ԹԵԼ ԱՎԻՎ (Azat TV) – Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունն էապես սրվել է. Իսրայելը, ԱՄՆ-ը և Իրանը, ըստ հաղորդումների, ընդլայնում են իրենց թիրախները՝ ներառելով ոչ ռազմական ենթակառուցվածքները։ Այս սրումը ցնցումներ է առաջացնում համաշխարհային էներգետիկ շուկաներում և մտավախություններ է հարուցում երկարատև ու ավերիչ հակամարտության վերաբերյալ, որը որոշ դիտորդների կողմից անվանվում է «Infinityhedge»։
Հաղորդվում է, որ Իսրայելն ու ԱՄՆ-ը քննարկում են իրենց ռազմական նպատակների ընդլայնումը՝ ներառելով Իրանի միջուկային հարցում օգտագործվող նյութերի հնարավոր առգրավումը։ Զուգահեռաբար, Իսրայելը, ըստ տեղեկությունների, զգալի հարվածներ է հասցրել Իրանի նավթի պահեստներին։ Հակամարտությունը նաև ուղղակի ազդեցություն է ունեցել կարևոր ռազմական ակտիվների վրա. CNN-ի տեղեկություններով՝ վնասվել կամ ոչնչացվել են THAAD հակահրթիռային համակարգի չորս ռադարներ ԱՄԷ-ում, Սաուդյան Արաբիայում և Հորդանանում։ Այս համակարգերը, որոնցից յուրաքանչյուրն արժեն մոտ 500 միլիոն դոլար, նկարագրվում են որպես THAAD մարտկոցի կենսական բաղադրիչներ։ Եվրամիությունը նախազգուշացրել է հնարավոր համաշխարհային սպառողների պակասի մասին՝ որպես այս հարվածների հետևանք։
Ավելին, մեղադրանքներ են հնչում, որ ԱՄՆ-ը հարվածել է Իրանի աղազրկման կայանին, ինչը ազդել է մոտ 30 գյուղերի ջրամատակարարման վրա։ Իրանի ԱԳՆ-ն նշել է, որ ԱՄՆ-ն է ստեղծել այս նախադեպը։ Տարածաշրջանում մոտ 100 միլիոն մարդ կախված է աղազրկման կայաններից, ինչը ընդգծում է նման հարվածների ծանր մարդասիրական հետևանքները։ Հորմուզի նեղուցը, որը գլոբալ նավթի և հեղուկացված բնական գազի առևտրի համար կրիտիկական ուղի է, մնում է փաստացի փակ։ Մնացել են միայն Իրանին առնչվող պատժամիջոցների տակ գտնվող տանկերները։ Պարսից ծոցում սուպերտանկերների նվազող հասանելիությունը ենթադրում է, որ արտադրության հարկադիր դադարեցման փուլ կարող է սկսվել օրերս։
Սա հանգեցրել է շուկաների կտրուկ արձագանքների. Իրաքի նավթի արդյունահանումը նվազել է մոտ 60%-ով, ԱՄԷ-ն և Քուվեյթը սկսել են նավթի արտադրության կրճատումներ, իսկ Սաուդյան Արաբիան բարձրացրել է գները։ ԵՄ-ում դիզելային վառելիքի ֆյուչերսներն աճել են ավելի քան 50%-ով մեկ շաբաթում, իսկ ավիացիոն վառելիքի գները գերազանցել են 200 դոլարը բարելի համար։ ԱՊՀ երկրներում LNG-ի տեղափոխման սակագները նույնպես զգալիորեն աճել են։ Ֆինանսական հաստատությունները նախազգուշացնում են լուրջ տնտեսական հետևանքների մասին։ Goldman Sachs-ը գնահատում է, որ նավթի գնի 10 դոլարով բարձրացումը, որը կպահպանվի երեք ամիս, կարող է ԱՄՆ-ում տարեկան գնաճը բարձրացնել 2.4%-ից մինչև 3%։ JPMorgan-ը կանխատեսում է, որ նավթի գնի յուրաքանչյուր 10% աճ կարող է հանգեցնել մոտ 10 բազիսային կետի աճի PCE գնաճի մեջ և 15-20 բազիսային կետի անկման՝ ՀՆԱ-ի աճի վրա։ Եթե Հորմուզի նեղուցը մնա փակ մինչև մարտ, Goldman Sachs-ը ենթադրում է, որ նավթի գները կարող են գերազանցել 2008 թվականի գագաթնակետը՝ 147 դոլարը, իսկ 200 դոլարը այլևս «չի կարելի անհավանական համարել»։ ԱՄԷ-ի նախագահը հազվադեպ հրապարակային հայտարարությամբ հաստատել է, որ ԱՄԷ-ն «պատերազմի ժամանակ է»։
Ոչ պաշտոնական արձագանքները վկայում են, որ հակամարտությունը հիմնականում պայմանավորված է իսրայելական շահերով, և մտավախություններ կան, որ այլ երկրներ ընկնում են «Նեթանյահուի թակարդը»։ Իրավիճակը հանգեցրել է նրան, որ նավերը հայտարարում են իրենց չինական լինել՝ հարձակումներից խուսափելու համար, իսկ Չինաստանը, ըստ տեղեկությունների, հրահանգել է խոշոր նավթավերամշակողներին դադարեցնել դիզելային վառելիքի և բենզինի արտահանումը։ Ճապոնիան, ըստ տեղեկությունների, քննարկում է իր ազգային պաշարներից օգտվելու հնարավորությունը։ Ռուսաստանի էներգետիկ հատվածի վրա ազդեցությունը նույնպես նշանակալի է։ Թեև Ռուսաստանի նավթի և գազի եկամուտներն անցյալ տարի նվազել էին, Հորմուզի փակումը, ըստ տեղեկությունների, հակադարձել է այս միտումը։
ԱՄՆ-ը թույլտվություն է տվել Հնդկաստանին գնել ռուսական հում նավթ, ինչը նկարագրվում է որպես «արտասովոր իրավիճակ», երբ պատերազմող ԱՄՆ նախագահը սուբսիդավորում է ռուսական էներգետիկ եկամուտները՝ ճգնաժամը կառավարելու համար։ Երկարատև հակամարտության հնարավորությունը լուրջ ռիսկեր է պարունակում տարածաշրջանային բանկային համակարգերի համար։ Միջինից բարձր մակարդակի հակամարտությունները, որոնք տևում են մոտ մեկ ամիս, կարող են ազդել համաշխարհային հում նավթի 15%-ի և LNG-ի 20%-ի առևտրի վրա՝ հանգեցնելով տարածաշրջանային բանկերից կապիտալի արտահոսքի։
Մեկ ամսից ավելի տևող հակամարտությունը, երբ նավթի գները կպահպանվեն 100 դոլարից բարձր, կարող է ուժեղացնել պահեստավորման մարտահրավերները և արտադրության դադարեցումները, ինչը կհանգեցնի ավանդների զանգվածային արտահոսքի, ակտիվների որակի խնդիրների և կառավարությունների՝ իրենց բանկերը սատարելու անկարողության։ Թիրախների ընդլայնումը, որը ներառում է կենսական քաղաքացիական ենթակառուցվածքներ, ինչպիսիք են աղազրկման կայանները, վտանգավոր սրում է, որն ընդգծում է ավերիչ մարդասիրական հետևանքների ներուժը և ավելի է ապակայունացնում արդեն իսկ անկայուն տարածաշրջանը։