Միջազգային նավթային շուկայի վերափոխման նպատակով, OPEC+ խմբի ութ անդամ երկրներ համաձայնել են օգոստոս 2025-ից ավելացնել նավթի արտադրությունը 548,000 բարելով օրական: Այս անսպասելի որոշումը, որը հայտարարվեց շաբաթ՝ հուլիսի 5-ին, արտացոլում է OPEC+ ռազմավարության նշանակալի փոփոխությունը՝ օգտվելու ամառային բարձր պահանջարկից և վերականգնելու շուկայի մասնաբաժինը փոփոխվող գլոբալ պայմաններում:
Որոշումը և հիմնական դերակատարները
Այս նախաձեռնության գլխավորող երկրներն են Սաուդյան Արաբիան, Ալժիրը, Իրաքը, Քուվեյթը և Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, իսկ OPEC-ի ոչ անդամ երկրներից՝ Ռուսաստանը, Ղազախստանը և Օմանը նույնպես պարտավորվել են ավելացնել արտադրությունը: UPI-ի տվյալներով՝ այս աճը կազմում է մոտ 0.5% գլոբալ նավթային արտադրությունից, ինչը համարձակ քայլ է խմբի կողմից՝ չեղարկելու 2023 թվականին ներդրված կամավոր սահմանափակումները: Սաուդյան Արաբիան, որը խմբի խոշորագույն արտադրողն է, օգոստոսին պատրաստվում է արտադրել 9.8 միլիոն բարել օրական, Ռուսաստանը՝ 9.3 միլիոն, իսկ Իրաքը՝ 4.1 միլիոն բարել:
OPEC+ խմբի հայտարարությամբ՝ այս որոշումը հիմնված է «կայուն գլոբալ տնտեսական հեռանկարի և շուկայի առողջ հիմքերի վրա», ինչպես նաև նավթի ցածր պաշարների վրա: Այնուամենայնիվ, վերլուծաբանները ենթադրում են, որ այս քայլը արտացոլում է անցում գնային պաշտպանության ռազմավարությունից դեպի ծավալային մաքսիմալացում: Ինչպես նշել է Onyx Capital-ի Հարի Չիլինգուրյանը՝ Oilprice.com-ի մեջբերման համաձայն, «Իմաստ չուներ պահպանել կամավոր կրճատումների պայմանականությունը: Ավելի լավ է այն ավարտել և առաջ շարժվել»:
Շուկայի ազդեցությունը և մարտահրավերները
OPEC+ խմբի որոշումը կայացվում է գլոբալ էներգետիկ բարդ պայմաններում: Bloomberg-ի հաղորդմամբ՝ խումբը արդեն մայիս, հունիս և հուլիս ամիսներին արագացրել էր արտադրության սահմանափակումների չեղարկումը՝ ավելացնելով 411,000 բարել օրական յուրաքանչյուր ամսում: Օգոստոսին նախատեսվող 548,000 բարելի աճն ավելի է արագացնում այս գործընթացը՝ հնարավորություն տալով խմբին ամբողջությամբ չեղարկել 2.2 միլիոն բարելի կրճատումները գրեթե մեկ տարի շուտ:
Չնայած ցածր պաշարների և բարձր վերամշակման մարժաների դրական գործոններին՝ շուկայի արձագանքը սառը է: Brent տեսակի նավթի գները 2025 թվականի առաջին կեսին նվազել են ավելի քան 6%-ով, իսկ JPMorgan և Goldman Sachs վերլուծաբանները կանխատեսել են, որ գները կարող են իջնել 60 դոլարից ցածր 2025 թվականի չորրորդ եռամսյակում:
Ներքին դինամիկա և աճող լարվածություններ
Արտադրության ավելացումը նաև ընդգծել է OPEC+ խմբի ներսում աճող լարվածությունները: Մինչ Սաուդյան Արաբիան պահպանում է խիստ մոտեցում, Ղազախստանը գնում է սեփական ճանապարհով: Ինչպես հաղորդում է Oilprice.com-ը, Ղազախստանի նավթային արտադրությունը հունիսին աճել է 7.5%-ով՝ հասնելով 1.88 միլիոն բարելի օրական, ինչը զգալիորեն գերազանցում է իր OPEC+ քվոտան՝ 1.5 միլիոն բարել: Այս աճը հիմնականում պայմանավորված էր Chevron-ի Տենգիզ մեգադաշտի ընդլայնմամբ, որը ամսական ավելացրել է 140,000 բարել:
Ապագայի հեռանկարները
OPEC+ խումբը հույս ունի, որ ամառային բարձր պահանջարկը կկլանի լրացուցիչ մատակարարումները: Խումբը նախատեսում է հանդիպել օգոստոսի 3-ին՝ քննարկելու սեպտեմբեր ամսվա արտադրության մակարդակները: Այնուամենայնիվ, ներքին տարաձայնությունների և արտաքին ճնշումների պայմաններում խումբը կանգնած է շուկայի վրա իր ազդեցությունը պահպանելու լուրջ մարտահրավերների առաջ:
Հաջորդ ամիսները լինելու են որոշիչ OPEC+ խմբի համար՝ շուկայի կայունությունն ու անդամների միասնությունը պահպանելու, ինչպես նաև գլոբալ էներգետիկ պահանջարկի և առաջարկի փոփոխվող դինամիկային համապատասխանեցնելու հարցում: