Պետական պարտքի արագընթաց աճը
Օգոստոսի 19-ին ԱՄՆ-ի պետական պարտքը պաշտոնապես հատել է 40 տրիլիոն դոլարի շեմը, ինչպես վկայում են ԱՄՆ Գանձապետարանի տվյալները։ Այս ցուցանիշը գրանցվել է ընդամենը հինգ ամիս անց այն բանից հետո, երբ պարտքը հասել էր 39 տրիլիոնի, ինչը վկայում է փոխառությունների ծավալների արագացող տեմպերի մասին։
40 տրիլիոն դոլարի ցուցանիշը, որը հայտնի է որպես «համախառն պարտք», ներառում է ինչպես արտաքին պարտատերերին, այնպես էլ ներքին պարտավորությունները, ներառյալ Սոցիալական ապահովության հիմնադրամի հանդեպ պարտքերը։ Այս իրավիճակը արտացոլում է կառուցվածքային անհավասարակշռությունը, որտեղ դաշնային ծախսերը տարեկան ավելի քան 2 տրիլիոն դոլարով գերազանցում են եկամուտները։
Ֆիսկալ հետագծի պատճառները
Պարտքի այս կտրուկ աճը պայմանավորված է տնտեսական ցնցումների և քաղաքական առաջնահերթությունների համադրությամբ։ ԱՄՆ Գանձապետարանի տվյալները ցույց են տալիս երկու հիմնական շրջադարձային կետեր՝ 2009 թվականի ռեցեսիան և 2020 թվականից սկսած COVID-19 համավարակի հետևանքով իրականացված ֆիսկալ միջամտությունները։ Ի տարբերություն նախորդ վերականգնման շրջանների, դեֆիցիտի մակարդակը համավարակից հետո մնացել է բարձր, ինչը հուշում է, որ ընթացիկ ծախսային մակարդակը դարձել է դաշնային բյուջետավորման մշտական բաղադրիչ։
Քաղաքական որոշումները կենտրոնական դեր են խաղում այս գործընթացում։ Երկու խոշոր քաղաքական կուսակցություններն էլ պատմականորեն ապավինել են դեֆիցիտային ծախսերին՝ քաղաքական նպատակներին հասնելու համար։ Հարկային քաղաքականության փոփոխությունները, ներառյալ վերջին կրճատումները, սահմանափակել են եկամուտների աճը։ Մինչ կողմնակիցները պնդում են, որ նման միջոցները խթանում են տնտեսությունը, անմիջական հետևանքը եղել է Գանձապետարանի մուտքերի կրճատումը՝ այն ժամանակ, երբ սոցիալական ծախսերը շարունակում են աճել։
Տոկոսավճարների բեռը
Շուկայական վերլուծաբանների համար առավել մտահոգիչը պարտքի սպասարկման ծախսերն են։ Պետական պարտքի տոկոսավճարներն այնքան են աճել, որ այժմ դաշնային կառավարության երկրորդ խոշորագույն ծախսն են՝ զիջելով միայն Սոցիալական ապահովությանը և գերազանցելով ազգային պաշտպանության ծախսերը։ Այս միտումը սահմանափակում է կառավարության հնարավորությունները այլ ազգային առաջնահերթությունների ֆինանսավորման հարցում։
Ֆինանսական շուկաներն արդեն արձագանքում են այս ճնշումներին։ 30-ամյա ԱՄՆ գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը հասել է 19 տարվա առավելագույնին՝ բարձրացնելով փոխառությունների ծախսերը բիզնեսի և տնային տնտեսությունների համար։ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ) տվյալներով՝ ԱՄՆ-ի պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը կազմում է մոտ 125,8%, ինչը երկիրը դնում է ավելի անկայուն ֆիսկալ դիրքում, քան զարգացած երկրների մեծ մասը։