Ֆիլմի հեռացումը թվային հարթակից
Ռեժիսոր Հանի Թրեհանի «Սատլուջ» կենսագրական դրաման, որտեղ գլխավոր դերում հանդես է գալիս Դիլջիթ Դոսանջը, հեռացվել է հնդկական ZEE5 սթրիմինգային հարթակից՝ թողարկումից ընդամենը 48 ժամ անց։ Ֆիլմը պատմում է իրավապաշտպան Ջասվանտ Սինգհ Խալրայի կյանքի և նրա հետաքննությունների մասին։ Ըստ NDTV-ի և այլ տեղական աղբյուրների՝ ֆիլմը հեռացվել է Հնդկաստանի կառավարության հրահանգով։
ZEE5 հարթակը սոցիալական ցանցերում հրապարակած հայտարարության մեջ հաստատել է հեռացման փաստը՝ նշելով, որ «ընթացիկ զարգացումների լույսի ներքո» ֆիլմը Հնդկաստանում անհասանելի կլինի մինչև հետագա ծանուցումը։ Կառավարության աղբյուրները հայտնել են, որ որոշումը կայացվել է 2021 թվականի ՏՏ կանոնների համաձայն՝ պատճառաբանելով «անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները»։
Երկար ճանապարհ դեպի էկրան
Ֆիլմի ճանապարհը դեպի հանդիսատես ուղեկցվել է Հնդկաստանի ֆիլմերի սերտիֆիկացման կենտրոնական խորհրդի (CBFC) հետ երկարատև վեճերով։ Սկզբնապես «Գհալլուգհարա», այնուհետև «Փենջաբ ’95» վերնագրով ֆիլմի համար խորհուրդը պահանջել էր 127 կրճատում, այդ թվում՝ հիմնական պատմական հղումների և իրավապաշտպանի անվան հեռացում։ Տարիների դատական քաշքշուկներից հետո ստեղծագործական խումբը որոշել է շրջանցել կինոթատրոնային թողարկումը և ցուցադրել ֆիլմի չկտրված տարբերակը ZEE5-ում։
Ջասվանտ Սինգհ Խալրան 1990-ականներին Փենջաբում առանցքային գործիչ էր՝ հայտնի դառնալով ոստիկանության կողմից հազարավոր մարդկանց առևանգումների և գաղտնի դիակիզումների վերաբերյալ իր հետաքննությամբ։ 1995 թվականին նրան առևանգել և սպանել են։ 2005 թվականին մի խումբ ոստիկաններ դատապարտվել են այդ հանցագործության համար, իսկ ավելի ուշ Հնդկաստանի Գերագույն դատարանը վավերացրել է դատավճիռը։
Պատմական հիշողության նշանակությունը
Ֆիլմի հեռացումը լուրջ բանավեճ է առաջացրել պատմական հիշողության և պետական գրաքննության շուրջ։ Քաղաքական տարբեր ուժեր քննադատել են որոշումը՝ պնդելով, որ ֆիլմը փաստագրում է Հնդկաստանի պատմության մութ, բայց կարևոր էջերը։ Մինչ ZEE5 Global-ը ֆիլմը հասանելի է պահում միջազգային հանդիսատեսի համար, ներքին արգելքը հանգեցրել է համացանցում ֆիլմի ապօրինի պատճենների տարածմանը։ Այս դեպքը վեր է հանում արվեստի ազատության և թվային բովանդակության նկատմամբ պետական վերահսկողության միջև առկա լարվածությունը։