2026 թվականի մայիսին հրապարակված նոր մաթեմատիկական մոդելները վկայում են համաշխարհային ժողովրդագրական ճգնաժամի մասին, որն իր հերթին սպառնում է սոցիալական ապահովության համակարգերի կայունությանը։ Աշխատուժի նվազումը և բնակչության ծերացումը հանգեցնում են տնտեսական ռիսկերի, որտեղ առողջապահական և սոցիալական ծախսերը գերազանցում են աճող եկամուտների հնարավորությունները։
ԱՄՆ-ում և Չինաստանում դիտվող միտումները ցույց են տալիս, որ խնդիրը համակարգային է։ Առողջապահական ոլորտում երիտասարդ և առողջ անձանց հեռանալը ապահովագրական համակարգերից ստեղծում է «մահվան պարույրի» վտանգ, ինչը հանգեցնում է պրեմիումների թանկացման և ծառայությունների հասանելիության նվազման։ Այս գործընթացը ուղղակիորեն ազդում է ոչ միայն տնտեսական կայունության, այլև պետական ինստիտուտների՝ այդ թվում նաև ռազմական պատրաստվածության վրա։
Ժողովրդագրական այս փոփոխությունները պահանջում են արմատական վերանայում տնտեսական քաղաքականության մեջ։ Քանի որ ծնելիության աճի վերականգնումը կարճաժամկետ հեռանկարում քիչ հավանական է, պետությունները ստիպված կլինեն հարմարեցնել իրենց սոցիալական պայմանագրերը՝ հիմնվելով ավելի փոքր աշխատուժի և ծերացող բնակչության իրողությունների վրա։

