Միջադեպը և անմիջական գործառնական արձագանքը
Վրաստանի Six Flags Over Georgia զբոսայգում տեղի ունեցած մահվան ելքով միջադեպը, որի ժամանակ 42-ամյա Հասան Ջիհադ Իբն Քարիեմը դուրս էր նետվել կարուսելից, Associated Press-ի հաղորդմամբ՝ նոր թափ է հաղորդել զվարճանքների զբոսայգիների անվտանգության ստանդարտների շուրջ ծավալվող քննարկումներին: Երկու տասնամյակ շահագործվող Goliath ատրակցիոնում արձանագրված ողբերգությունից հետո Six Flags-ը ժամանակավորապես դադարեցրել է նմանատիպ ինը խոշոր ռուսական բլրակների աշխատանքը Հյուսիսային Ամերիկայում: Արտադրող ընկերությունը՝ Bolliger & Mabillard-ը, հայտարարել է, որ ակտիվորեն հետաքննում է միջադեպը, սակայն մինչև հանգամանքների հստակեցումը զերծ կմնա լրացուցիչ մեկնաբանություններից:
Goliath-ն օգտագործում է 200 ոտնաչափ կամ 61 մետր բարձրությունից կտրուկ անկում՝ զարգացնելով մինչև ժամում 70 մղոն կամ 112 կիլոմետր արագություն։ Ատրակցիոնը հիմնականում կենտրոնացած է արագության և դեպի ներքև սահելու վրա, այլ ոչ թե ուղևորներին գլխվայր շրջելու պտույտների միջոցով։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այն արդեն երկու տասնամյակ հաջողությամբ գործել է զբոսայգում, այս անսպասելի խափանումը լայնորեն բարձրացրել է ինժեներական և վերահսկողական հարցերը ազգային մակարդակով։
Կարգավորման համակարգային բացերը և դաշնային վերահսկողությունը
Միջադեպը կրկին օրակարգ է բերել ԱՄՆ-ում ստացիոնար ատրակցիոնների նկատմամբ դաշնային մակարդակով վերահսկողության բացակայության հարցը: Ի տարբերություն շարժական կարուսելների, որոնք գտնվում են Սպառողական ապրանքների անվտանգության հանձնաժողովի իրավասության ներքո, խոշոր թեմատիկ զբոսայգիների ստացիոնար կառույցները կարգավորվում են նահանգային օրենքների և արդյունաբերական ինքնակարգավորման խայտաբղետ համակարգով: Սենատոր Էդ Մարկին բազմիցս առաջարկել է օրենսդրական փոփոխություններ՝ փակելու այդ «բացը», մինչդեռ ոլորտի մասնագետները նշում են, որ առկա չափանիշները պահանջում են խիստ հետևողականություն:
Այս մտահոգությունները ավելի են ուժեղանում ակադեմիական փորձագետների կողմից, ովքեր պնդում են, որ ընթացիկ մոնիթորինգային կառույցները մնում են հիմնովին անբավարար: Ֆլորիդայի համալսարանի պրոֆեսոր և զվարճանքների զբոսայգիների անվտանգության մասնագետ Բրայան Ավերին շեշտում է ներքին համապատասխանության անկախ ստուգման բացակայությունը: Հարց տալով, թե ով է ակտիվորեն հետևում կազմակերպություններին՝ ապահովելու համար, որ աշխատակիցներըժ պատշաճ կերպով վերապատրաստված են և լիովին համապատասխանում են անվտանգության հիմնական չափանիշներին, Ավերին պաշտպանում է համընդհանուր դաշնային ստանդարտների ներդրմանն ուղղված օրենսդրական միջոցառումները:
Նահանգային մոտեցումները և արդյունաբերական ստանդարտները
Նահանգների միջև վերահսկողական մեխանիզմները զգալիորեն տարբերվում են: Մինչդեռ Կալիֆոռնիան ուղղակիորեն վերահսկում կամ հաստատում է նոր ատրակցիոնները, Ֆլորիդայի խոշորագույն զբոսայգիները ազատված են պետական ստուգումներից՝ ապավինելով ներքին արձանագրություններին և պարտավորվելով միայն հաշվետու լինել միջադեպերի մասին: Միջազգային ասոցիացիաները պնդում են, որ զբոսայգիները շարունակում են մնալ ամենաանվտանգ վայրերից մեկը, սակայն հասարակական և իրավական ճնշումները ստիպում են իրավասու մարմիններին, այդ թվում՝ Ջորջիայի Ապահովագրության և անվտանգության հրշեջ հանձնակատարի գրասենյակին, իրականացնել մանրակրկիտ ստուգումներ:
