Մետֆորմինի՝ տիպ 2 դիաբետի բուժման հիմնական դեղամիջոցի նոր հետազոտությունը, հրապարակված 2026 թվականի մարտի 25-ին, բացահայտել է, որ դեղը գործում է ոչ միայն լյարդի և աղիների վրա, այլ նաև ուղեղի հատուկ ուղու միջոցով։ Այս հայտնությունը հիմնովին փոխում է արյան շաքարի կարգավորման վերաբերյալ պատկերացումը և կարող է նոր դարաշրջան բացել դիաբետի բուժման մեջ՝ ավելի ճշգրիտ և քիչ կողմնակի ազդեցություններով դեղեր ստեղծելու համար։
Հետազոտողները պարզել են, որ մետֆորմինը ազդում է ուղեղի վենտրոմեդիալ հիպոթալամուսում գտնվող Rap1 սպիտակուցի վրա, որը կարևոր դեր ունի նյութափոխանակության կարգավորման մեջ։ Rap1-ի ակտիվությունը բարձրացնում է արյան շաքարը, իսկ մետֆորմինը նվազեցնում է նրա ակտիվությունը՝ իջեցնելով շաքարի մակարդակը։ Rap1-ի բացակայությամբ կենդանիները մետֆորմինին չեն արձագանքել, ինչը վկայում է ուղեղային այս ուղու առանցքային դերակատարության մասին։
Բացի այդ, մետֆորմինը ակտիվացնում է VMH-ի SF1 նեյրոնները միայն Rap1-ի առկայության դեպքում, ինչը ցույց է տալիս, որ դեղը գործում է հատուկ նեյրոնային ցանցի միջոցով։ Այս բացահայտումը բացում է նոր հնարավորություններ ավելի թիրախավորված դեղորայքային մոտեցումների համար։
Մետֆորմինի ազդեցությունները կարող են անցնել դիաբետից դուրս՝ ներառելով ուղեղի առողջության պաշտպանություն, կենսաբանական ծերացման դանդաղեցում և հնարավոր պաշտպանություն երկարատև COVID-ից։ 2025 թվականի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մետֆորմինով բուժվող կանանց շրջանում վաղաժամ մահվան ռիսկը 30%-ով ցածր է այլ դեղերի համեմատ։
Այսպիսով՝ նոր բացահայտված ուղեղային Rap1 ուղին կարող է բացատրել մետֆորմինի լայնածավալ առողջական ազդեցությունները և առաջացնել նոր բուժումներ ուղեղային հիվանդությունների և ծերացման դեմ։