Կլինիկական փորձարկման արդյունքները
Իսպանիայում իրականացված կլինիկական հետազոտությունը բացահայտել է, որ ինժեներական մշակման ենթարկված մեզենքիմալ ցողունային բջիջների (MSC) ներարկումը կարող է հակադարձել ծանր օստեոպորոզի ախտանիշները: Հետազոտությունը, որը հրապարակվել է Cell գիտական ամսագրում, նոր հեռանկարներ է բացում 65 տարեկանից բարձր կանանց ավելի քան մեկ քառորդի մոտ տարածված այս հիվանդության բուժման համար: Փորձարկմանը մասնակցել է 10 կին՝ օստեոպորոզի ծանր ընթացքով, որոնց ներարկվել են իրենց իսկ ինժեներական ցողունային բջիջները, որոնք պատասխանատու են ոսկրային հյուսվածքի ստեղծման և վերականգնման համար:
Երկու տարվա ընթացքում մասնակիցների մոտ գրանցվել է փխրունության պատճառով առաջացող կոտրվածքների 94% կայուն նվազում: Մինչ բուժումը նրանք ունենում էին տարեկան միջինը ութ կոտրվածք, իսկ միջամտությունից հետո այդ թիվը նվազել է մինչև 0.5-ի: Բացի այդ, կլինիկական դիտարկումները ցույց են տվել, որ չորս ամիս անց ոսկրային հյուսվածքի ծավալը աճել է 70%-ով, ինչը վկայում է ոչ միայն ապագա կոտրվածքների ռիսկի նվազեցման, այլև ոսկրերի խտության կորստի հնարավոր վերականգնման մասին:
Գործողության մեխանիզմը և դիտարկված ազդեցությունները
Մեզենքիմալ ցողունային բջիջները հավաքագրվում են ոսկրածուծից և բազմացվում լաբորատոր պայմաններում: Ի տարբերություն նախորդ փորձերի, որոնք իրականացվել էին մկների վրա և ցույց էին տվել բջիջների թիրախային վայրեր չհասնելու խնդիրը, այս հետազոտության ժամանակ պարզվել է, որ ինժեներական բջիջները տեղափոխվում են ոսկրային հյուսվածք՝ նպաստելով հիվանդության նահանջին: Հիվանդները նաև հայտնել են ոսկրային ցավերի 34% և հաշմանդամության 30% նվազման մասին՝ բուժումից երկու տարի անց:
Հետազոտողները շեշտում են, որ այս դրական փոփոխությունները պայմանավորված չեն եղել կենսակերպի փոփոխությամբ կամ դեղորայքային այլ բուժումներով, քանի որ փորձարկման ընթացքում ոչ մի կոտրվածք չի գրանցվել: Այնուամենայնիվ, գործողության ճշգրիտ մեխանիզմը դեռևս մնում է գիտական քննարկումների առարկա, քանի որ հստակ չէ՝ արդյոք բջիջները ուղղակիորեն հասնում են ոսկրային հյուսվածքին, թե ազդեցությունը իրականացվում է այլ ուղիներով:
Մարտահրավերներ և հետագա հետազոտություններ
Չնայած արդյունքների վիճակագրական նշանակալիությանը, բժշկական փորձագետները, այդ թվում՝ բժիշկ Յան Շեֆերը, նշում են, որ այս թերապիան դեռևս տարիների հեռանկար է մինչև կլինիկական լայն կիրառումը: Բջիջների չափսերը (20-30 միկրոմետր) խոչընդոտում են դրանց արդյունավետ տեղաշարժին արյան շրջանառության մեջ: Քանի որ դրանք ավելի մեծ են, քան թոքային մազանոթները, դրանց 50%-ից 80%-ը հաճախ կուտակվում է թոքերում՝ չհասնելով նպատակային ոսկրային հատվածներին:
Բացի այդ, ընթացիկ հետազոտությունը չի ունեցել ստուգողական խումբ (control group), իսկ մասնակիցների մի մասը նախկինում օգտագործել է օստեոպորոզի դեմ դեղորայք, ինչը դժվարացնում է ցողունային բջիջների կոնկրետ ազդեցության մեկուսացումը: Այս հարցերին պատասխանելու նպատակով հետազոտական խումբը նախաձեռնում է ավելի լայնածավալ հետազոտություն: Այս փուլը կհամեմատի երեք խմբերի՝ սեփական ոսկրածուծից ստացված ինժեներական բջիջներ ստացողների, դոնորական բջիջներով բուժվողների և առանց բջջային միջամտության ստուգողական խմբի տվյալները: Այս հետազոտությունը վճռորոշ կլինի պարզելու համար, թե որքանով է հնարավոր այս թերապիան դարձնել անվտանգ և հուսալի բուժման մեթոդ՝ լայն կիրառման համար:

