Թրամփ-Պուտին գագաթնաժողովի հետաձգում՝ ռուսական նոր հարվածների և աճող միջազգային լարվածության ֆոնին

Թրամփ-Պուտին գագաթնաժողովի հետաձգում՝ ռուսական նոր հարվածների ֆոնին

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունից ընդամենը ժամեր անց, որ Վլադիմիր Պուտինի հետ խաղաղության բանակցությունները հետաձգվում են, Կրեմլը նոր մահաբեր հարվածներ հասցրեց Ուկրաինայի քաղաքներին։ Կիևում և այլ քաղաքներում զոհվել է առնվազն վեց մարդ՝ ըստ ուկրաինացի պաշտոնյաների։ Հատկանշական է, որ դիվանագիտական գործընթացի դադարեցումը գրեթե միաժամանակ տեղի ունեցավ ռուսական ռազմական ակտիվացման հետ։

Թրամփը նախկինում նշել էր, որ Բուդապեշտում հանդիպում է նախատեսվում, սակայն Սպիտակ տան պաշտոնյաները հաստատել են, որ հանդիպումը այժմ չի կայանա։ Պատճառը՝ անհանգստությունն է, որ Պուտինը բանակցություններն օգտագործում է ժամանակ շահելու համար՝ առանց իրական խաղաղության պատրաստակամության։ Կրեմլի խոսնակն ընդգծել է, որ «երկու նախագահն էլ չեն ցանկանում ժամանակ կորցնել» և նման հանդիպումը պահանջում է լուրջ նախապատրաստություն։

Ուկրաինայի ղեկավարները ռուսական հարվածները համարում են այն վկայությունը, որ Մոսկվան պատրաստ չէ խաղաղության։ Սրա արդյունքում Կիևում և եվրոպական մայրաքաղաքներում աճում է կասկածը՝ արդյո՞ք Ռուսաստանը իսկապես պատրաստ է արդյունավետ երկխոսության։ Այս իրավիճակում խաղաղության ճանապարհն առավել բարդ ու անորոշ է դարձել։

ԱՄՆ-ը հայտարարում է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների առավել խոշոր փաթեթը

Նոր բռնության ֆոնին, Բայդենի վարչակազմը մեծացնում է ճնշումը Մոսկվայի վրա։ Ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը լրագրողներին հայտնել է, որ ԱՄՆ-ը պատրաստվում է հայտարարել «Ռուսաստանի Դաշնության դեմ կիրառված ամենախոշոր պատժամիջոցների» մասին։ Սպասվում է, որ պատժամիջոցների նոր փաթեթը կհայտարարվի այս երեկո կամ վաղը առավոտյան։

Այս քայլը հաջորդում է նախագահ Վլադիմիր Զելենսկու, եվրոպական կառավարությունների և Կոնգրեսի երկու կողմերի պահանջներին՝ ԱՄՆ-ին կոչ անելով ուժեղացնել պատժամիջոցները Ռուսաստանի դեմ։ Նոր սահմանափակումները, ըստ ամենայնի, կկիրառվեն ռուսական տնտեսության հիմնական ոլորտների և Պուտինի մերձավոր շրջանակի անձանց նկատմամբ։

Պատժամիջոցները արևմուտքի արձագանքն են շարունակվող պատերազմի պայմաններում, սակայն դրանց արդյունավետությունը քննարկման առարկա է։ Չնայած ֆինանսական մեկուսացմանը, Ռուսաստանը դեռ չի փոխել իր ռազմական ռազմավարությունը։ Վերջին փաթեթը նպատակ ունի բարձրացնել խաղադրույքները՝ ցույց տալով, որ բանակցությունների հետաձգումը չի նշանակում հետևանքների թուլացում։ Reuters-ը հայտնում է, որ եվրոպացի պաշտոնյաները համակարգում են քայլերը ԱՄՆ-ի հետ՝ միասնական մոտեցում ապահովելու համար։

Միջազգային արձագանքներ՝ դիվանագիտական լարվածություն և փոփոխվող դաշնակցություններ

Համաշխարհային արձագանքները գագաթնաժողովի հետաձգման և ռուսական նոր ագրեսիայի վերաբերյալ արագ ու բազմազան են։ Իսրայելում ԱՄՆ փոխնախագահ ՋեյԴի Վենսը հանդիպել է վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի հետ՝ վերահաստատելով ԱՄՆ-Իսրայել գործընկերությունը և քննարկելով Գազայի հրադադարի հաջորդ քայլերը։ Արևելյան Եվրոպայում աճող լարվածության ֆոնը կարևոր նշանակություն ունի այս բանակցությունների համար։

Նեթանյահուն, համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ, ընդգծել է ԱՄՆ-ի հետ «նախադեպ չունեցող» համագործակցությունը՝ նշելով ամերիկյան աջակցության կարևորությունը տարածաշրջանային անկայունության պայմաններում։ Վենսը նույնպես ընդգծել է համագործակցության անհրաժեշտությունը՝ սպառնալիքների չեզոքացման և պատերազմի գոտիների վերականգնման հարցում։

Նույն ժամանակահատվածում Հյուսիսային Կորեան իրականացրել է իր առաջին բալիստիկ հրթիռների փորձարկումը հինգ ամսվա ընթացքում՝ ընդամենը օրեր առաջ, երբ Թրամփը նախատեսում էր այցելել Հարավային Կորեա։ Այս արձակումները հիշեցնում են, որ գլոբալ անվտանգության մարտահրավերները միայն Եվրոպայով չեն սահմանափակվում։ Կրիզիսների փոխկապակցվածությունը ձևավորում է ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները՝ հաճախ անկանխատեսելի կերպով։

Ներքին արձագանք՝ քաղաքական պայքարներ Վաշինգտոնում

Վաշինգտոնում գագաթնաժողովի հետաձգումը ուժեղացրել է քաղաքական բանավեճերը։ Դեմոկրատներն ու հանրապետականները քննարկում են ԱՄՆ-ի ռազմավարության հետևանքները՝ թե՛ արտաքին, թե՛ ներքին քաղաքականության համար։ Կառավարության փակումը հասել է 22-րդ օրվան՝ դառնալով պատմության մեջ երկրորդ ամենաերկար փակումը, և աճում է ճնշումը Թրամփի վրա՝ ակտիվ դեր ստանձնելու համար։

Սենատոր Ջեֆ Մերքլին, Օրեգոնից, ավելի քան 16 ժամ շարունակ խոսել է Սենատի հարկում՝ նախազգուշացնելով Թրամփի վարչակազմի «ավտորիտար ազդեցության» մասին։ Նրա ելույթը ընդգծում է ավելի լայն անհանգստությունները՝ գործադիր իշխանության գերակայության և ամերիկյան ժողովրդավարության վիճակի շուրջ։

Այլ օրենսդիրներ, օրինակ՝ սենատոր Ջոն Կորնինը, կենտրոնացել են արտաքին և ներքին քաղաքականության հատման կետերի վրա։ Կորնինը նշել է, որ Սենատի կողմից Պենտագոնի թեկնածուների հաստատումը կարող է դանդաղել, եթե պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը շարունակի սահմանափակել աշխատակիցների կապը Կոնգրեսի հետ՝ ինչը կարող է հանգեցնել վերահսկողության նվազման վտանգավոր ժամանակահատվածում։

Ինչ սպասել Թրամփ-Պուտին հարաբերություններից

Թրամփ-Պուտին դիվանագիտության ապագան մնում է անորոշ։ Թեև երկու կողմն էլ հայտարարում են բովանդակային բանակցությունների ցանկության մասին, հաջող հանդիպման պայմանները դեռ չեն ձևավորվել։ Վստահությունը նվազագույնի է հասել, իսկ Ուկրաինայում բռնության աճը դժվարացնում է փոխզիջում գտնելը։

Միջազգային վերլուծաբանները նշում են, որ իրավիճակը փոփոխական է։ Կրեմլի ներկայացուցիչները չեն բացառել ապագա բանակցությունները, սակայն ընդգծում են նախապատրաստական աշխատանքի անհրաժեշտությունը։ Թրամփի համար դժվարին խնդիր է՝ ճիշտ կողմնորոշվել, երբ դիվանագիտական քայլերը կարող են հեշտությամբ սխալ մեկնաբանվել կամ օգտագործվել հակառակորդների կողմից։

Աշխարհը հետևում է՝ խաղադրույքները բարձր են։ Այս բանակցությունների արդյունքը կարող է որոշել ոչ միայն Ուկրաինայի, այլև ամբողջ աշխարհաքաղաքական ճարտարապետության ապագան։

Թրամփ-Պուտին գագաթնաժողովի հետաձգումը, ռուսական նոր հարվածների և աճող միջազգային ճնշման ֆոնին, ընդգծում է դիվանագիտական գործընթացի փխրունությունը պատերազմի պայմաններում։ Արագ սրացումը և պատժամիջոցների ուժեղացումը վկայում են այնպիսի միջավայրի մասին, որտեղ վստահությունը սակավ է, իսկ յուրաքանչյուր դադար բանակցություններում կարող է բերել նոր բռնությունների։ Այս իրադրության մեջ ղեկավարները պետք է կշռեն իրենց որոշումները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն ներկա, այլև հեռանկարային հետևանքները, գիտակցելով, որ դրանց ազդեցությունը կարող է տարածվել ողջ աշխարհում։