Արիզոնայում, որտեղ գտնվում է Six Flags Hurricane Harbor Phoenix-ը, չկա պետական մակարդակի որևէ գործակալություն, որը կկարգավորի կամ ուղղակիորեն անվտանգության ստուգումներ կանցկացնի զվարճանքների զբոսայգիների կարուսելների համար: Փոխարենը, օրենքը պահանջում է տարեկան մասնավոր ստուգում, որի կատարման հսկողությունը մեծապես դրված է տեղական ինքնակառավարման մարմինների վրա: Միևնույն ժամանակ, Ջորջիայի Ապահովագրության և անվտանգության հրշեջ հանձնակատարի գրասենյակը, որը վերահսկում է նահանգում անցկացվող տարեկան ստուգումները, հայտարարել է, որ խորդացված և համապարփակ վերանայում է իրականացնում Six Flags-ում տեղի ունեցածի վերաբերյալ՝ ըստ գործակալության խոսնակ Գարիսոն Բենեթի:
Ինժեներական կրկնօրինակումները և պատմական նախադեպերը
Ոոլորտի խորհրդատուները նշում են, որ թեմատիկ զբոսայգիները վիճակագրորեն մնում են անվտանգ, մատնանշելով առևտրային խմբերի տվյալները, ըստ որոնց՝ ԱՄՆ զվարճանքների զբոսայգում լուրջ վնասվածք ստանալու հավանականությունը կազմում է 15.5 միլիոն կատարված ուղևորությունից մեկը: Թեմատիկ այգիների խորհրդատու և Զվարճանքների զբոսայգիների և ատրակցիոնների միջազգային ասոցիացիայի նախկին նախագահ Դենիս Սպեյգելը նշում է, որ այգիների օպերատորները գործում են ապահովագրական ընկերությունների հսկայական ֆինանսական և գործառնական ճնշման տակ, որոնք կարող են բախվել խոշոր փոխհատուցումների վճարման հետ, եթե միջադեպեր տեղի ունենան:
Ֆարմինգդեյլի պետական քոլեջի պրոֆեսոր և ռուսական բլրակների փորձագետ Մարտին Լևինսոնը նշում է, որ Goliath-ի նման կառույցներում մեխանիկական անսարքություն պատկերացնելը բարդ է՝ հաշվի առնելով դրանց հատուկ ճարտարապետությունը: Ատրակցիոնն ունի ներքև ձգվող ազդրի ամրացման համակարգ, որը հայտնի է որպես «խեցգետնակեղև», որն աշխատում է ռաթչեթային մեխանիզմով և ստեղծում կտտացնող ձայներ, երբ այն սեղմվում է ազդրերի վրա: Այս հանգույցներն ունեն բազմաթիվ սկավառակներ՝ ապահովելու համար կրկնօրինակումը, եթե առանձին բաղադրիչը ձախողվի: Ավելին, անվտանգության արձանագրությունները պահանջում են, որ գնացքը շարժվելուց առաջ յուրաքանչյուր նստատեղի համար վառվի կանաչ «մեկնելու» լույս, ինչը տեսականորեն բացառում է շարժումը, քանի դեռ բոլոր ամրագոտիները լիովին կողպված չեն:
Չնայած այս ինժեներական կրկնօրինակման համակարգերին, պատմական միջադեպերը ցույց են տալիս, որ բացարձակ անվտանգությունը մնում է անհասանելի: 2022 թվականին 14-ամյա մի տղա ընկել էր մահացու ելքով Օռլանդոյի զվարճանքների զբոսայգու ատրակցիոնից, երբ նրա թամբը չէր կողպվել ըստ պատշաճի՝ իր չափերի պատճառով: Մեկ տասնամյակ առաջ՝ 2013-ին, 52-ամյա մի կին կորցրել էր կյանքը, երբ սահել էր դուրս եկել Texas Giant ատրակցիոնի իր նստատեղից Six Flags Over Texas զբոսայգում: Այդ ողբերգությունից հետո Six Flags-ը ներմուծել էր վերափոխված ամրացնող բարերի բարձիկներ, ավելացրել անվտանգության գոտիներ և տեղադրել փորձնական նստատեղեր ատրակցիոնների մուտքերի մոտ, որպեսզի այցելուները նախքան նստելը ստուգեն՝ արդյոք նրանք անվտանգ տեղավորվում են մեքենաների մեջ:
Այգու այցելուներն ու ականատեսները հիմնականում հաստատում են, որ զբոսայգու աշխատակիցները խստորեն հետևում են գործառնական անվտանգության արձանագրություններին: Այգու մշտական այցելու Նիկ Մենդենհոլը, ซึ่ง վերջին շաբաթների ընթացքում Goliath-ով երթևեկել է մեկ տասնյակից ավելի անգամ, նշում է, որ ատրակցիոնի աշխատակիցները հետևողականորեն ստուգում են յուրաքանչյուր ամրակ: Անձնակազմի անդամները գնացքի երկու կողմերում ձեռքերով հրում են ներքև՝ համոզվելու համար, որ այն ամեն անգամ կողպվում է, ինչը ցույց է տալիս, որ մարդկային ընթացակարգային ստուգումները լրացնում են հիմքում ընկած մեխանիկական ինժեներական լուծումները: