Գովազդ

ԱՄՆ-ում գնաճը հասել է 4.2%-ի. տնտեսական իրողությունները հակասում են Սպիտակ տան հայտարարություններին

Ամենադիտվածներ

Illustration of Donald Trump with economic charts, arrows, and financial symbols in the background

Արագ Ընթերցում

  • Գնաճը մայիսին հասել է 4.2%-ի՝ Իրանում պատերազմի՝ նավթի գների վրա ունեցած ազդեցության հետևանքով:
  • ԱՄՆ-ում բենզինի միջին գինը 2026 թվականի հոկտեմբերի կեսերին հասել է մինչև $4.32 մեկ գալոնի դիմաց:
  • 2025 թվականի ընթացքում տնտեսությունում ավելացել է ընդամենը 181,000 նոր աշխատատեղ:
  • ԴՊՀ-ն 2026 թվականի սեպտեմբերին բարձրացրել է տոկոսադրույքը՝ հիփոթեքային վարկերը հասցնելով 7%-ից բարձր:

Տնտեսական անջրպետը միջանկյալ ընտրությունների նախօրեին

Մինչ ընտրողները պատրաստվում են միջանկյալ ընտրություններին, Միացյալ Նահանգներում վերջին տնտեսական տվյալները վկայում են պաշտոնական հռետորաբանության և սպառողական իրականության միջև առկա սուր հակասության մասին։ Համաձայն The Guardian-ի կողմից 2026 թվականի հոկտեմբերի 26-ին հրապարակված վերլուծության՝ տնտեսական ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ գնաճը 2026 թվականի մայիսին հասել է 4.2%-ի և այդ ժամանակից ի վեր պահպանվել 3.4%-ից բարձր մակարդակում։ Այս աճը մեծապես պայմանավորված է Իրանում ընթացող պատերազմի ազդեցությամբ համաշխարհային նավթային շուկաների վրա: Նախագահ Դոնալդ Թրամփը բազմիցս նսեմացրել է այս ճնշումները՝ Մոնտանայում անցկացված հանրահավաքի ժամանակ հայտարարելով, թե երկիրն ապրում է բարգավաճող տնտեսական ժամանակաշրջան, և հավաստիացնելով, թե «մենք գնաճ չունենք»։

Գովազդ

Այնուամենայնիվ, միջանկյալ ընտրություններից առաջ հրապարակված սպառողական գների ինդեքսի վերջին զեկույցը հաստատել է, որ գների աճը շարունակում է գերազանցել աշխատավարձերի աճին։ Համաձայն MS.now-ի 2026 թվականի հոկտեմբերի 15-ի հրապարակման՝ աշխատավարձերն արդեն վեցերորդ ամիսն անընդմեջ հետ են մնում գնաճից: Այս տնտեսական ճնշումըժ խորացրել է ընտրողների մտահոգությունը կենսապայմանների վերաբերյալ՝ լուրջ քաղաքական մարտահրավեր ստեղծելով գործող մեծամասնության համար քվեարկությանը նախորդող վերջին շաբաթներին:

Գնաճի և էներգակիրների գների աճի գործոնները

Գնաճի վերսկսումը զգալի շրջադարձ է 2025 թվականի հունվարին Թրամփի երկրորդ նախագահական ժամկետի մեկնարկի համեմատ, երբ գնաճը կազմում էր 3%, իսկ մինչև 2025 թվականի ապրիլը կարճ ժամանակով նվազել էր մինչև 2.3%։ Նվազման միտումը փոխվեց ներմուծվող ապրանքների վրա լայնածավալ մաքսատուրքերի սահմանումից հետո, ինչի հետևանքով 2025 թվականի սեպտեմբերին գնաճը կրկին բարձրացավ մինչև 3%, մինչև որ ժամանակավոր դադարեցումները այն իջեցրին մինչև 2.4%՝ 2026 թվականի սկզբին: Իրանում պատերազմի բռնկումը խիստ խաթարեց էներգակիրների մատակարարումները Հորմուզի նեղուցով, որով անցնում է համաշխարհային նավթի մոտավորապես մեկ հինգերորդ մասը:

Էներգակիրների գները դարձել են տնային տնտեսությունների հիմնական ֆինանսական բեռը երկրում: Ամերիկյան ավտոմոբիլային ասոցիացիայի (AAA) տվյալները, որոնց հղում է կատարում The Guardian-ը, ցույց են տալիս, որ բենզինի միջին գինը 2026 թվականի հոկտեմբերի կեսերին հասել է մինչև $4.32 մեկ գալոնի դիմաց՝ նախորդ տարվա համեմատ ավելանալով գրեթե $1.30-ով: Տարածաշրջանային տարբերությունները շարունակում են մեծ մնալ. Տեխասի բնակիչները մեկ գալոն բենզինի համար վճարում են $3.81՝ նախորդ տարվա $2.64-ի դիմաց, մինչդեռ Կալիֆոռնիայի վարորդները բախվում են մինչև $6.21 գների հետ՝ արտերկրից ներմուծվող վառելիքից կախվածության պատճառով: The Guardian-ի և Harris Poll-ի անցկացրած հարցման համաձայն՝ հարցվածների 83%-ը բենզինի գները համարել է իրենց ֆինանսների վրա ամենածանր ազդեցություն թողնող գործոնը։

Աշխատաշուկայի դանդաղումը և դրամավարկային քաղաքականության փոփոխությունները

Աշխատաշուկայի ցուցանիշները վկայում են սառեցման միջավայրի մասին, քանի որ գործատուները բախվում են խիստ ներգաղթային քաղաքականության, մաքսատուրքերի անորոշության և հումքի թանկացման խնդիրների հետ: 2025 թվականի ընթացքում ԱՄՆ տնտեսությունում ավելացել է ընդհանուր առմամբ 181,000 նոր աշխատատեղ, ինչը կտրուկ դանդաղում է 2024 թվականի 2.2 միլիոն աշխատատեղերի համեմատ։ Չնայած վարձատրությունների դանդաղմանը՝ գործազրկության մակարդակը պահպանվել է 4%-ից փոքր-ինչ բարձր, ինչի պատճառով տնտեսագետները բնութագրում են ընթացիկ վիճակը որպես «ցածր վարձատրությամբ և ցածր կրճատումներով» տնտեսություն:

Միևնույն ժամանակ, դրամավարկային քաղաքականությունը փոխվել է ի պատասխան գների կայուն ճնշումների: Երբ Թրամփը 2025 թվականի հունվարին ստանձնեց պաշտոնը, Դաշնային պահուստային համակարգը (ԴՊՀ) ակտիվորեն իջեցնում էր տոկոսադրույքները 4.25%-ից մինչև 4.5%-ի միջակայքում: Այնուամենայնիվ, գնաճի նոր բռնկումները ստիպեցին քաղաքականություն մշակողներին դադարեցնել նվազեցումները և 2026 թվականի սեպտեմբերին իրականացնել մեկ քառորդ տոկոսային կետով տոկոսադրույքի բարձրացում՝ առաջին անգամ 2023 թվականից ի վեր: ԴՊՀ նշանակված ղեկավար Քևին Վորշը հայտարարել է, որ գնաճը չափազանց բարձր է և չափազանց երկար է պահպանվում։ Արդյունքում՝ 30-ամյա հիփոթեքային վարկերի միջոցին տոկոսադրույքները, որոնք 2026 թվականի փետրվարին իջել էին 6%-ից ցածր, կրկին բարձրացել են 7%-ից:

K-աձև տնտեսության ձևավորումը

Մինչ սովորական սպառողները բախվում են տնային տնտեսությունների բյուջեների սեղմմանը, ավելի լայն ֆինանսական համակարգը ցույց է տալիս խորը բաժանում աշխատավարձ ստացողների և կապիտալ տնօրինողների միջև։ Ֆոնդային շուկան շարունակում է նոր բարձունքներ նվաճել Թրամփի երկրորդ ժամկետում՝ մեծապես սնուցվելով արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների, տվյալների կենտրոնների և առաջադեմ կիսահաղորդիչների ոլորտում կատարվող կորպորատիվ ներդրումներով։ Վերլուծաբանները նշում են, որ չնայած միլիոնավոր ամերիկացիներ անուղղակիորեն ներդրումներ ունեն կենսաթոշակային ֆոնդերի միջոցով, այս աճի հիմնական շահառուները բնակչության ամենահարուստ 1%-ն են, որոնք տնօրինում են ֆոնդային շուկայի ներդրումների գրեթե կեսը:

Ակտիվների արժեքների աճի և սպառողական գնողունակության սեղմման միջև այս տարբերությունը խորացրել է այն, ինչ տնտեսագետները սահմանում են որպես K-աձև տնտեսություն։ Ապահովված տնային տնտեսությունները, որոնք պաշտպանված են պորտֆելային շահույթներով, վայելում են աննախադեպ հարստություն, մինչդեռ սովորական ամերիկացիները շարունակում են պայքարել բարձր գների պայմաններում սեղմված բյուջեներով։

Հետևեք մեզ Telegram-ում
Գովազդ

Ամենաթարմ