Սահմանադրական բարեփոխումները փակուղում
Նեպալի 2015 թվականի Սահմանադրության ընդունումից 11 տարի անց, փաստաթղթի փոփոխման ջանքերը մնում են քաղաքական հռետորաբանության մակարդակում՝ առանց հստակ ճանապարհային քարտեզի կամ միջկուսակցական կոնսենսուսի։ Kathmandu Post-ի հաղորդմամբ՝ չնայած գործող կառավարության հայտարարություններին, ավանդական քաղաքական ուժերի խորը անվստահությունը գործընթացը հասցրել է փակուղու։
2026 թվականի մարտին վարչապետ Բալենդրա Շահի կառավարությունը ներկայացրեց 100-կետանոց վարչական բարեփոխումների օրակարգ, որը նախատեսում էր սահմանադրական փոփոխությունների շուրջ ազգային կոնսենսուսի ձևավորում։ Վարչապետի քաղաքական խորհրդական Ասիմ Շահի գլխավորությամբ ստեղծված աշխատանքային խումբը հուլիսի 16-ին հանձնեց իր զեկույցը, սակայն կառավարությունը մինչ օրս այն չի հրապարակել։
Առաջարկվող փոփոխությունների ծավալը
Թափանցիկության բացակայությունը լուրջ մտավախություններ է առաջացրել ընդդիմադիր կուսակցությունների՝ Նեպալի Կոնգրեսի, CPN-UML-ի և Նեպալի կոմունիստական կուսակցության (NCP) շրջանում։ Ըստ շրջանառվող տվյալների՝ փաստաթուղթը նախատեսում է փոփոխություններ կատարել Սահմանադրության 308 հոդվածներից 245-ում, ինչը կազմում է հիմնական օրենքի գրեթե 80 տոկոսը։
Աշխատանքային խմբի համակարգող Ասիմ Շահը պաշտպանել է գործընթացը՝ նշելով, որ խմբի նպատակը ոչ թե փոփոխությունների նախագծումն էր, այլ քննարկման համար նյութերի հավաքագրումը։ «Կառավարությունը լիովին գիտակցում է, որ սահմանադրական ոչ մի փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ առանց լայն ազգային կոնսենսուսի», – հայտարարել է նա։
Ինստիտուցիոնալ խոչընդոտներ
Նեպալում սահմանադրական փոփոխությունների համար անհրաժեշտ է դաշնային խորհրդարանի երկու պալատներում երկու երրորդի մեծամասնություն։ Իշխող «Rastriya Swatantra Party»-ն (RSP) չունի անհրաժեշտ ներկայացվածություն Ազգային ժողովում, իսկ Գերագույն դատարանը կասեցրել է ձայների հաշվարկման այն կարգը, որը թույլ կտար շրջանցել այս սահմանափակումը։ Սահմանադրագետ Բիպին Ադհիկարին նշում է, որ կառավարության հստակ դիրքորոշման բացակայությունը գործընթացը վերածում է անարդյունավետ քննարկումների, ինչը կարող է վտանգել պետական համակարգի կայունությունը։