կարմրուկի վերելքը հիշեցնում է պատվաստումների և առողջապահական համակարգերի ամրապնդման կարևորությունը։ Առանց շտապ գործողությունների, մենք կարող ենք կորցնել այս հիվանդության դեմ տարիների պայքարի արդյունքները՝ վտանգի տակ դնելով միլիոնավոր մարդկանց կյանքը։ Գործելու ժամանակը հիմա է։