Ռազմավարական շրջադարձ միջանկյալ ընտրություններից հետո
2026 թվականի նոյեմբերի 13-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Իրանի հետ համաձայնագրի հասնելու անհրաժեշտություն չկա՝ այդպիսով կտրուկ շեղվելով նախկին դիվանագիտական ջանքերից։ Al Jazeera-ի փոխանցմամբ՝ նախագահը հանձնարարել է փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսին, որը նախկինում ղեկավարում էր բանակցությունները, կենտրոնանալ ներքին քաղաքական հարցերի, մասնավորապես՝ դեմոկրատների կողմից վերահսկվող նահանգներում ենթադրյալ կոռուպցիայի հետաքննության վրա։
Այս փոփոխությունը տեղի է ունենում միջանկյալ ընտրություններում հանրապետականների կրած պարտությունից հետո։ Փոխնախագահ Վենսը հրապարակայնորեն կապել էր ընտրական անհաջողությունները Իրանի հետ պատերազմի տնտեսական և քաղաքական հետևանքների հետ։ X սոցիալական հարթակում նա նշել էր, որ պատերազմը հենց այն գործոնն է, որը հանգեցրել է Սենատում մեծամասնությունը կորցնելուն։ Վենսի այս դիրքորոշումը դիտարկվում է որպես փորձ՝ հեռանալու նախագահի՝ Իրանի հանդեպ վարած ռազմատենչ քաղաքականությունից։
Դիվանագիտական ուղիների փակուղին
Վարչակազմի ներսում առկա տարաձայնությունները ակնհայտ են։ Մինչ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն պնդում է, որ տնտեսական ճնշումը բավարար է և լայնածավալ ռազմական գործողություններն անհրաժեշտ չեն, Թրամփի հռետորաբանությունը հակասական է։ Չնայած Իրանի ենթակառուցվածքները ոչնչացնելու սպառնալիքներին՝ նախագահը նշել է, որ տարածաշրջանային դաշնակիցների՝ Սաուդյան Արաբիայի, Քաթարի և ԱՄԷ-ի խնդրանքով, հետագա հարվածները քիչ հավանական են։
Դիվանագիտական ջանքերը, ներառյալ Իսլամաբադի փոխըմբռնման հուշագիրը, փլուզվել են Հորմուզի նեղուցի վերահսկողության շուրջ առկա տարաձայնությունների պատճառով։ Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը հայտարարել է, որ նեղուցը չի վերադառնա նախկին կարգավիճակին, երբ առևտրային նավերը կարող էին ազատ անցնել։ Իրանը Քաթարի միջնորդությամբ ներկայացրել է զինադադարի յոթ կետից բաղկացած պայմաններ, որոնք ներառում են տնտեսական պատժամիջոցների վերացում և ծովային շրջափակման դադարեցում։ ԱՄՆ-ն, սակայն, մերժում է այդ պայմանները՝ պնդելով, որ նախ պետք է համաձայնություն ձեռք բերել Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ։
Անորոշությունը Հորմուզի նեղուցում
Ռազմական իրավիճակը մնում է պայթյունավտանգ։ Նոյեմբերի 13-ի առավոտյան Իրանը հայտարարեց Բահրեյնում ԱՄՆ ռազմական ռադարային համակարգի ոչնչացման մասին՝ ի պատասխան Սիրիկ նավահանգստում իրականացված հարձակումների։ Թեև Թրամփը շարունակում է պնդել, որ Վաշինգտոնը վերահսկում է Հորմուզի նեղուցը, ականների առկայությունը և առևտրային նավերի վրա հարձակումները վկայում են էներգետիկ անվտանգության համար շարունակվող սպառնալիքների մասին։ Քանի որ աշխարհի նավթի մատակարարումների մոտ մեկ հինգերորդը անցնում է այս նեղուցով, տարածաշրջանային անկայունությունը շարունակում է ազդել համաշխարհային շուկաների վրա։
Ներքին քաղաքական խնդիրների վրա կենտրոնանալով՝ Թրամփի վարչակազմը փաստացի հրաժարվում է դիվանագիտական կարգավորումից։ Այս քայլը, ըստ վերլուծաբանների, նպատակ ունի ամրապնդել նախագահի դիրքերը, սակայն միևնույն ժամանակ մեծացնում է անորոշությունը Իրանի հետ հակամարտության հարցում։