Ռոբերտ Ֆ. Քենեդի կրտսերի՝ Առողջապահության և սոցիալական ծառայությունների նախարարի կողմից mRNA պատվաստանյութերի հետազոտությունների դադարեցման որոշումը ԱՄՆ-ում բուռն քննարկում է առաջացրել: Քենեդիի այս վիճահարույց քայլը, որը ներառված է «Ամերիկան կրկին առողջ դարձնել» (MAHA) ծրագրում, խիստ քննադատության է արժանացել հանրային առողջապահության մասնագետների, քաղաքական գործիչների և կազմակերպությունների կողմից:
Որոշման նախապատմությունը
2025 թվականի օգոստոսի 11-ին հաղորդվեց, որ Քենեդին դադարեցրել է 500 միլիոն դոլարի դաշնային ֆինանսավորումը mRNA պատվաստանյութերի հետազոտությունների համար: Քենեդին արդարացնում է այս որոշումը՝ պնդելով, որ mRNA տեխնոլոգիան անարդյունավետ է վերին շնչուղիների վարակների դեմ և առաջարկում է կենտրոնանալ ավանդական պատվաստանյութերի վրա: Սակայն գիտական հանրությունը մեծ թերահավատությամբ է արձագանքել այս պնդմանը:
ԱՄՆ նախկին գլխավոր վիրաբույժ Ջերոմ Ադամսը առաջիններից էր, ով քննադատեց այս քայլը: CBS-ի «Face the Nation» հաղորդման ժամանակ Ադամսը նշեց, որ այս որոշումը ոչ միայն կյանքեր կարժենա, այլև կխոչընդոտի բժշկական կարևոր ոլորտներում առաջընթացը, ներառյալ քաղցկեղի և ՄԻԱՎ-ի հետազոտությունները: «Նույնիսկ ամենապահպանողական գնահատումներով՝ առնվազն 2 միլիոն կյանք է փրկվել mRNA պատվաստանյութերի շնորհիվ»,- ընդգծեց Ադամսը: Endpoints News-ը հաղորդել է, որ այս որոշումը ներքին հակամարտություններ է առաջացրել Առողջապահության և սոցիալական ծառայությունների նախարարությունում՝ հանգեցնելով MAHA-ի գլխավոր պատասխանատու Գրեյ Դելանիի ազատմանը:
Փորձագետների և օրենսդիրների քննադատությունը
Հանրային առողջապահության և բժշկական փորձագետները մտահոգություն են հայտնել Քենեդիի քաղաքականության հնարավոր հետևանքների վերաբերյալ: Ջերոմ Ադամսը նշել է, որ mRNA տեխնոլոգիայի արագությունը և ճկունությունը կարևոր դեր են ունեցել COVID-19 համավարակի դեմ պայքարում: Նա հավելել է, որ mRNA հետազոտությունների դադարեցումը կարող է ամերիկյան բժշկական նորարարությունը զիջել Չինաստանին:
Սենատոր Բիլ Քեսիդին (Հանրապետական, Լուիզիանա) ևս քննադատել է այս քայլը՝ անվանելով այն «կարճատես» և զգուշացնելով, որ այն անիմաստ դարձնում է արդեն ներդրված միլիարդավոր դոլարները: Միաժամանակ, 2025 թվականի հուլիսին մի շարք բժշկական կազմակերպություններ, ներառյալ Ամերիկյան մանկաբույժների ակադեմիան, հայց են ներկայացրել Քենեդիի դեմ՝ մեղադրելով նրան գիտական հիմքերի վրա հիմնված քաղաքականությունը խարխլելու և խոցելի խմբերի առողջությանը վտանգելու մեջ:
Հանրային առողջապահության վրա ազդեցությունները
Քննադատները մտահոգություն են հայտնում, որ mRNA հետազոտությունների դադարեցումը կարող է խոչընդոտել այլ հիվանդությունների բուժման ոլորտում ձեռքբերումները: Ըստ Ադամսի՝ mRNA տեխնոլոգիան մեծ հեռանկարներ ունի քաղցկեղի, ՄԻԱՎ-ի և գրիպի պատվաստանյութերի մշակման համար: Այս տեխնոլոգիայի արագությունը և ճկունությունը եղել են դրա հաջողության հիմնական գործոնները, և փորձագետները զգուշացնում են, որ այն լքելը կարող է ապագայում խոչընդոտել համավարակների դեմ պայքարը:
Քենեդիի կողմից պատվաստանյութերի առաջարկությունները վերանայելու և CDC-ի պատվաստումների հանձնաժողովի մասնագետներին հեռացնելու որոշումը ևս քննադատության է արժանացել: Հանրային առողջապահության խմբերը պնդում են, որ այս գործողությունները կարող են նվազեցնել վստահությունը պատվաստանյութերի նկատմամբ և հանգեցնել պատվաստումների մակարդակի անկմանը՝ վտանգելով հանրային առողջությունը:
Աջակցություն և պաշտպանություն
Չնայած քննադատությանը, Քենեդիի քաղաքականությունը պաշտպանողներ կան, ովքեր պնդում են, որ այն համապատասխանում է հանրային թերահավատությանը mRNA պատվաստանյութերի նկատմամբ: Աջակիցները պնդում են, որ ավանդական պատվաստանյութերն ունեն ավելի երկար պատմություն և ավելի քիչ կողմնակի ազդեցություններ: Քենեդիի կինը՝ Շերիլ Հայնսը, վերջերս The Wall Street Journal-ի հետ զրույցում նշել է, որ «Ռոբերտը հավատարիմ է այն քաղաքականություններին, որոնք նա համարում է հանրության համար լավագույնը, նույնիսկ եթե դրանք անպոպուլյար են»:
Քննարկումը շարունակվում է, և այս որոշման երկարաժամկետ ազդեցությունը դեռևս պարզ չէ: Այնուամենայնիվ, այս դեպքը ընդգծում է գիտական հիմքով քաղաքականության կարևորությունը հանրային առողջապահությունը պահպանելու համար: